Daliowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Daliowa
Cerkiew w Daliowej
Cerkiew w Daliowej
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat krośnieński
Gmina Jaśliska
Liczba ludności (2013) 315[1]
Strefa numeracyjna (+48) 13
SIMC 0349033
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Daliowa
Daliowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Daliowa
Daliowa
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Daliowa
Daliowa
Ziemia 49°27′04″N 21°47′17″E/49,451111 21,788056

Daliowa (ukr. Далева) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Jaśliska.

Wieś leży w dolinie rzeki Jasiołki i jej prawobrzeżnego dopływu Daliówka, przy rozwidleniu dróg wojewódzkich nr 897 Jaśliska - Tylawa i 887 Daliowa - Rymanów.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Pochodzenie nazwy[edytuj]

Nazwa Daliowa pochodzi prawdopodobnie od imienia Dalej lub od słów dal lub dolina. W dokumentach wymieniana była pod różnymi nazwami: w 1366 - Hryciowa Wola, 1434 - Dalejow, 1526 - Dalejowa i 1527 Dalowa. W dzisiejszym brzmieniu pojawiła się po raz pierwszy w 1589 roku.

Historia[edytuj]

Daliowa należy do najstarszych osad w okolicy. 25 lutego 1363 król Kazimierz Wielki w dokumencie lokacyjnym zezwala Hryćce Zarowiczowi na założenie wsi na prawie niemieckim nad rzeką Jasiołką (Yassel). Ziemia, na której lokowano wieś należała do zamku sanockiego. W maju 1434 król Władysław Jagiełło przekazał swoją królewszczyznę razem z wsiami, Królik, Lubatowa, Jasionka i miasteczkiem Jaśliska rzymskokatolickiemu biskupstwu przemyskiemu. Mieszkańcy Daliowej płacili jedynie podatek kościołowi rzymskokatolickiemu nie odrabiając pańszczyzny. W dokumencie z 20 stycznia 1527 istnieje zapis, iż sołtysem nowo powstałej wsi Szklary został Andrzej Fala z Daliowej. Około 1560 biskup przemyski zmienił lokację wsi z niemieckiej na wołoską. W 1589 powierzchnia wsi wynosiła 4 ½ łana, zamieszkana przez 6 komorników. W 1656 roku okoliczna ludność wzięła udział w wypędzaniu oddziałów szwedzkich[potrzebny przypis]. W 1657 miejscowość jak i Jaśliska została spalona przez wojska Rakoczego. W latach 1768-1772. wielokrotnie przechodziły przez wieś oddziały Konfederatów Barskich wspierane przez miejscową ludność. We wsi zdecydowaną większość mieszkańców stanowili Łemkowie. W 1880 roku wieś liczyła 760 osób: 710 grekokatolików i 50 katolików rzymskich. Miejscowość znacznie ucierpiała w czasie I wojny światowej, prawie wcale w drugiej. W latach 1945-47 ludność łemkowską wysiedlono do okręgu lwowskiego i tarnopolskiego w ZSRR oraz do województw koszalińskiego i szczecińskiego.

W przysiółku należącym do Daliowej swą siedzibę letniskową miał bp Józef Sebastian Pelczar, późniejszy święty. W Daliowej nocował kilka miesięcy przed konklawe ks. kardynał Karol Wojtyła[potrzebny przypis].

Z Daliowej pochodził ks. Zenowiej Fedorowycz, członek kapituły AAŁ, której ordynariuszem był Ołeksander Małynowśki.

Demografia[edytuj]

Daliowa według danych na koniec 2011 roku liczyła 315 mieszkańców w tym 147 kobiet i 168 mężczyzn. Było 190 osób w wieku produkcyjnym, 79 w wieku przedprodukcyjnym i 46 w wieku poprodukcyjnym[2].

Zabytki[edytuj]

  • Zabytkowa drewniana cerkiew greckokatolicka pw św. Paraskewy z 1933 roku w stylu ukraińskim nietypowym dla Łemkowszczyzny.

Turystyka[edytuj]

Wieś leży na terenie założonego w 1992 roku Jaśliskiego Parku Krajobrazowego.

Szlaki piesze[edytuj]

Szlaki rowerowe[edytuj]

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Witold Grzesik, Tomasz Traczyk, Od Komańczy do Bartnego, Warszawa 1992, ISBN 83-85531-01-7

Linki zewnętrzne[edytuj]