Danijar Üsönow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Danijar Törökułowicz Üsönow
Данияр Төрөкулович Үсөнов
Data i miejsce urodzenia 9 marca 1960
Frunze
Kirgistan Premier Kirgistanu
Okres od 21 października 2009
do 7 kwietnia 2010
Przynależność polityczna Ak Żoł
Poprzednik Igor Czudinow
Następca Roza Otunbajewa
Kirgistan Burmistrz Biszkeku
Okres od 10 października 2007
do 7 lipca 2008
Przynależność polityczna Ak Żoł
Poprzednik Arstanbek Nogojew
Następca Nariman Tulejev

Danijar Törökułowicz Üsönow, kirg. Данияр Төрөкулович Үсөнов (Danijar Toktogułowicz Usenow; ur. 9 marca 1960[1] we Frunze), kirgiski polityk, wicepremier w latach 2005-2007, burmistrz Biszkeku w latach 2007-2008. Premier Kirgistanu od 21 października 2009 do 7 kwietnia 2010, zrezygnował ze stanowiska w czasie antyrządowej rewolucji w 2010.

Życiorys[edytuj]

Danijar Üsönow urodził się w 1960 we Frunze (ob. Biszkek). W 1982 ukończył Politechnikę we Frunze. Od 1982 do 1984 odbywał służbę wojskową w armii radzieckiej. W latach 1984-1990 pracował jako inżynier na wydziale mechanizacji i automatyzacji w zakładzie przemysłowym w Karabałcie[2].

Na początku lat 90. XX w. rozpoczął karierę polityczną. W latach 1990-1992 był pierwszym wiceprzewodniczącym rady wykonawczej Karabałty. Jednocześnie, od 1990 do 1995 pełnił funkcję deputowanego Rady Miejskiej Karabałty oraz Rady Obwodu Czujskiego. W latach 1992-1993 był asystentem szefa administracji obwodu czujskiego oraz dyrektorem kirgisko-brytyjskiej spółki inwestycyjnej. Od 1994 do 1995 zajmował stanowisko dyrektora generalnego korporacji finansowo-przemysłowej Eridan[2].

W latach 1995-2000 Üsönow wchodził w skład Zgromadzenia Legislacyjnego Kirgistanu. W styczniu 2000 został skazany wyrokiem sądu za naruszenie cielesności fizycznej. W marcu 2000 Sąd Najwyższy zakazał mu udziału w drugiej turze wyborów parlamentarnych[2]. W tym samym miesiącu komisja wyborcza zakazała mu startu w wyborach prezydenckich z powodu nieprawidłowości w złożonym przez niego oświadczeniu majątkowym i podatkowym[3].

W czasie tulipanowej rewolucji Danijar Üsönow poparł Kurmanbeka Bakijewa. Od marca 2005 pełnił funkcję tymczasowego wicepremiera. 28 czerwca 2006 objął stanowisko wicepremiera ds. gospodarczych w rządzie premiera Feliksa Kułowa[4]. Zajmował je do końca kadencji rządu w dniu 30 marca 2007[5]. 10 października 2007 został mianowany przez prezydenta Kurmanbeka Bakijewa burmistrzem Biszkeku. Funkcję tę zajmował do 7 lipca 2008[6]. 13 stycznia 2009 Üsönow objął stanowisko szefa administracji prezydenta Bakijewa[7].

Premier[edytuj]

20 października 2009, po rezygnacji ze stanowiska premiera przez Igora Czudinowa z powodu prezydenckiego planu reformy strukturalnej administracji, rządząca partia Ak Żoł nominowała Üsönowa na stanowisko nowego szefa rządu. Decyzję partii zaakceptował prezydent Bakijew[8][9]. 21 października 2009 oficjalnie mianował Üsönowa na stanowisko premiera, a parlament zatwierdził tę kandydaturę[10][11].

6 kwietnia 2010 z powodu społecznego niezadowolenia polityką prezydenta Bakijewa doszło w Kirgistanie antyrządowych zamieszek pod przewodnictwem opozycji[12]. 7 kwietnia 2010 demonstrujący rozpoczęli szturm siedziby prezydenta oraz zdobyli inne budynki administracji państwowej. Wojsko i służby bezpieczeństwa otworzyły ogień do protestujących, w wyniku czego zginęło co najmniej 75 osób, a ponad 1,5 tys. zostało rannych. Wieczorem, po zdobyciu pałacu prezydenckiego przez protestujących, premier Üsönow podał swój gabinet do dymisji. Władzę w państwie przejęła opozycja, która powołała rząd tymczasowy na czele Rozą Otunbajewą. Rząd ogłosił rozwiązanie parlamentu i przejęcie obowiązków prezydenta. Prezydent Bakijew zmuszony był uciekać na południe kraju, odmówił jednak rezygnacji z urzędu, oskarżając odpowiedzialnością za przemoc i śmierć obywateli opozycję[13].

Przypisy

  1. Кыргызстан: Новое «реформаторское» правительство возглавит Данияр Усенов (ros.). ferghana.ru, 21 października 2009. [dostęp 2009-10-21].
  2. a b c USENOV, Daniyar Toktogulovich (ang.). Kygyz Presidential Election. [dostęp 2009-10-20].
  3. KYRGYZ ELECTION PROTESTS AGAINST THE BARRING OF DANIYAR USENOV (ang.). Central Asia-Caucasus Institute, 29 marca 2000. [dostęp 2009-10-20].
  4. KYRGYZSTAN: MINISTERIAL CONFIRMATIONS ALMOST COMPLETED (ang.). Central Asia-Caucasus Institute, 28 czerwca 2006. [dostęp 2009-10-20].
  5. Усенов, Данияр Бывший премьер-министр Киргизии (ros.). lenta.ru. [dostęp 2017-08-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-28)].
  6. Новым мэром Бишкека стал Нариман Тюлеев (ros.). lenta.ru, 7 lipca 2008. [dostęp 2017-28-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-07)].
  7. Kyrgyztsan: New Head of Administration or Next President? (ang.). Global Voice, 16 stycznia 2009. [dostęp 2009-10-20].
  8. Kyrgyz leader boosts power in govt reshuffle (ang.). Reuters, 20 października 2009. [dostęp 2009-10-20].
  9. Kyrgyz govt resigns over reform drive (ang.). France24, 20 października 2009. [dostęp 2009-10-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-30)].
  10. Kyrgyz insider chosen as premier (ang.). BBC News, 21 października 2009. [dostęp 2009-10-21].
  11. Kyrgyz parliament approves president's ally as new premier (ang.). The Financial, 21 października 2009. [dostęp 2009-10-21].
  12. Znów starcia milicji z demonstrantami w Kirgistanie (pol.). gazeta.pl. [dostęp 2010-04-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-04-11)].
  13. Kyrgyzstan in crisis as clashes escalate (ang.). BBC News, 7 kwietnia 2010. [dostęp 2017-08-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-16)].