Dżahanszah

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Dżahanszah (ur. 1397, zm. 1467 w Tebryzie) (perski: جهان شاه‎; azerski: Cahan Şah/جهان شاه) – turkmeński władca Kara Kojunlu w latach 1438–1467 w Zachodniej Anatolii, Iraku i w Iranie.

Życiorys[edytuj]

Jego ojcem był Kara Jusuf (1389–1420)[1]. Około 1420 roku Dżahanszah poślubił nieznaną z imienia córkę Aleksego IV Komnena, cesarza Trapezuntu i Teodory Kantakuzen[2]. W 1434 Dżahanszah został uznany za władcę Kara Kojunlu przez Timurydę Szahrucha. Aby realnie zdobyć władzę Dżahanszah pokonał swojego brata Iskandara (1421–1438) w 1438 roku w bitwie w pobliżu Tebrizu[3][4]. W latach 1440 i 1444 Dżahanszah odbył najazdy na Gruzję. Z kolei po śmierci swojego zwierzchnika Szahrucha (1405–1447) wykorzystał spory pomiędzy Timurydami i zajął: Soltanije i Kazwin, w 1452 Isfahan, a w 1453 Fars i Kerman. W 1450 wdał się w długotrwały konflikt z przywódcą Ak Kojunlu Dżahangirem (1444–1452) a następnie jego bratem Uzun Hasanem (1452–1478)[5]. 11 listopada 1467 doszło do walki pomiędzy siłami tego ostatniego a Dżahanszahem w pobliżu Sandżaru w regionie Czapakczur. Dżahanszah zginął wraz ze swoim synem podczas ucieczki z pola bitwy. Został pochowany w Tebryzie. W przeciągu dwóch kolejnych lat wszystkie terytoria Kara Kojunlu przeszły w ręce Ak Kojunlu i ich państwo upadło[6].

Przypisy

  1. Franz Babinger, Z dziejów imperium Osmanów. Sułtan Mehmed Zdobywca i jego czasy, Warszawa 1977, s. 66.
  2. Michel Kuršanskis, La descendance d'Alexis IV, empereur de Trébizonde. Contribution à la prosopographie des Grands Comnènes, "Revue des études byzantines" 37 (1979), s. 239–247 [1].
  3. Jerzy Hauziński, Irańskie intermezzo: dzieje Persji w średniowieczu (VII - koniec XV w.), Warszawa 2008, s. 290.
  4. Peter M. Holt, Bliski Wschód od wypraw krzyżowych do 1517 roku, przeł. Barbara Czarska, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1993, s. 216-217.
  5. Franz Babinger, Z dziejów imperium Osmanów. Sułtan Mehmed Zdobywca i jego czasy, Warszawa 1977, s. 252.
  6. Jerzy Hauziński, Irańskie intermezzo: dzieje Persji w średniowieczu (VII - koniec XV w.), Warszawa 2008, s. 291-293.

Bibliografia[edytuj]

  • Franz Babinger, Z dziejów imperium Osmanów. Sułtan Mehmed Zdobywca i jego czasy, przeł. Tadeusz Zabłudowski, Warszawa 1977.
  • Jerzy Hauziński, Irańskie intermezzo: dzieje Persji w średniowieczu (VII - koniec XV w.), Warszawa: Wydawnictwo Adam Marszałek 2008, ​ISBN 83-7441-970-3​.
  • Peter M. Holt, Bliski Wschód od wypraw krzyżowych do 1517 roku, przeł. Barbara Czarska, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1993.