Delta Cancri

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Delta Cancri
δ Cnc
Gwiazdozbiór Raka z zaznaczoną deltą
Gwiazdozbiór Raka z zaznaczoną deltą
Dane obserwacyjne (J2000.0)
Gwiazdozbiór Raka
Rektascensja 08h 44m 41,099s
Deklinacja 18° 09′ 15,50″
Paralaksa (π) 0,02498 ± 0,00024[1]
Odległość 130,6 ± 1,2 ly
40,03 ± 0,39 pc
Wielkość obserwowana 3,94[1]m
Rozmiar kątowy 0,00245″[2]
Ruch własny (RA) −17,67 ± 0,27[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −229,26 ± 0,18[1] mas/rok
Prędkość radialna 17,14 ± 0,19[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy olbrzym
Typ widmowy K1 III
Masa ~2 M[2]
Promień 11,0 R[2]
Jasność 53[2] L
Temperatura 4585[2] K
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 47 Cancri
2MASS: J08444109+1809158
Bonner Durchmusterung: BD +18°2027
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 362
Boss General Catalogue: GC 12022
Katalog Henry’ego Drapera: HD 74442
Katalog Hipparcosa: HIP 42911
Katalog jasnych gwiazd: HR 3461
SAO Star Catalog: SAO 98087
Asellus Australis, CCDM J08447+1809A

Delta Cancri (δ Cnc) – druga co do jasności gwiazda w gwiazdozbiorze Raka. Znajduje się około 131 lat świetlnych od Słońca.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Gwiazda ta nosi tradycyjną nazwę Asellus Australis, wywodzącą się z łaciny. Oznacza ona „południowy osioł”. Wraz z „północnym osłem” którym jest Gamma Cancri, stoją przy „żłobie” (łac. Praesepe) którym jest gromada otwarta Messier 44. Wyobrażenie to powstało jeszcze w starożytnej Grecji i nie ma korzeni chrześcijańskich, choć później zostało skojarzone z wyobrażeniem stajenki betlejemskiej[2][3]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna zatwierdziła użycie nazwy Asellus Australis dla określenia tej gwiazdy[4].

Widoczność[edytuj | edytuj kod]

Delta Cancri znajduje się w środkowej części gwiazdozbioru, na południowy wschód od gromady otwartej Messier 44. Gwiazda leży zaledwie o 5’ na północ od ekliptyki i Słońce w swoim widomym ruchu po niebie przechodzi przed nią około 1 sierpnia[2]. Jest to druga pod względem jasności gwiazda Raka, po Beta Cancri. Wprawdzie Jota Cancri ma jasność widomą o jedną setną magnitudo większą niż Delta, ale wynika to z faktu, że jest to gwiazda podwójna, której składniki świecą słabiej niż Delta. Składników tego układu nie da się rozdzielić gołym okiem, lecz gołym okiem nie da się także stwierdzić różnicy jasności delty i joty[5].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Główna gwiazda układu Delta Cancri to olbrzym, który należy do typu widmowego K. Zmierzona średnica gwiazdy to 11 średnic Słońca, co zgadza się z obliczeniami teoretycznymi[6].

Ma ona wizualnego towarzysza. Delta Cancri B to gwiazda o wielkości 12,2m, odległa o 48,4 sekundy kątowej[6]. Obserwowane przemieszczenie tej gwiazdy w czasie dwóch stuleci dowodzi, że nie jest ona związana fizycznie z δ Cnc A[2]. Istnieje podejrzenie, że w odległości 0,1″ od δ Cnc A znajduje się drugi towarzysz, gwiazda piątej wielkości oznaczona Delta Cancri Aa. Jednak przy takim założeniu masa i średnica głównego składnika musiałaby być mniejsza, a to kłóci się z obserwacjami gwiazdy[2]. Drugiego towarzysza nie udało się zaobserwować metodami interferometrycznymi[6], jego istnienia nie potwierdziły obserwacje satelity Hipparcos; najprawdopodobniej on nie istnieje[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Delta Cancri w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g h i j Jim Kaler: Asellus Australis (ang.). STARS, 2009-07-24. [dostęp 2016-11-11].
  3. Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 111.
  4. Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2018-08-10. [dostęp 2018-12-03].
  5. Jim Kaler: Iota Cancri (ang.). STARS. [dostęp 2016-11-11].
  6. a b c Asellus Australis (ang.). Alcyone ephemeris. [dostęp 2016-11-11].