De Havilland Canada

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
de Havilland Canada DHC-1 Chipmunk
de Havilland Canada DHC-2 Beaver
de Havilland Canada DHC-3 Otter
De Havilland Canada DHC-4 Caribou
De Havilland Canada DHC-5 Buffalo
De Havilland Canada DHC-6 Twin Otter
Bombardier Q Series

De Havilland Aircraft of Canada Ltd.kandyjska wytwórnia lotnicza założona w 1928 jako filia brytyjskiej de Havilland Aircraft Company. Obecnie de Havilland Canada jest częścią Bombardier Aerospace. Zakłady produkcyjne od 1929 roku do dnia dzisiejszego mieszczą się w dzielnicy Toronto, Downsview.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki[edytuj | edytuj kod]

Kanadyjska filia została założona w 1928 roku. Początkowo jej siedzibą było lotnisko De Lesseps w Toronto aby w 1929 roku przenieść się na lotnisko Downsview Park mieszczące się w dzielnicy Downsview. Pierwszymi wyprodukwanymi w wytwórni samolotami były brytyjskie, dwupłatowe de Havilland Tiger Moth. Pierwszy wyprodukowany w Kanadzie egzemplarz wzniósł się do swojego dziewiczego lotu w październiki 1931 roku. Do czasu wybuchu II wojny światowej kanadyjski zakład wyprodukował ponad półtora tysiąca samolotów tego typu oraz jego wersji. W produkcji znajdowały się również dwupłatowe de Havilland Dragon Rapide, de Havilland DH.60 Moth i de Havilland Fox Moth. W czasie wojny w de Havilland Canada ulokowano produkcje samolotów de Havilland Mosquito. Łącznie w Kanadzie wybudowano 1134 egzemplarze maszyny.

Okres powojenny[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu wojny firma bazując na doświadczeniach w produkcji szkolnego Tiger Moth zaprojektowała i zbudowała samolot treningowy de Havilland Canada DHC-1 Chipmunk, który do swojego pierwszego lotu wzbił się w 1946 roku. Jego głównym konstruktorem był Polak, Wsiewołod Jakimiuk. Był to pierwszy całkowicie metalowy samolot wytwórni. Maszyna zyskała sobie dużą popularność zapewniając firmie sukces komercyjny. Łącznie w Kanadzie, Wielkiej Brytanii i Portugalii wyprodukowano 1283 maszyny. Po ponad pół wieku samoloty do dnia dzisiejszego można zobaczyć w locie. Jakimiuk brał również udział w pracach nad kolejnym sukcesem firmy jakim stał się samolot ogólnego przeznaczenia de Havilland Canada DHC-2 Beaver. Była to maszyna o właściwościach krótkiego startu i lądowania (STOL - Short Take-Off and Landing). Samoloty o tego typu możliwościach stały się wizytówką de Havilland Canada. W 1953 roku w swój dziewiczy lot wzbił się jednosilnikowy de Havilland Canada DHC-3 Otter, następny samolot o właściwościach STOL. Wybudowano prawie pół tysiąca tych samolotów, które znalazły swoich nabywców na całym świecie. Wersją rozwojową Ottera był dwusilnikowy de Havilland Canada DHC-6 Twin Otter. Samolot również charakteryzujący się właściwościami STOL. Maszynę produkowano w latach 1965–1988, konstrukcja okazała się być na tyle udana i tak szeroko stosowana, że w 2006 roku, prawa do jej produkcji kupiła amerykańska firma Viking Air wprowadzając samolot ponownie na rynek. Jedna z modyfikacji kanadyjskich Twin Otter i Beaver polegała na zastosowaniu w samolotach silników o polskim rodowodzie. Jednostki PZL-3 stosowanej w rolniczej maszynie PZL-106 Kruk oraz ASz-62IR, radzieckim silniku produkowanym przez Wytwórnię Sprzętu Komunikacyjnego "PZL-Kalisz". W 1958 roku w powietrze wzbił się samolot transportowy de Havilland Canada DHC-4 Caribou a sześć lat później jego następca De Havilland Canada DHC-5 Buffalo. Obydwie maszyny tradycyjnie o cechach STOL i obydwie znalazły szerokie zastosowanie wśród użytkowników cywilnych oraz wojskowych. Jednym z wojskowych użytkowników są bardzo wymagające względem parametrów swojego sprzętu, United States Air Force. Produkowanym od 1975 roku samolotem De Havilland Canada DHC-7 Dash-7 wytwórnia weszła na rynek cywilnych samolotów pasażerskich komunikacji regionalnej (do podobnych celów wykorzystywany jest również Twin Otter). Pasażerski samolot o cechach STOL sprawdził się doskonale operując z niewielkich lotnisk małych przewoźników regionalnych. Jego następcą został de Havilland Canada DHC-8 Dash-8, znany obecnie jako Bombardier Q Series. Samolot tańszy w eksploatacji niż swój poprzednik ale również posiadający właściwości STOL. Samolot jest nadal rozwijany prowadzone są dalsze prace nad jego modyfikacjami. Do dnia dzisiejszego wybudowano ponad 1000 samolotów DHC-8.

Przejęcie[edytuj | edytuj kod]

Polowa lat 80. ubiegłego wieku to okres, w którym kanadyjską wytwórnie zaczęły trapić kłopoty finansowe. W ich efekcie firma została wystawiona na sprzedaż. 31 stycznia 1986 roku wytwórnia została przejęta przez Boeinga stając się The de Havilland Company of Canada, a Division of Boeing of Canada. Mariaż z amerykańskim gigantem nie trwał jednak długo i już sześć lat później wytwórnie ponownie wystawiono na sprzedaż. Wśród zainteresowanych jej kupnem był Avions de Transport Régional (Aerei da Trasporto Regionale) producent konkurencyjnych względem DHC-8 maszyn ATR 42 i ATR 72. Ostatecznym właścicielem wytwórni został kanadyjski Bombardier Aerospace.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Michał Petrykowski, Bombardier Q400NG - turbośmigłowiec nowej generacji, "Lotnictwo", nr 12 (2011), s. 32-37, ISSN 1732-5323.
Wikimedia Commons