STS Dar Młodzieży

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Dar Młodzieży)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dar Młodzieży
Ilustracja
Bandera  Polska
Numer IMO 7821075
Call sign SQLZ
Port macierzysty Gdynia
Armator Akademia Morska, Gdynia
Dane podstawowe
Materiał stal
Historia
Stocznia Stocznia Gdańska
Data wodowania 1981[a][1]
Dane techniczne
Wyporność 2946 t
Liczba członków załogi stała 40+4
praktykanci 120 + 30
Długość całkowita (L) z bukszprytem 108,815 m
Szerokość (B) 14 m
Zanurzenie (D) 6,6 m
Pojemność 2384,85 RT
Ożaglowanie
Typ ożaglowania fregata
Liczba żagli 26
Powierzchnia ożaglowania 3015 m²
Wysokość masztów 49,5
Liczba masztów 3
Napęd mechaniczny
Silnik Cegielski-Sulzer, diesel typu 8 AL 20/24
Moc silnika 2 × 750 KM
Liczba śrub napędowych 1
Prędkość maks. 16,5 w
pod silnikiem 12 w.
Filmik prezentujący fregatę, Gdynia 2016

STS Dar Młodzieży – trzymasztowy polski żaglowiec szkolny (fregata) typu B-95, Akademii Morskiej w Gdyni, następca „Lwowa” i „Daru Pomorza”.

Historia i rejsy[edytuj | edytuj kod]

Po wielu dyskusjach w drugiej połowie lat 70. uznano, że Polskiej Marynarce Handlowej potrzebny jest nowy żaglowiec szkolny. Oficjalny apel w sprawie zbiórki pieniędzy na budowę następcy „Daru Pomorza” wystosowała gdańska młodzież w czerwcu 1978 roku[2]. Komendant „Daru Pomorza” Tadeusz Olechnowicz promował tę ideę w kraju i na świecie zbierając dewizy i oferty darów rzeczowych. Szczególnie owocne były wizyty „Daru Pomorza” w amerykańskich portach Filadelfia i Savannah oraz w Sztokholmie w 1979 roku[3].

Głównym konstruktorem nowego żaglowca został inżynier Zygmunt Choreń. Doradzali mu doświadczeni kapitanowie „Daru Pomorza” Tadeusz Olechnowicz i Kazimierz Jurkiewicz. Kapitan Olechnowicz zaprotestował przeciwko pomysłowi – wzorem „Daru Pomorza” – stworzenia zbiorowych pomieszczeń mieszkalnych ze składanymi na dzień hamakami. Zamiast tego zaproponował kilkuosobowe kubryki ze stałymi kojami. Spór pod hasłem „hamaki czy koje” doprowadził do wprowadzenia koi[4]. Nie udało się kpt. Olechnowiczowi przeforsować zmiany nazwy nowej fregaty na „Polska” lub „Dar Pomorza II”. Została pierwotna nazwa trudna do wymówienia dla obcokrajowców i niezupełnie zgodna z faktami. Mimo ofiarności wielu Polaków nie starczyło społecznych składek na pokrycie kosztów budowy[5].

Kadłub „Daru Młodzieży” został zwodowany w Stoczni Gdańskiej 12 listopada 1981 roku a 13 grudnia 1981 roku wprowadzono stan wojenny. W odciętym od świata kraju, pogrążonym w ekonomicznym kryzysie, grupa entuzjastów podjęła starania o dokończenie przerwanej budowy i powstrzymanie prób sprzedaży statku zagranicznym armatorom. Celem kapitana Olechnowicza był udział prototypowego żaglowca w regatach Operation Sail 82 – w dziesiątą rocznicę zwycięstwa „Daru Pomorza” w Operation Sail 72. Po majowych próbach morskich 4 lipca 1982 roku, na „Darze Młodzieży” podniesiono biało-czerwoną banderę. Matką chrzestną została żona zasłużonego komendanta „Daru Pomorza” kpt.ż.w. Kazimierza Jurkiewicza – Helena Jurkiewicz. 10 lipca trzeci w sztafecie żaglowców szkolnych Polskiej Marynarki Handlowej wypłynął w dziewiczy rejs pod dowództwem kpt. Olechnowicza[2].

