David Crystal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
David Crystal
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 6 czerwca 1941
Lisburn
Zawód, zajęcie językoznawca, socjolingwista
Narodowość brytyjska

David Crystal (ur. 6 czerwca 1941 w Lisburn) – brytyjski językoznawca i pisarz[1], popularyzator nauki[2][3].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 1959–1962 studiował anglistykę na University College London[4], a w okresie od 1962 do 1963 pracował w zespole Randolpha Quirka nad projektem Survey of English Usage[4][5]. Od tego czasu wykłada na Bangor University i University of Reading oraz piastuje stanowisko profesora honorowego w mieście Bangor[6]. Jest czynny jako publicysta, redaktor i konsultant; uczestniczy także w audycjach telewizyjnych i radiowych[7].

W 1995 Crystal został nagrodzony Orderem Imperium Brytyjskiego, a w 2000 został wybrany Członkiem Akademii Brytyjskiej[7][8]. Jest także członkiem założycielem Learned Society of Wales i członkiem Chartered Institute of Linguists. Do jego zainteresowań akademickich należą: nauczanie języka angielskiego, językoznawstwo kliniczne, językoznawstwo kryminalistyczne, wymieranie języków[3], „językoznawstwo ludyczne” (autorski termin)[9], stylistyka, literaturoznawstwo i leksykografia.

Dorobek naukowy[edytuj | edytuj kod]

Jest autorem, współautorem bądź redaktorem ponad 120 książek podejmujących rozmaite tematy językoznawcze; specjalizuje się m.in. w redagowaniu dzieł referencyjnych, takich jak: Cambridge Encyclopedia of Language (1987, 1997, 2010), Cambridge Encyclopedia of the English Language (1995, 2003), Cambridge Biographical Dictionary, Cambridge Factfinder, Cambridge Encyclopedia, New Penguin Encyclopedia (2003)[4]. Pisał także sztuki teatralne i poezję[10]. W swoim dorobku ma również kilka publikacji popularyzujących tematy z dziedziny językoznawstwa i języka angielskiego, komunikujących fachową wiedzę lingwistyczną w sposób przystępny dla typowego czytelnika[11]. Współpracuje z BBC[3]. W książce The Stories of English, ogólnym opracowaniu historycznym angielszczyzny, opisuje wartość różnic językowych i nawołuje do respektowania niestandardowych odmian języka angielskego[12]. Crystal ma sceptyczny stosunek do idei regulacji językowej[13].

Jest proponentem nowej dziedziny językoznawstwa, zwanej językoznawstwem internetowym. Ogłosił poświęconą temu publikację Language and the Internet (2001)[14]. Jego książka Txtng: The Gr8 Db8 (2008) koncentruje się na języku esemesowym i jego wpływie na społeczeństwo[15][16].

Wybrana twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • The Cambridge Encyclopedia of the English Language, Cambridge: Cambridge University Press, 1995.
  • Language Death. Cambridge University Press, 2002.
  • Shakespeare's Words: A Glossary and Language Companion. Londyn: Penguin, 2004 (współautorstwo).
  • The Stories of English. The Overlook Press, 2004.
  • Pronouncing Shakespeare: The Globe Experiment. Cambridge University Press, 2005.
  • The Fight for English. Oxford: Oxford University Press, 2006.
  • How Language Works: How Babies Babble, Words Change Meaning, and Languages Live or Die. Londyn: Penguin, 2006.
  • By Hook or by Crook; A Journey in Search of English. The Overlook Press, 2007.
  • A Little Book of Language. New haven: Yale University Press, 2010.
  • Think on my Words: Exploring Shakespeare's Language. Cambridge University Press, 2012.
  • Spell It Out. New York: St. Martin's Press, 2012.
  • The Disappearing Dictionary. Londyn: Macmillan, 2015.
  • The Oxford Dictionary of Original Shakespearean Pronunciation. Oxford: Oxford University Press, 2016.
  • Making Sense: The Glamorous Story of English Grammar. Profile Books, 2017.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Iva Přivřelová, David Crystal: Shakespeare nabízí více než kdokoli jiný, Euro.cz, 23 kwietnia 2014 [dostęp 2019-11-05] (cz.).
  2. Světově uznávaný lingvista přijíždí do kina Hvězda, 1 grudnia 2007 [dostęp 2019-11-05] (cz.).
  3. a b c Britská literatura v britském filmu – Kinolektoráty Davida Crystala, old.mkuh.cz [dostęp 2019-11-05] (cz.).
  4. a b c All About...The autor, Cambridge University Press [dostęp 2015-05-22] [zarchiwizowane 2006-03-19] (ang.).
  5. Staff Profile of Professor David Crystal, Prifysgol Bangor University [dostęp 2015-05-22] [zarchiwizowane 2012-11-17] (ang.).
  6. David Crystal profile, The Guardian [dostęp 2015-05-22] (ang.).
  7. a b Biography, Crystal Reference, 2005 [dostęp 2007-10-15] [zarchiwizowane 2007-10-26] (ang.).
  8. Hazel Bell, David Crystal, Journal of Scholarly Publishing, 1 października 1999 [dostęp 2007-10-15] [zarchiwizowane 2007-09-29] (ang.).
  9. David Crystal, „Carrolludicity” (ang.)
  10. David Crystal Books & Articles, www.davidcrystal.com [dostęp 2015-05-22] (ang.).
  11. David Crystal: Books in chronological order, Crystal Reference, 2005 [zarchiwizowane z adresu 2008-05-14] (ang.).
  12. David Crystal, The Stories of English, Penguin Books, 2004, ISBN 0-713-99752-4 (ang.).
  13. Václav Cvrček, Nechte svůj jazyk na pokoji!, Aktuálně.cz, 17 marca 2010 [dostęp 2019-11-05] (cz.).
  14. David Crystal, Weaving a Web of linguistic diversity, [w:] The Guardian [online], 25 stycznia 2001 [dostęp 2015-05-22] (ang.).
  15. Home Page – The TLS, entertainment.timesonline.co.uk [dostęp 2019-11-07] (ang.).
  16. Interview: John Crace meets language guru David Crystal | Education | The Guardian, www.theguardian.com [dostęp 2019-11-07] (ang.).