Desmond Doss

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Desmond T. Doss
Desmond Thomas Doss
"klecha", "święty Jezus", "Doss"
Ilustracja
kapral
Data i miejsce urodzenia 7 lutego 1919
Lynchburg (Wirginia)
Data i miejsce śmierci 23 marca 2006
Piedmont (Alabama)
Przebieg służby
Lata służby 1942–1946
Siły zbrojne United States Army
Jednostki Korpus medyczny, 307 pułku, 77 Dywizji Piechoty
Stanowiska sanitariusz
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Medal Honoru

Desmond Thomas Doss (ur. 7 lutego 1919, zm. 23 marca 2006) – żołnierz Armii Stanów Zjednoczonych, pierwsza osoba w historii Stanów Zjednoczonych odmawiająca walki oraz noszenia broni (tzw. obdżektor), która jako sanitariusz otrzymała Honorowy Order Kongresu. Podczas swoich heroicznych czynów, za które został odznaczony Medalem Honoru miał stopień starszego szeregowca. Służbę pełnił w Medycznym Korpusie 307 Pułku, 77 Dywizji Piechoty.

Życiorys[edytuj]

Na Kapitolu w 2000 r.

Urodził się w Lynchburg w stanie Virginia w Stanach Zjednoczonych. Był synem stolarza Williama Thomasa Dossa i Berthy E. (Oliver) Doss[1][2].

Do wojska został powołany w kwietniu 1942[3] i tego samego roku w Richmond, Virginia wziął ślub z Dorothy Pauline Schutte na przepustce między ćwiczeniami. Z powodów światopoglądowych – był adwentystą dnia siódmego – odmówił noszenia broni podczas walki oraz zabijania przeciwników. Przez całą służbę wojskową podczas II wojny światowej był sanitariuszem, ratując życie wielu żołnierzy, po obu stronach konfliktu. Przez cały czas był wierny swoim przekonaniom religijnym.

Grób Desmonda Dossa

Był trzykrotnie ranny w maju 1945 roku[4]. Krótko przed opuszczeniem armii zdiagnozowano u niego gruźlicę (w wyniku choroby i odniesionych ran stracił jedno płuco)[5][1]. Zwolniony ze służby wojskowej w 1946 roku[6] przez pięć lat poddawany był leczeniu[7].

Zmarł (miał problemy z oddychaniem) w roku 2006 w swoim domu Piedmont w stanie Alabama. Został pochowany jako bohater wojenny w asyście wojskowej[8] na cmentarzu w Chattanooga, w stanie Tennessee.

Wiara[edytuj]

Desmond Doss był wiernym wyznawcą Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego. Do Kościoła Adwentystów należała matka Desmonda, Bertha E. Doss, a ojciec został adwentystą w późniejszym czasie. Chrzest przez zanurzenie Desmond przyjął w młodym wieku. Był bardzo aktywny w życiu Kościoła, co wiązało się m.in. z dużym poszanowaniem i studiowaniem Pisma Świętego.

Doss nie rozstawał się ze swoją Biblią i studiował ją nawet w najgorszych momentach[9]. Desmond traktował sobotę jako siódmy dzień tygodnia, uświęcony przez Boga często określany mianem szabatu omawiając wykonywania w czasie pracy. Z tego powodu wielokrotnie doświadczał szykan i wyznaczano mu wykonywanie karnych zadań podczas szkolenia wojskowego. Nie wzbraniał się jednak w tym dniu ratować ludzi. Główna walka na Okinawie przedstawiona w filmie Mela Gibsona Przełęcz ocalonych miała miejsce właśnie w sobotę, 5 maja 1945 r.[9]

Był też jak spora część adwentystów wegetarianinem co wiązało się z w jego wypadku z wrażliwością na cierpienie[10]. Stosował się do zachęty Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego by nie angażować się w bezpośrednią walkę. Choć stanowisko Kościoła nie jest sztywne dla członków Kościoła to daje wskazówki, pozostawiając poszczególnym jednostkom swobodę w kwestii własnej oceny swojej sytuacji[11].

