Deklaracja Praw Dziecka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Deklaracja uznaje dzieci za podmioty praw człowieka.

Deklaracja Praw Dziecka — zbiór postulatów dotyczących zapewnienia dzieciom właściwych warunków życia i rozwoju[1], uchwalony 20 listopada 1959 roku na XIV sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ[2].

Deklaracja została przygotowana przez Radę Gospodarczą i Społeczną ONZ[3] oraz uchwalona przez Zgromadzenie Ogólne w rocznicę ustanowionego rezolucją nr 836 (IX) ZO ONZ Powszechnego Dnia Dziecka[4]. Nawiązywała w swych założeniach do przyjętej w 1923 roku przez Radę Generalną Międzynarodowego Związku Pomocy Dzieciom tzw. deklaracji genewskiej, inkorporowanej następnie w 1924 przez Ligę Narodów[5] oraz do ogólnych norm zawartych w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka[2].

Głównym celem Deklaracji jest realizacja przekonania, iż „ludzkość powinna dać dziecku to, co ma najlepszego“ oraz zapewnić mu „szczęśliwe dzieciństwo i korzystanie, zarówno w jego interesie, jak i w interesie społeczeństwa, z [określonych w niej] praw i swobód[2]; jej zapisy uznają dzieci za podmioty praw człowieka[6].

Deklaracja składa z liczącej sześć ustępów preambuły oraz 10 zasad regulujących prawa dziecka i dotyczących takich zagadnień jak: równość praw każdego dziecka (zasada 1), prawo do warunków zapewniających wszechstronny rozwój (zasada 2), prawo do nazwiska i obywatelstwa (zasada 3), prawo do opieki nad matką i dzieckiem (zasada 4), obowiązek specjalnej opieki nad dzieckiem upośledzonym (zasada 5), znaczenie miłości, zrozumienia i opieki rodzicielskiej (zasada 6), prawo do nauki, rozrywek i sportu (zasada 7), prawo do ochrony i pomocy (zasada 8), obowiązek ochrony przed zaniedbaniem, okrucieństwem i wyzyskiem (zasada 9) oraz prawo do ochrony przed dyskryminacją i wychowanie w duchu tolerancji (zasada 10)[7].

Pomimo proklamowania przez Zgromadzenie Ogólne ONZ, Deklaracja nie była dokumentem wiążącym dla państw członkowskich ze względu na brak mechanizmu kontroli[8]. Jednym ze skutków uchwalenia Deklaracji był wzrost aktywności UNICEF-u, który od 1961 roku przeznacza środki finansowe na kształcenie dzieci i młodzieży[9].

W 30. rocznicę uchwalenia Deklaracji Praw Dziecka, 20 listopada 1989, ZO ONZ przyjęło pierwszy prawnie wiążący dokument regulujący kwestię praw dziecka — Konwencję o Prawach Dziecka.

Przypisy

  1. Nowa encyklopedia powszechna PWN. Red. Barbara Petrozolin-Skowrońska. T. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995, s. 44. ISBN 830111097X.
  2. 2,0 2,1 2,2 Alfons Klafkowski: Prawo międzynarodowe publiczne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 283. ISBN 8301004754.
  3. Edmund Osmańczyk: Encyklopedia ONZ i stosunków międzynarodowych. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1982, s. 118-119. ISBN 83-214-0092-2.
  4. Zgromadzenie Ogólne ONZ: Universal Children's Day (ang.). 14 grudnia 1954. [dostęp 2011-02-21].
  5. Jelena Kondratiewa-Bryzik: Początek prawnej ochrony życia ludzkiego w świetle standardów międzynarodowych. Warszawa; Kraków: Wolters Kluwers Polska, 2009, s. 85-86. ISBN 978-83-7601-644-3.
  6. Józef Krukowski: Kościół i państwo: podstawy relacji prawnych. Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL, 1993, s. 187. ISBN 8322803184.
  7. Słownik wiedzy obywatelskiej. Red. Adam Łopatka. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 75.
  8. Jolanta Szymańczak: Informacja 684. Konwencja o prawach dziecka ONZ. Biuro Studiów i Ekspertyz Kancelarii Sejmu. [dostęp 2011-02-21].
  9. Red. Marian Szczepaniak: Prawa i obowiązki obywatelskie w Polsce i świecie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 452.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]