Po wielodniowych ćwiczeniach wystartował do regat z brytyjskiego Falmouth do Lizbony. Na Atlantyku nad ranem 27 lipca, załoga zauważyła czerwone rakiety wzywające pomocy. Wkrótce odnaleziono niemiecki jacht "Peter von Danzig", na którym jeden z żeglarzy doznał obrażeń w wyniku pożaru. Podjęto poparzonego na pokład „Daru Młodzieży”, gdzie opatrywał go lekarz okrętowy S. Baranowicz. Po zabraniu poszkodowanego przez helikopter do szpitala, „Dar Młodzieży” ze stratą ponad 4 godzin włączył się ponownie do wyścigu. Brawurowo finiszował i pierwszy przekroczył linię mety, wyprzedzając o 14 minut i 18 sekund niemiecki bark „Gorch Fock”. Tadeusz Olechnowicz i jego załoga otrzymali Nagrodę Fair Play Polskiego Komitetu Olimpijskiego w 1982 roku[6].

W lipcu 1983 roku „Dar Młodzieży” wyruszył w swój pierwszy rejs oceaniczny do Japonii na Osaka World Sail 83, z okazji 400-lecia istnienia zamku w Osace (pierwszy zlot żaglowców w Azji). Z kolei pierwszy raz w dziejach polskiego szkolnictwa morskiego studenci oprócz morskiej praktyki zaliczyli na żaglowcu cały semestr nauki ze wszystkimi egzaminami. Do żeglarskiej legendy przeszło wpłynięcie „Daru Młodzieży” do portu w Osace pod pełnymi żaglami w czasie parady w dniu 23 października 1983 roku. Najtrudniejszym momentem rejsu był upadek z masztu do wody jednego ze studentów. Udana akcja ratunkowa trwała 9 minut, przy prędkości „Daru Młodzieży” przekraczającej 10 węzłów[7]. Kapitan Karol Olgierd Borchardt opisał to wydarzenie w poświęconym kpt. T. Olechnowiczowi opowiadaniu „Krótka koszulka” zamykającym tom "Kolebka nawigatorów"[8].

Wkrótce po powrocie z Japonii w lutym 1984 roku, „Dar Młodzieży” wyruszył w marcu 1984 roku w kolejny oceaniczny rejs z nowym rocznikiem studentów. Tym razem celem był zlot żaglowców w Kanadzie dla uczczenia 450-lecia odkrywczej podróży Jacquesa Cartiera z francuskiego St. Malo do ujścia rzeki Św. Wawrzyńca. „Dar Młodzieży” zwyciężył w regatach z Hamilton na Bermudach do kanadyjskiego portu Halifax[1].

Kpt. T. Olechnowicz sprawdzoną fregatę z poprawionymi usterkami wychodzącymi w trakcie eksploatacji przekazał swoim współpracownikom we wrześniu 1984 roku[9].

W latach 1987-1988 pod dowództwem kpt.ż.w. Leszka Wiktorowicza okrążył Ziemię drogą wokół przylądka Horn.

W latach 1991-1992 dowództwo objął ponownie kpt. T. Olechnowicz. W 1992 roku poprowadził „Dar Młodzieży” do USA na Grand Regatta Columbus 1992, zorganizowane dla uświetnienia 500-lecia odkrycia Ameryki. W regatach z Wysp Kanaryjskich do San Juan w Puerto Rico „Dar Młodzieży” zajął 3. miejsce wśród największych żaglowców świata. Komendant T. Olechnowicz otrzymał Wielką Nagrodę Honorową „Rejs Roku 1992” Głosu Wybrzeża[1].

