Tonin północny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Delfin Maui)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tonin północny
Cephalorhynchus hectori maui[1]
Baker, Smith & Pichler, 2002
Tonin północny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Rząd walenie
Podrząd zębowce
Rodzina delfinowate
Rodzaj tonin
Gatunek tonin nowozelandzki
Podgatunek tonin północny
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 CR pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
zasięg delfina Maui (niebieski) u wybrzeży Wyspy Północnej; czerwonym kolorem zaznaczono obszar objęty zakazem połowów (net ban)

Tonin północny[3], delfin Maui[4] lub popoto[5] (Cephalorhynchus hectori maui[6]) – najrzadszy i najmniejszy na świecie znany podgatunek delfina[7].

Jest on podgatunkiem tonina nowozelandzkiego. Toniny północne można spotkać jedynie u zachodniego wybrzeża nowozelandzkiej Wyspy Północnej[8]. Tonin nowozelandzki i tonin północny są jedynymi nowozelandzkimi waleniami endemicznymi[9]. Delfiny Maui pływają zwykle w grupach blisko brzegu. Można je spotkać głównie w wodzie płytszej niż 20 m, ale mogą również pływać dalej od brzegu[10].

Toniny północne są zagrożone przez rybołówstwo (set netting[a] i trałowanie). W maju 2014 roku organizacja WWF w Nowej Zelandii rozpoczęła kampanię The Last 55 (taka była szacowana liczba osobników w 2012 roku), nawołującą do pełnego zakazu połowów[12]. Międzynarodowa Komisja Wielorybnictwa wspiera bardziej rygorystyczne restrykcje w zakresie łowiectwa na tamtym obszarze. Jednak rząd nowozelandzki sprzeciwił się żądaniom i podważył wiarygodność dowodów zaprezentowanych komisji, w których przedstawiono tereny występowania toninów północnych[13][14][15]. W czerwcu 2014 roku tamtejszy rząd zadecydował przeznaczyć 3000 km2 obszaru West Coast North Island Marine Mammal Sanctuary, głównego siedliska delfinów Maui, na odwierty naftowe. Wyznaczony teren to ¼ całkowitej powierzchni rezerwatu[16]. W maju 2015 roku, według szacunków, populacja tych delfinów zmniejszyła się do 43–47 osobników, spośród których tylko 10 to były dorosłe samice[17]. W 2016 roku podano, że populacja tych waleni spadła do 42 osobników[18].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. połowy ryb wykorzystujące sieci zakotwiczone do morskiego dna (popularny sposób łowienia u wybrzeży Nowej Zelandii)[11]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Cephalorhynchus hectori maui, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. R.R. Reeves, S.M. Dawson, T.A. Jefferson, L. Karczmarski, K. Laidre, G. O’Corry-Crowe, L. Rojas-Bracho, E.R. Secchi, E. Slooten, B.D. Smith, J.Y. Wang & K. Zhou 2013, Cephalorhynchus hectori ssp. maui [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2017 [online], wersja 2017-3 [dostęp 2018-05-05] (ang.).
  3. W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 187. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  4. WWF Poland - Najmniejsze delfiny świata potrzebują Twojej pomocy!. wwf.pl, 27 sierpnia 2012. [dostęp 2016-07-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (11 lipca 2016)].
  5. Petra Kuppers: Community Performance: An Introduction. Routledge, 2007, s. 117. ISBN 978-1-134-16405-9. [dostęp 11 lipca 2016].
  6. Nicola R. Wheen: Hector’s and Maui’s Dolphins. W: Klaus Bosselmann, Ron Engel, Prue Taylor: Governance for Sustainability: Issues, Challenges, Successes. IUCN, 2008, s. 237. ISBN 978-2-8317-1105-8. [dostęp 11 lipca 2016].
  7. Dolphin's death reignites calls for set net ban (ang.). New Zealand Herald / New Zealand Press Association (APNZ), 1 lutego 2012. [dostęp 11 lipca 2016]. [zarchiwizowane z tego adresu (22 lutego 2013)].
  8. Maui's dolphin | WWF (ang.). wwf.panda.org. [dostęp 2016-07-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (11 lipca 2016)].
  9. James Frankham: Maui’s Dolphin – Deep Trouble (ang.). [zarchiwizowane z tego adresu (20 czerwca 2013)].
  10. Alex Berry: Petition · Stop The Extintion Of The Maui Dolphin-The Worlds Smallest and Rarest Dolphin · Change.org (ang.). change.org. [dostęp 2016-07-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (11 lipca 2016)].
  11. Fishing methods | MPI - Ministry for Primary Industries. A New Zealand Government Department. (ang.). mpi.govt.nz, 3 czerwca 2016. [dostęp 2016-07-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (11 lipca 2016)].
  12. Mohamed Hassan: Maui’s dolphin danger: 'We’re running out of time' (ang.). New Zealand Herald, 19 maja 2014. [zarchiwizowane z tego adresu (23 maja 2014)].
  13. Jamie Morton: NZ 'needs to do the right thing' to save Maui’s dolphin (ang.). 10 czerwca 2014. [zarchiwizowane z tego adresu (12 czerwca 2014)].
  14. New Zealand rejects calls to further protect Maui’s dolphin (ang.). Australian Broadcasting Corporation, 12 czerwca 2014. [zarchiwizowane z tego adresu (11 czerwca 2014)].
  15. WWF responds to Minister’s 'challenge' on Maui’s dolphins (ang.). scoop.co.nz, 11 czerwca 2014. [zarchiwizowane z tego adresu (13 czerwca 2014)].
  16. Oil and gas risk to Maui’s dolphin 'small' – Minister (ang.). 18 czerwca 2014. [zarchiwizowane z tego adresu (18 czerwca 2014)].
  17. Helen Briggs: 'Loud wakeup call' over critically endangered dolphin (ang.). 26 maja 2015. [zarchiwizowane z tego adresu (26 maja 2015)].
  18. PAP: „Ciche przyzwolenie na wymarcie delfinów Maui”. Żyją jeszcze tylko 42 takie ssaki – RMF24.pl. rmf24.pl, 11 lipca 2016. [dostęp 2016-07-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (11 lipca 2016)].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]