Danina publiczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Danina publiczna – świadczenie (bezzwrotne) na rzecz państwa lub innego związku publicznoprawnego (np. gminy, funduszy ubezpieczeń społecznych), ustalane jednostronnie na mocy określonego aktu prawnego, którego realizacja jest zabezpieczona możliwością zastosowania przymusu państwowego[1]. Świadczenie to może mieć formę:

  • daniny osobistej (np. obowiązek służby wojskowej),
  • daniny rzeczowej (np. obowiązek dostarczania kontyngentów żywnościowych),
  • daniny pieniężnej – będące obecnie najpowszechniejszą stosowaną formą danin publicznych.

W ustawie o finansach publicznych[2] pojęcie daniny publicznej, odnosi się do świadczeń pieniężnych, wśród których wymienione zostały:

W literaturze wśród danin pieniężnych wyróżnia się:

  • podatki,
  • cła (niekiedy zaliczane do kategorii podatków),
  • składki,
  • opłaty,
  • dopłaty (pobierane tytułem korzyści, związanych z działaniami jednostek państwowych lub samorządowych, np. opłata melioracyjna, opłata inwestycyjna),
  • inne świadczenia pieniężne niemające funkcji represyjnej.

Powyższy podział nie jest podziałem rozłącznym, bowiem niektóre daniny publiczne mają charakter mieszany.

Daniny pieniężne mogą być:

  • nieodpłatne (nieekwiwalentnee) – np. podatek, cło, lub
  • odpłatne (ekwiwalentne; przysługuje za nią świadczenie wzajemne, np. wykonanie czynności administracyjnej, skorzystanie z usługi) – np. opłata, dopłata, składki.

Przypisy

  1. B. Brzeziński (red.): Prawo finansów publicznych. Tow. Naukowe Organizacji i Kierownictwa „Dom Organizatora”, Toruń 2012, s. 223.
  2. Por. art. 5 ust. 2 pkt 1; Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240; tekst jednolity – Dz.U. z 2013 r., poz. 885, z późniejszymi zmianami.

Literatura[edytuj]

  • B. Brzeziński (red.): Prawo finansów publicznych. Tow. Naukowe Organizacji i Kierownictwa „Dom Organizatora”, Toruń 2012, s. 223-265.
  • L. Etel, B. Brzeziński (red.), System prawa finansowego. Tom III – Prawo daninowe, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2010, s. 13-24, 131-340, 855-928.
  • L. Lipiec-Warzecha, Ustawa o finansach publicznych: komentarz, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2011, s. 47-53.
  • W. Misiąg, A. Nowak-Far, M. Bitner (red.), Ustawa o finansach publicznych: komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 13-24, 131-340, 855-928.
  • A. Wernik, Finanse publiczne, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2007, s. 46-49.
  • L. Etel, B. Brzeziński (red.), System prawa finansowego. Tom III – Prawo daninowe, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2010, s. 16-22.