Delta Ursae Minoris

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Yildun
δ Ursae Minoris
Położenie w gwiazdozbiorze
Położenie w gwiazdozbiorze
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Mała Niedźwiedzica
Rektascensja 17h 32m 12s
Deklinacja +86° 35′ 11″
Paralaksa (π) 0,01895 ± 0,00014[1]
Odległość 172,1 ± 1,3 ly
52,77 ± 0,39 pc
Wielkość obserwowana 4,052 ± 0,182[1]m
Ruch własny (RA) 10,17 ± 0,12[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) 53,97 ± 0,15[1] mas/rok
Prędkość radialna −7,6 ± 2,0[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy gwiazda ciągu głównego
Typ widmowy A1 Van[1]
Promień 2,8 R[2]
Jasność 47[2] L
Okres obrotu 19 h[2]
Prędkość obrotu 174[2] km/s
Temperatura 9000[2] K
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 23 Ursae Minoris
2MASS: J17321290+8635113
Bonner Durchmusterung: BD +86°269
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 913
Boss General Catalogue: GC 24236
Katalog Henry’ego Drapera: HD 166205
Katalog Hipparcosa: HIP 85822
Katalog jasnych gwiazd: HR 6789
SAO Star Catalog: SAO 2937
Vildiur, Gildun

Delta Ursae Minoris (δ UMi, Yildun) – gwiazda w gwiazdozbiorze Małej Niedźwiedzicy. Ma ona obserwowaną wielkość gwiazdową równą 4,052m, znajduje się w odległości 172 lat świetlnych od Słońca.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Gwiazda nosi tradycyjną nazwę Yildun. Wywodzi się ona od tureckiego Yıldız, co oznacza po prostu „gwiazda”; nazwa była też zniekształcana do postaci Vildiur i Gildun[2][3]. Prawdopodobnie zawdzięcza nadanie nazwy swojemu szczególnemu położeniu, zaledwie 3,5° od północnego bieguna niebieskiego[2]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna zatwierdziła użycie nazwy Yildun dla określenia tej gwiazdy[4].

Właściwości fizyczne[edytuj | edytuj kod]

Jest to biała gwiazda ciągu głównego, należąca do typu widmowego A1. Temperatura jej powierzchni to 9000 K. Gwiazda ta jest 47 razy jaśniejsza od Słońca, a jej średnica wynosi 2,8 średnicy słonecznej. Charakteryzuje ją duża prędkość obrotowa – 174 kilometry na sekundę, która sprawia, że jej linie widmowe są rozmyte. Gwiazda obraca się 87 razy szybciej niż Słońce, co oznacza, że wykonuje pełny obrót w ciągu zaledwie 19 godzin[2].

Jest to gwiazda podwójna, opisanemu wyżej składnikowi towarzyszy znacznie słabsza gwiazda o wielkości 11,80m, oddalona o 4,5 sekundy kątowej (pomiar z 2009 r.)[5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Delta Ursae Minoris w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g h Jim Kaler: YILDUN (Delta Ursae Minoris) (ang.). W: STARS [on-line]. [dostęp 2017-03-02].
  3. Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 459. ISBN 0-486-21079-0. (ang.)
  4. Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2018-08-10. [dostęp 2018-12-06].
  5. Mason et al.: WDS J17322+8635AB. W: The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.