Deneb Algedi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Deneb Algedi
δ Capricorni
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Koziorożec
Rektascensja 21h 47m 02,444s[1]
Deklinacja -16° 07′ 38,23″[1]
Paralaksa (π) 0,08427 ± 0,00019[1]
Odległość 38,704 ± 0,087 ly
11,867 ± 0,027 pc
Wielkość obserwowana 2,83[1]m
Ruch własny (RA) 261,70 ± 0,22[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −296,70 ± 0,14[1] mas/rok
Prędkość radialna −3,40 ± 0,80[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Typ widmowy kA5hF0mF2III[1]
Wielkość absolutna 2,46[2]m
Jasność 8,5[3] L
Prędkość obrotu 87[4] km/s
Temperatura 7700[3] K
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 49 Cap
2MASS: J21470244-1607382
Bonner Durchmusterung: BD -16°5943
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 819
Boss General Catalogue: GC 30491
Katalog Gliesego: GJ 837
Katalog Henry’ego Drapera: HD 207098
Katalog Hipparcosa: HIP 107556
Katalog Jasnych Gwiazd: HR 8322
SAO Star Catalog: SAO 164644
Scheddi

Deneb Algedi (delta Capricorni, δ Cap) – najjaśniejsza gwiazda (wielkość gwiazdowa waha się między 2,81 a 3,05[4]) w gwiazdozbiorze Koziorożca. Znajduje się około 39 lat świetlnych od Ziemi.

Nazwa[edytuj]

Gwiazda nosi tradycyjną nazwę Deneb Algedi, która wywodzi się od arabskiego ذنب الجدي dhanab al-jady, co oznacza „ogon kozy”. W niektórych spisach gwiazd jej nazwa była także zapisana jako Scheddi. Nazwa Deneb Algedi była przypisywana także gwieździe gamma Capricorni (Nashira)[5]. Grupa robocza Międzynarodowej Unii Astronomicznej do spraw uporządkowania nazewnictwa gwiazd zatwierdziła użycie nazwy Deneb Algedi dla określenia tej gwiazdy[6].

Charakterystyka[edytuj]

Deneb Algedi to gwiazda wielokrotna. Najjaśniejszy składnik, delta Capricorni A, to gwiazda spektroskopowo podwójna, a także gwiazda zmienna typu Algola, gdyż składniki wzajemnie się zaćmiewają. Okres orbitalny tej pary to zaledwie 1,0228 dnia. Główny składnik (Aa) ma obserwowaną wielkość gwiazdową 3,2m, słabszy składnik Ab ma jasność 5,2m[4]. W odległości 69,1 sekund kątowych (w 1901 r.) znajduje się składnik δ Cap B, słaba gwiazda o wielkości 15,8m, zaś w odległości 118,9″ (w 1910 r.) można dostrzec składnik δ Cap C o jasności 12,7m[4].

Główna gwiazda układu wykazuje także pewną wewnętrzną zmienność, w związku z czym jest klasyfikowana jako zmienna typu delta Scuti[3][4]. Jej nietypowy skład chemiczny powoduje trudności w klasyfikacji widmowej; jest on zapewne związany z separacją pierwiastków w atmosferze gwiazdy[3].

Ponieważ Deneb Algedi znajduje się blisko ekliptyki, może zostać zasłonięta przez Księżyc i – rzadziej – przez planety.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f g h Deneb Algedi w bazie SIMBAD (ang.)
  2. Obliczona na podstawie wielkości obserwowanej i paralaksy
  3. a b c d Jim Kaler: DENEB ALGEDI (Delta Capricorni) (ang.). W: STARS [on-line]. [dostęp 2017-02-18].
  4. a b c d e Deneb Algedi (ang.). Alcyone ephemeris. [dostęp 2017-02-18].
  5. Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 141. ISBN 0486210790. (ang.)
  6. Eric Mamajek, i inni: IAU Catalog of Star Names (IAU-CSN). W: IAU Division C Working Group on Star Names (WGSN) [on-line]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-02-01. [dostęp 2017-02-18].