Dama modna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dama modna, fircynella, firka – postać występująca w polskim piśmiennictwie okresu Oświecenia. Podobnie jak fircyk, charakteryzowała się naśladowaniem francuskiej mody i zwyczajów, skłonnością do rozrzutnego sposobu życia, snobizmem, filozofią carpe diem[1]. Dama modna nie była postacią wykreowaną przez pisarzy, ale przeniknęła do literatury z prawdziwego życia. Z powodu jej hedonistycznego sposobu bycia, pogardy dla tradycji, była często atakowana i wyśmiewana w XVIII- wiecznej publicystyce, utworach dramatycznych i poezji[2]. W komediach obyczajowych warszawskich staje się ona jedną z postaci naczelnych- obok fircyka, waleta i subretki. Zmienił się wtedy sposób przedstawiania damy modnej. Komediopisarze nadali jej cechy pozytywne i indywidualne, zaprzestając piętnowania tej postaci- jej ocenę pozostawiali odbiorcy. Przykłady z literatury polskiej: postać damy modnej z satyry Żona modna Ignacego Krasickiego, postać Sknerskiej z Umizgów dla przysługi Jana Drozdowskiego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wstęp do: Komedia obyczajowa warszawska, pod red. Jana Kotta, oprac. i wstępem poprzedziła Zofia Wołoszyńska, Warszawa 1960, T. 1, s. 88
  2. Kostkiewiczowa Teresa, Polski wiek świateł: obszary swoistości, 2002, s. 62