Biblia Desmonda[edytuj]

Traktował religię jako najważniejszą sprawę życia i był w pełni zaangażowanym chrześcijaninem regularnie czytającym[12] Biblię i uważającym, że jest ona Słowem Bożym, szczególnie w odniesieniu do Dziesięciu Przykazań, ważnym niezależnie od okoliczności[13].

W czasie walk miał przy sobie Biblię podarowaną po ślubie przez żonę Dorothy z oznaczonym przez nią wierszem 1 Listu do Koryntian 10,13, który stanowił niejako motto jego służby wojskowej: "Dotąd nie przyszło na was pokuszenie, które by przekraczało siły ludzkie; lecz Bóg jest wierny i nie dopuści, abyście byli kuszeni ponad siły wasze, ale z pokuszeniem da i wyjście, abyście je mogli znieść"[14]. Ulubionymi fragmentami były Psalmy 91 i 93[12].

W Biblii podarowanej mu przez żonę znajdował się list od niej[14]:

"Najdroższy Desmondzie!

Gdy będziesz czytał i studiował bezcenne obietnice znajdujące się w Słowie Bożym, w tej małej Biblii, obyś otrzymał siłę we wszelkich trudnościach, jakie mogą Cię spotkać.

Niech twoja wiara w Boga przyniesie Ci pocieszenie i da pokój serca, abyś nigdy nie był smutny albo samotny, choćby przyszłość wydawała się najciemniejsza.

Jeśli nie spotkamy się więcej na tej ziemi, mamy pewność, że będziemy w niebie. Niech Bóg w swojej łasce sprawi, abyśmy byli tam razem.

Twoja kochająca żona – Dorothy"

Biblia ta zaginęła w dżungli pod koniec kampanii na Okinawie, lecz została odnaleziona dzięki poszukiwaniu całej kompanii, po czym odesłana do jego domu, gdzie została odebrana przez żonę. Pomimo śladów przemoczenia, pozostała w dość dobrym stanie, a lekcja szkoły sobotniej na 26 maja 1945 r. była włożona tam, gdzie Doss ją zostawił (został ranny 21 maja)[4].

Kultura[edytuj]

Historia Desmonda Dossa znalazła kilka odniesień w kulturze. Już w kwietniu 1946 r. na łamach „True Comics Issue” nr 48 został opublikowany komiks „Hero Without a Gun” (Bohater bez broni)[15]

W 1967 r. ukazała się książka The Unlikeliest Hero: The Story of Desmond T. Doss autorstwa Bootona Herndona[16] (pol. Nietypowy Bohater, Wyd. Znaki Czasu 1991). W 2005 roku biografię Dossa wydała jego druga żona Frances M. Doss (Desmond Doss: Conscientious Objector[17], pol. Szeregowiec Doss, Wyd. Znaki Czasu 2016[18]).

Historia Dossa została przedstawiona w filmie dokumentalnym Terry’ego Benedicta The Conscientious Objector (2004)[19]. Poświęcono mu film pełnometrażowy pt. Przełęcz ocalonych (org. Hacksaw Ridge), oparty na historii jego życia. Film miał premierę w Stanach Zjednoczonych i Polsce 4 listopada 2016 roku. Scenarzystami filmu są Andrew Knight, Robert Schenkkan. Reżyserem filmu jest znany aktor i reżyser filmowy, Mel Gibson, w roli głównej występuje Andrew Garfield. Producenci to: Bill Mechanic, David Permut, Bruce Davey, Brian Oliver, Paul Currie, William D. Johnson, Terry Benedict[20].

Nad dziedzictwem Desmonda Dossa oraz prawami autorskimi do historii i zdjęć czuwa powołana w 2000 r. Desmond Doss Council.

