Danish Jukniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Danish Jukniu
Data i miejsce urodzenia 19 czerwca 1934
Szkodra, Albania
Data i miejsce śmierci 3 lutego 2003
Szkodra, Albania
Narodowość albańska
Dziedzina sztuki malarstwo
Epoka modernizm

Danish Jukniu (ur. 19 czerwca 1934 w Szkodrze, zm. 3 lutego 2003 w Szkodrze[1]) - albański malarz.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z rodziny kupieckiej[1]. Pierwsze lekcje rysunku pobierał w szkoderskim domu kultury, pod kierunkiem rosyjskiego malarza Wiktora Puzanowa[2]. Naukę kontynuował w liceum artystycznym Jordan Misja w Tiranie, pod kierunkiem Abdurrahima Buzy i Zefa Kolombiego[1]. Tam doceniono jego talent, dzięki czemu otrzymał stypendium i rozpoczął studia na kierunku malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, pod kierunkiem prof. Franciszka Welerowskiego[1].

Powrócił do Albanii w 1959 i podjął pracę w Kombinacie Tekstylnym w Tiranie jako projektant odzieży, a także jako wykładowca w pracowni projektowania odzieży w Instytucie Sztuk w Tiranie[2]. Oprócz projektowania zajmował się także malowaniem pejzaży i portretów, jak również scen z życia górali albańskich. Jego twórczość, daleka od zasad realizmu socjalistycznego, była bliska europejskiemu modernizmowi. Represje skierowane przeciwko środowiskom twórczym zainicjowane w 1973 dotknęły także Jukniu. W 1976 władze zmusiły go do opuszczenia Tirany. Musiał także opuścić swój dotychczasowy dom i wraz z żoną zamieszkać w jednym z hoteli w Szkodrze. Tam też podjął pracę nauczyciela rysunku w szkole podstawowej.

D. Jukniu, Partyzant (1971)

Większość jego dzieł do 1990 nie ujrzała światła dziennego. Odkryty w latach 90. za swoją twórczość został wyróżniony tytułami: Zasłużonego Malarza (alb. Piktor i Merituar) i Malarza Ludu (alb. Piktor i Popullit).

W czasie studiów w Polsce, w 1956 poznał swoją przyszłą żonę - Danutę Kościuszko, wówczas studentkę medycyny. Razem przyjechali do Albanii, gdzie się pobrali, a Danuta podjęła pracę jako pediatra. Mimo nacisków władz albańskich, nie wyjechała do Polski i pozostała z mężem. W 1992 odebrała polski paszport, ale nie zdążyła już przyjechać do kraju. Zmarła w 1994.

W 1997 Danish Jukniu zachorował na raka kości, a operacja przeprowadzona we Włoszech nie przyniosła poprawy stanu zdrowia. Ostatnie lata życia spędził w Szkodrze. Pochowany na cmentarzu Sharrë w Tiranie.

W 2009 Galeria Sztuki w Szkodrze zorganizowała wystawę dzieł malarza[3]. W 2016 dzieła Jukniego prezentowano na wystawie malarzy szkoderskich, zorganizowanej w Strasburgu[4]. Imię Jukniego nosi jedna z ulic w dzielnicy Sauk, w południowo-wschodniej części Tirany, a także nagroda dla młodych artystów, przyznawana przez ministerstwo kultury.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Danish Jukniu (1934-2003)., shkoder.net [dostęp 2018-01-09] (alb.).
  2. a b Danish Jukniu., galeriakalo.org [dostęp 2018-08-30] (alb.).
  3. "Rikthehet" nė Shkodėr Danish Jukniu., lajme.parajsa.com [dostęp 2018-01-09] (alb.).
  4. Legjenda e Kalase piktoret e Shkodres ekspozohen ne Strasburg., balkanweb.com [dostęp 2018-01-09] (alb.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Danish Jukniu (1934-2003)., shkoder.net [dostęp 2018-01-09] (alb.).
  • Dorota Horodyska, Wariant Danuty, Tygodnik Powszechny 18 sierpnia 1996.