Deotyma

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy greckiej filozofki. Zobacz też: Jadwiga Łuszczewska, pisarka używająca pseudonimu „Deotyma“.
Portret Jadwigi Łuszczewskiej jako Deotymy, Józef Simmler, 1855

Deotyma z Mantinei (Diotyma, gr. Διοτίμα, V w p.n.e.), grecka filozofka. Żyła za czasów Sokratesa. Jej postać znana jest głównie dzięki umieszczeniu jej przez Platona w jego dialogu Uczta. Ponieważ jest to praktycznie jedyne jej dotyczące źródło, nie jest pewne czy jest postacią historyczną, jednak prawie wszystkie postacie pojawiające się w Dialogach Platona, okazywały się prawdziwymi ludźmi żyjącymi w starożytnych Atenach.

W „Uczcie“ Sokrates opowiada o niej jako o swojej nauczycielce, która przekazała mu naukę o pochodzeniu miłości – Erosa, który jest synem „dostatku i biedy“. Jej zdaniem miłość jest sposobem boskiej kontemplacji. Dla Deotymy najlepszym sposobem na miłość do drugiego człowieka jest kierowanie się boską miłością[1]. Staje się to początkiem koncepcji miłości platonicznej. W prawdziwej miłość platonicznej piękno drugiej osoby pobudza umysł i duszę i kieruje uwagę do tego co duchowe. Jest to proces, który od zauważenia czyjeś urody prowadzi do docenienia Piękna istniejącego w każdym człowieku, do pojęcia boskości jako źródła Piękna, do boskiej miłości.

Tożsamość[edytuj | edytuj kod]

Deotyma (Diotyma) oznacza Uhonorowana przez Zeusa, jej rodzinne miasto Mantineja było starożytnym miastem na półwyspie Peloponeskim i miejscem największej bitwy morskiej podczas wojny peloponeskiej. W XIX i na początku XX wieku uważano, że Platon stworzył postać Deotymy w oparciu o życie Aspazji partnerki Peryklesa. Aspazja pojawia się jednak pod własnym nazwiskiem w dialogu Meneksenos, a niektórzy badacze przekonująco argumentują, że Platon nie używał fałszywych nazwisk, więc Deotyma może być postacią historyczną[2]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Platon, Uczta
  2. Wider, Kathleen „Women philosophers in the Ancient Greek World: Donning the Mantle”