Odznaczenie Honorowym Orderem Kongresu[edytuj]

Ceremonia wręczenia medalu przez prezydenta USA Harry Trumana

Informacja prasowa o awansie dla Desmonda Dossa do stopnia kaprala oraz o odznaczeniu go Honorowym Orderem Kongresu miała następujące brzmienie:

„Odmawiający ze względów moralnych posługiwania się bronią, przydzielony do Korpusu Medycznego Armii Stanów Zjednoczonych, szeregowy Desmond T. Doss z Lynchburg w Virginii wykazał się tak niezwykłą odwagą i niezłomnym męstwem, pomagając swym rannym kolegom podczas ciężkiej kampanii na Okinawie, że jak podało dzisiaj Ministerstwo Wojny, został odznaczony Honorowym Orderem Kongresu.

Najwyższe odznaczenie naszego kraju otrzymał dwudziestosześcioletni żołnierz, który choć nie nosił broni, dał tyle dowodów heroizmu na polach bitew Guam, Leyte i Okinawie, że jego nazwisko stało się symbolem bezprzykładnej odwagi w 77. dywizji piechoty spod znaku „Statuy Wolności”.

Order został przekazany kapralowi Dossowi przez prezydenta Trumana w Białym Domu, 12 grudnia[5].

Cytat z ceremonii odznaczenia Medalem Honoru

Ranga i jednostka:

Szeregowiec Armii Stanów Zjednoczonych, Korpus medyczny, 307 pułku piechoty, 77th Dywizji Piechoty.

Miejsce i data zdarzenia: W pobliżu Urasoe Mura, Okinawa, Wyspy Ryukyu, 29 kwietnia – 21 maja 1945.

Rozpoczął służbę w: Lynchburg, w stanie Virginia.

Urodzony: Lynchburg, w stanie Virginia.

G.O. No.: 97, 1 Listopada 1945.

Szeregowy Desmond T. Doss był sanitariuszem kompanii 307 pułku piechoty w czasie, gdy 1 batalion tego pułku szturmował niedostępne, 130-metrowe urwisko.

Gdy nasze oddziały osiągnęły szczyt urwiska, napotkały zmasowany opór artylerii, moździerzy i karabinów maszynowych, wskutek czego około siedemdziesięciu pięciu ludzi zostało rannych, a pozostali byli zmuszeni wycofać się. Szeregowy Doss zamiast ratować się ucieczką, pozostał na silnie ostrzeliwanym szczycie wraz z wieloma rannymi, wynosząc ich z pola bitwy na brzegu urwiska, a potem spuszczając kolejno po linie na dół, gdzie mogli otrzymać pomoc ze strony kolegów.

2 maja na tym samym urwisku, wystawiony na ogień z broni palnej i moździerzy, ratował człowieka leżącego 200 metrów w głębi przedpola. Dwa dni później ocalił czterech ludzi podczas ataku na silnie strzeżoną grotę, podchodząc do nich pod nawałnicą granatów ręcznych na odległość dziesięciu metrów od wejścia groty, gdzie opatrzył ich, a potem wyniósł w bezpieczne miejsce, czterokrotnie pokonując tę samą drogę.

5 maja, nie zważając na ogień nieprzyjaciela, spieszył na pomoc rannemu oficerowi artylerii. Założył opatrunek, zaciągnął rannego do zagłębienia terenu, by dać mu ochronę przed ostrzałem z broni ręcznej, i wśród wybuchów pocisków armatnich podawał plazmę, sam będąc nieosłoniętym przed kulami nieprzyjaciela. Tego samego dnia, gdy ranny żołnierz padł kilkanaście metrów od nieprzyjacielskich pozycji, udzielił mu pomocy i niósł przez odcinek około 100 metrów pod ciągłym ostrzałem.

21 maja w czasie nocnego ataku na ufortyfikowane wzniesienie w pobliżu Shuri pozostał na przedpolu, podczas  gdy reszta kompanii wycofała się i ukryła. Ryzykując to, że może zostać wzięty za japońskiego żołnierza chcącego przedostać się na teren amerykańskiego oddziału, niósł pomoc potrzebującym, dopóki sam nie został ciężko ranny w nogi na skutek eksplozji granatu. Zamiast przywołać innego sanitariusza, sam próbował opatrzyć swoje rany i czekał pięć godzin, aż noszowi dotarli do niego i udali się na tyły.