„Dar Młodzieży” jest pierwszym wielkim żaglowcem oceanicznym polskiej budowy, jaki wyszedł poza Morze Bałtyckie, przeciął Równik i opłynął świat.

Łącznie do końca roku 2006 „Dar Młodzieży” odbył 125 podróży szkoleniowych, odwiedzając 357 portów Europy, Azji, Australii i obu Ameryk, przepłynął ponad 388 tys. Mm. Przeszkolił 12 024 studentów morskich uczelni z Gdyni i Szczecina, średnich szkół morskich oraz zagranicznych uczelni morskich, m.in. Regional Maritime University w Akrze[1].

Brał udział w regatach Tall Ships' Races: 1982, 1984, 1986, 1995-1996, 2001-2009.

Na pokładzie „Daru Młodzieży” są organizowane Ogólnopolskie Rejsy Dziennikarzy (pierwsze odbyły się na innych jednostkach): V Kopenhaga, VI Visby (Gotlandia, Szwecja), VII Kilonia (Niemcy), VIII Malmö (Szwecja), IX Ryga (Łotwa), X Sztokholm (Szwecja), XI Tallin (Estonia). XII rejs odbył się w dniach 16–24 czerwca 2009 na trasie Szczecin - Petersburg - Gdynia (było to pierwsze wejście „Daru” do Sankt Petersburga po przywróceniu jego historycznej nazwy; wcześniej był w Leningradzie), a celem rejsu XIV była ponownie Kopenhaga. W roku 2010 - Roku Chopinowskim - „Darem Młodzieży” popłynęła cała Narodowa Orkiestra Polskiego Radia w Katowicach. W maju 2012 r. dziennikarze popłynęli w XV Rejs do Oslo. W sierpniu 2013 na „Darze Młodzieży” popłynęła do Amsterdamu grupa polskich kardiochirurgów i kardiologów na Europejski Kongres Kardiologiczny, aby podziękować Holendrom za pomoc udzieloną polskim dzieciom z wadami serca[10]. W roku 2014 w wyścigu Falmouth-Royal Greenwich Tall Ships Regatta zwyciężył pod dowództwem komendanta Rafała Szymańskiego.

Statek został uhonorowany tytułem Ambasador Szczecina[11].

4 lipca 2017 roku odbyła się uroczystość z okazji 35-lecia podniesienia na „Darze Młodzieży” biało-czerwonej bandery. Ogłoszono, że w 2018 roku żaglowiec popłynie dookoła świata dla uczczenia 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości oraz odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci kpt. T. Olechnowicza – współtwórcy i pierwszego komendanta „Daru Młodzieży”[12].

Rejs Niepodległości[edytuj | edytuj kod]

Z okazji 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości zorganizowano specjalny rejs dookoła świata. Organizatorami rejsu były: Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, Akademia Morska w Gdyni oraz Pallotyńska Fundacja Misyjna Salvatti. W rejsie bierze udział 1000 młodych osób podzielonych na 6 zmian (studenci szkół morskich z Gdyni i Szczecina oraz laureaci konkursu). Żaglowiec wypłynął z portu w Gdyni 20 maja 2018. Planowane jest odwiedzenie 21 portów na 4 kontynentach - w 18 krajach[13][14][15][16].

port kraj data wydarzenie
Gdynia Polska 20 maja 2018 uroczystości wyjścia
Tallinn Estonia 24-26 maja Dzień polski
Kopenhaga Dania 30 maja-1 czerwca
Stavanger Norwegia 4-6 czerwca
Szczecin Polska 10-14 czerwca Dni Morza
Bremerhaven Niemcy 19-21 czerwca
Bordeaux Francja 27-29 czerwca
Teneryfa Hiszpania 10-12 lipca
Dakar Senegal 18-20 lipca
Kapsztad Południowa Afryka 15-17 sierpnia
Mauritius Mauritius 4-6 września
Dżakarta Indonezja 2-5 października
Singapur Singapur 9-12 października
Hongkong Hongkong 2-5 listopada
Osaka Japonia 11-16 listopada
San Francisco Stany Zjednoczone 20-22 grudnia
Los Angeles Stany Zjednoczone 25-28 grudnia
Acapulco Meksyk 9-11 stycznia 2019
Panama Panama 22-28 stycznia ŚDM 2019
Miami Stany Zjednoczone 8-11 lutego
Ponta Delgada Portugalia 4-6 marca
Londyn Wielka Brytania 18-20 marca
Gdynia Polska 28 marca uroczystości wejścia

