Deutz OMZ 122 R

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Deutz OMZ 122 R
Lokomotywa spalinowa OMZ 122 R
Lokomotywa spalinowa OMZ 122 R
Producent III Rzesza Klöckner-Humboldt-Deutz AG
Lata budowy 1932–1942
Układ osi B
Masa służbowa 16 t
Długość ze zderzakami 5420 mm
Szerokość 2550 mm
Wysokość 2980 mm
Rozstaw osi skrajnych 2500 mm
Średnica kół 850 mm
Zapas paliwa 25 l
Typ silnika spalinowego dwucylindrowy Deutz OMZ 122
Moc znamionowa 40 KM
30 KW
Rodzaj przekładni mechaniczna
Prędkość konstrukcyjna 13 km/h
Nacisk osi na szyny 8 t
System hamulca ręczny zaciągowy
[1]
Portal Portal Transport szynowy

Deutz OMZ 122 R – manewrowa lokomotywa spalinowa produkowana w zakładach Klöckner-Humboldt-Deutz AG w Kolonii w latach 1932–1942. Pierwsza seria produkcyjna spalinowozów z numerami seryjnymi 10000-27999 była produkowana w latach 1932–1940, zaś druga obejmująca lokomotywy z numerami seryjnymi 33000-42999 w latach 1940–1942[1]. Wyprodukowano łącznie 176 egzemplarzy. Lokomotywa przeznaczona była do wykonywania lekkich prac manewrowych na przyzakładowych bocznicach kolejowych.

Opis konstrukcji[edytuj]

Ostoja lokomotywy została wykonana z blach stalowych o grubości 4 mm, zamontowane zostały wzmocnione czołownice z dwoma zderzakami trzonowo–pochwowymi i odsprężynowanymi hakami cięgłowymi. W ostoi zostały wykonane wykroje maźnicze, w których osadzono ślizgowe łożyska osi dla dwóch zestawów kołowych, odsprężynowanych indywidualnie za pomocą resorów płaskich. Nadwozie zostało wykonane z blach stalowych–spawanych i nitowanych, spalinowóz posiada przedział maszynowy i pojedynczą kabinę maszynisty.

W lokomotywie zamontowano silnik OMZ 122 produkcji Deutz o mocy 42 KM (przy 800 obr/min), dwucylindrowy z przekładnią mechaniczną oraz czterobiegową skrzynię. Napęd jest przekazywany na koło zębate osadzone sztywno na osi drugiego zestawu kołowego. Zestawy kołowe połączono wiązarami z panewkami tulejowymi. Lokomotywa posiada oświetlenie elektryczne o napięciu 12 woltów.

Eksploatacja w Polsce[edytuj]

W latach 1932-1934 Pierwsza Fabryka Lokomotyw w Chrzanowie zakupiła od zakładów Deutz dokumentacje techniczne kilku serii lokomotyw spalinowych dla przemysłu, zarówno wąskotorowych jak i normalnotorowych. Wśród zakupionych projektów znajdował się projekt lokomotywy OMZ122R. Jesienią 1938 r. projekt poddano korekcie w biurze konstrukcyjnym Fabloku i przystąpiono do produkcji egzemplarza prototypowego oznaczonego 8DL. W trakcie projektowania i produkcji wiele elementów zostało zmodyfikowanych, przede wszystkim pod kątem zastosowania możliwie najtańszych materiałów. W sierpniu 1939 r zakończono produkcję pierwszej lokomotywy. Wybuch drugiej wojny światowej przerwał dalsze prace, los prototypu pozostaje nieznany. Dokumentacja lokomotyw OMZ122R została wykorzystana przez Fablok do zaprojektowania powojennej serii manewrowych lokomotyw spalinowych Ls40[2]

Kilka lokomotyw spalinowych OMZ 122 R eksploatowano w Polsce po drugiej wojnie światowej. Jedna z nich pracowała w Cukrowni Jawor na Dolnym Śląsku[3]. W 2007 r. Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku zakupiło lokomotywę o numerze seryjnym 33124[4]. Wiosną 2014 r. lokomotywę poddano naprawie głównej mającej na celu przywrócenie jej do ruchu – naprawa obejmowała m.in. regenerację silnika i uszkodzonego bloku przekładni mechanicznej[5]. Prace zakończono jesienią 2014 r. Po naprawie lokomotywa jest najstarszą czynną lokomotywą spalinową w Polsce[6].

Przypisy

  1. a b Patrick Paulsen, Dane techniczne lokomotywy [dostęp 2016-06-01].
  2. Lokomotywy spalinowe typu 8DL. W: Bogdan Pokropiński: Lokomotywy spalinowe produkcji polskiej. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 2009. ISBN 978-83-206-1731-3. (pol.)
  3. Cukrownia Jawor (dawna), ul. Starojaworska, Jawor – zdjęcia, dolny-slask.org.pl [dostęp 2016-06-01].
  4. Maciej Mądry, Katalog Muzealiów Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku, 2015.
  5. Maciej Mądry, Karta Katalogu Muzealiów Historycznych Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku – Deutz OMZ122R 33124, 2016.
  6. Muzeum Techniki, Przejazd zabytkowym taborem [dostęp 2016-06-01].

Linki zewnętrzne[edytuj]