W drodze zostali zaskoczeni atakiem nieprzyjacielskiego czołgu a szeregowy Doss widząc leżącego ciężko rannego w głowę żołnierza, zczołgał się z noszy i polecił noszowym, by najpierw zajęli się tym człowiekiem. Czekając na ich powrót otrzymał kolejną ranę. Tym razem kula snajpera ugodziła jego ramię powodując skomplikowane złamanie kości. Okazując najwyższy hart ducha, z pomocą kolegi przywiązał łożysko karabinu do swej złamanej ręki, by unieruchomił ją, i w takim stanie czołgał się jeszcze około 300 metrów po pobojowisku w kierunku stacji medycznej.

Dzięki swemu bezprzykładnemu męstwu i niezłomnej woli w obliczu skrajnie niebezpiecznych warunków szeregowy Doss uratował życie wielu ludzi. Jego nazwisko stało się w 77 dywizji piechoty symbolem waleczności i poświęcenia sięgającego daleko poza granice obowiązku.” [21]

Pomniki[edytuj]

Odsłonięcie tablicy honorowej

Rząd Stanów Zjednoczonych wzniósł po wojnie dwa pomniki na szczycie urwiska. Jedna tablica jest w języku angielskim, druga w japońskim. Oryginalne tablice z brązu zostały później skradzione. Zastąpiono je tablicami marmurowymi.

„Szer. Desmond T. Doss, adwentysta dnia siódmego, sanitariusz 77 dywizji piechoty, otrzymał Honorowy Order Kongresu za zasługi w bitwie o Urwisko Maeda. Szeregowy Doss pozostał na szczycie urwiska, gdy jego oddział już został wycofany, po to, by ratować rannych, i wyniósł 75 z nich na brzeg urwiska, po czym opuścił w dół na linie.”[5]

Przypisy[edytuj]

  1. a b Biography: Desmond Doss The Conscientious Objector, desmonddoss.com [dostęp 2016-09-25].
  2. Desmond T. Doss, collegedale-americanlegion.org [dostęp 2016-09-25].
  3. NARA – AAD – Display Full Records – Electronic Army Serial Number Merged File, ca. 1938–1946 (Enlistment Records), aad.archives.gov [dostęp 2016-09-25].
  4. a b Nietypowy bohater, s. 118
  5. a b c Herndon, Booton, The Unlikeliest Hero, Pacific Press Publishing Association, 1967, ISBN 0-8163-2048-9.
  6. Shadow box, army.togetherweserved.com [dostęp 2016-09-25].
  7. RichardR. Goldstein RichardR., Desmond T. Doss, 87, Heroic War Objector, Dies, „New York Times”, 16 czerwca 2013.
  8. 'Unlikeliest Hero' buried with 21-gun salute, 4 kwietnia 2006 [dostęp 2016-09-25].
  9. a b Zasady wiary [dostęp 2016-11-11].
  10. KeithK. Lockhart. KeithK., The Myth of Vegetarianism, „Spectrum 34”, , s. 22–27.
  11. Stosunek Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego do wojny i służby wojskowej [dostęp 2016-11-11].
  12. a b Nietypowy bohater, s. 78
  13. Nietypowy bohater, s. 11
  14. a b Nietypowy bohater, s. 46
  15. http://adventistdigitallibrary.org/adl-366778/true-comics-issue-48-hero-without-gun
  16. The Unlikeliest Hero, Goodreads [dostęp 2016-09-25].
  17. http://www.goodreads.com/book/show/20419569-desmond-doss
  18. http://sklep.znakiczasu.pl/literatura-faktu/1215-szeregowiec-doss.html
  19. http://www.imdb.com/title/tt0302427/
  20. Hacksaw Ridge. Mel Gibson
  21. National ArchivesN.A. Catalog National ArchivesN.A., Citation for PFC Desmond Doss, https://catalog.archives.gov/id/595188.

Linki zewnętrzne[edytuj]