Komendanci[edytuj | edytuj kod]

Używanie tytułu komendanta, a nie kapitana jest tradycją pochodzącą z żaglowców Lwów i Dar Pomorza. Komendantami „Daru Młodzieży” byli (w kolejności alfabetycznej)[potrzebny przypis]:

  • kpt.ż.w. Zbigniew Burciu
  • kpt.ż.w. Stanisław Hinz
  • kpt.ż.w. Krzysztof Kocyba
  • kpt.ż.w. Artur Król
  • kpt.ż.w. Ireneusz Lewandowski
  • kpt.ż.w. Mirosław Łukawski
  • kpt.ż.w. Mieczysław Madziar
  • kpt.ż.w. Roman Marcinkowski
  • kpt.ż.w. Marek Marzec
  • kpt.ż.w. Marek Menke
  • kpt.ż.w. Tadeusz Olechnowicz (pierwszy komendant, przeszedł z Daru Pomorza)
  • kpt.ż.w. Mirosław Peszkowski
  • kpt.ż.w. Andrzej Rzyski (tylko w okresie zimowym - bez pływania)
  • kpt.ż.w. Waldemar Szczuka
  • kpt.ż.w. Rafał Szymański[17] - obecnie: 2018
  • kpt.ż.w. Marek Szymoński
  • kpt.ż.w. Henryk Śniegocki
  • kpt.ż.w. Leszek Wiktorowicz

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Dane według strony internetowej AM w Gdyni[1]:

  • typ: fregata
  • kraj: Polska
  • armator: Akademia Morska
  • port macierzysty: Gdynia
  • znak wywoławczy: SQLZ
  • rok budowy: 1982
  • budowniczy: Stocznia Gdańska (symbol budowy - B95/1)
  • główny konstruktor: Zygmunt Choreń
  • materiał konstrukcyjny: stal
  • pojemność rejestrowa:
    • brutto: 2 255,0 BRT (6 755,93 m³)
    • netto: 676,0 NRT (950,04 m³)
  • wyporność: 2 946 ton
  • nośność przy zanurzeniu 6,6 m: 701 ton
  • długość
    • po pokładzie: 94,2 m
    • z bukszprytem: 108,815 m
  • szerokość: 14 m
  • zanurzenie: 6,6 m
  • wysokość
    • maksymalna: 50,1 m
    • do pokładu głównego: 7,81 m
    • do pokładu górnego: 10,05 m
    • masztów (3): 49,5 m; 49,5 m; 46,5 m
  • powierzchnia żagli: 3 015 m²
  • liczba żagli: 26 w tym: 14 rejowych, 1 gaflowy, 11 żagli trójkątnych (wraz z lataczem)
  • silnik pomocniczy: 2 × 750 KM (2 × 552 kW), Cegielski-Sulzer, Diesel typu 8 AL 20/24 napędzają przez przekładnię wspólną śrubę
  • pędnik: pojedyncza śruba nastawna, ze specjalną nastawą do pływania pod żaglami
  • ster strumieniowy (dziobowy) (od 2009 roku)
  • osiągi:
    • pod żaglami:
      • największy dzienny przebieg: 264,7 Mm (średnia prędkość 11,29 węzłów)
      • największy przebieg na wachcie: 56,1 Mm (średnia prędkość 14,2 węzłów)
      • maksymalna prędkość chwilowa: 19,6 węzłów (2003 Morze Północne[potrzebny przypis])
    • prędkość na silniku:
      • maksymalna: 12 węzłów
      • ekonomiczna: 9 węzłów
  • załoga: 196 osób
    • stała: 32 + 4 wykładowców
    • praktykanci: 130 + 6 (13 kubryków po 10 miejsc w kojach oraz 6 dodatkowych w hamakach)
  • autonomiczność: 45 dni
    • prowiant dla 165 osób: 15 tygodni
    • paliwo do silnika głównego: 45 dni
    • woda pitna: 15 dni
  • pojemności zbiorników:
    • paliwa: 230 ton
    • oleju smarowego: 6 ton
    • wody słodkiej: 316 ton
    • wody kotłowej: 8,9 ton

Plany i modele fregaty opublikowano m.in. w czasopiśmie „Mały Modelarz[18].

Zdjęcia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Fregatę wodowano 12 listopada 1981 roku na bocznej pochylni Wydziału Montażu Kadłubów C-1; uroczystość podniesienia bandery odbyła się na Nabrzeżu Pomorskim 4 lipca 1982 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Dar Młodzieży (pol.). Strona internetowa AM Gdynia. [dostęp 2013-10-03].
  2. a b Daniel Duda, Zbigniew Urbanyi, Trzeci w wielkiej sztafecie, Bydgoszcz: Wydawnictwo Pomorze, 1986, ss.71, 187, 217, 221, 261-283.
  3. Rejs Kościuszkowski, „Morze” (nr 10), 1979, s. 20-21.
  4. Andrzej Sitek, "Dar budzi refleksje, „Namiary”, luty 1979, s. 38-41.
  5. Paweł Dzianisz, Dysjunkcja-wokół budowy następcy "Daru Pomorza", „"Głos Wybrzeża"” (nr 268), 7 grudnia 1980, s. 9.
  6. Konkurs Fair Play (pol.). olimpijski.pl. [dostęp 2018-09-13].
  7. Andrzej Radomiński, W stronę Conrada, Warszawa: Libra, 1992, s. 37, 100-104, 122.
  8. K.O. Borchardt, Kolebka nawigatorów, Gdynia: Miniatura, 1997, s. 316-323.
  9. Tadeusz Olechnowicz, "Dar Młodzieży" Z notatnika pierwszego komendanta, Gdynia: Miniatura, 2008, s. 280, 289-295.
  10. "Rejs Serca" żaglowcem "Dar Młodzieży" do Amsterdamu (pol.). W: onet.wiadomości [on-line]. [dostęp 2013-09-14].
  11. Laureaci tytułu "Ambasador Szczecina 2012" (pol.). W: Strona internetowa Urzędu Miasta Szczecin [on-line]. [dostęp 2013-09-14].
  12. „Dar Młodzieży” ponownie wyruszy dookoła świata (pol.). oficynamorska.pl. [dostęp 2018-09-13].
  13. Rejs Niepodległości (pol.). www.pl2018.org. [dostęp 2018-05-20].
  14. „Płyńcie w imię Polski”. Dar Młodzieży wyruszył w Rejs Niepodległości (pol.). www.tvp.info, 2018-05-20. [dostęp 2018-05-20].
  15. Michał Wójcik: Harmonogram podróży. Gdynia: Akademia Morska w Gdyni, 2018. (pol.)
  16. Rejs Niepodległości pod biało-czerwoną benderą, „Polski Magazyn w UK” [dostęp 2018-09-23] (pol.).
  17. Dar Młodzieży. Kapitan Rafał Szymański został nowym komendantem żaglowca - Gdynia - Trójmiasto - NaszeMiasto.pl, gdynia.naszemiasto.pl [dostęp 2017-11-26] (pol.).
  18. Mały Modelarz”. , GPM (modele kartonowe)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]