Dialekt zachodni języka odżibwe
| Obszar |
południowa Manitoba, południowy Saskatchewan | ||
|---|---|---|---|
| Liczba mówiących |
10 000 (2002)[1] | ||
| Pismo/alfabet | |||
| Klasyfikacja genetyczna | |||
| |||
| Status oficjalny | |||
| UNESCO | 2 wrażliwy↗ | ||
| Ethnologue | 6b zagrożony↗ | ||
| Kody języka | |||
| ISO 639-3 | ojw | ||
| IETF | ojw | ||
| Glottolog | west1510 | ||
| Ethnologue | ojw | ||
| W Wikipedii | |||
| |||
| Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu. | |||
Zachodni odżibwe, odżibwe równinny, dialekt Saulteaux, Nakawēmowin – dialekt języka odżibwe wchodzącego w skład rodziny języków algonkiańskich. Używany jest przez Indian Saulteaux, gałąź społeczności Odżibwe, na terenie południowej Manitoby i południowego Saskatchewan, na zachód od jeziora Winnipeg.
System pisma
[edytuj | edytuj kod]Dialekt jest zapisywany alfabetem łacińskim. Niektórzy używają podwójnych samogłosek do określenia samogłosek długich, inni natomiast długość samogłosek określają użyciem makronu (â, ê, î, ô, û) lub akutu (á, é, í, ó, ú)[2].
Przykładowe zwroty[3]
[edytuj | edytuj kod]| Aaniin, boozhoo! | Cześć, jak się masz? |
| Nimino-ayaa. | Czuję się dobrze. |
| Gizhaaganaashiim ina? | Mówisz po angielsku? |
| Gaawiin. | Nie, nic, negatyw. |
| Miinange. | Tak, na pewno. |
| Eya'. | Tak. |
| Enange. | Oczywiście, zgadzam się. |
| Amanj, namanj. | Nie wiem. |
| Migwech. | Dziękuję. |
| Ambe. | Chodź. |
| Aaniin ezhinikaazoyin? | Jak masz na imię? |
| ... ndizhinikaaz. | Mam na imię ... |
| Giin dash? | A ty? |
Historia
[edytuj | edytuj kod]W porównaniu do innych wschodnich plemion, Odżibwejowie utracili mniejszą liczbę ludności w wyniku kontaktu z Europejczykami. Dzięki liczbie ludności i zdobyciu strzelb, Odżibwejowie stali się znaczącą siłą polityczną w handlu futrami[4].
Powszechnym było, iż małe grupy wybierały się na polowania na równiny, a później wracały na tereny leśne. Polowały one na łosie, jelenie kanadyjskie itp. Wiele grup rodzinnych zaczęło również polować na bizony[5].
Małe grupy równinnych Odżibwejów nazywane są Saulteaux. Nazwa ta pochodzi z języka francuskiego i określa tych, którzy gromadzą się wokół wodospadów, w szczególności w okolicy Sault Ste. Marie w dzisiejszym Ontario i Michigan. W XVIII wieku pokonali oni Szejenów i okupowali południową Manitobę i południowy Saskatchewan, gdy handel futrem stracił na znaczeniu[5][6].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ odżibwe na Ethnologue
- ↑ Harold Jeffrey Logan, A collection of Saulteaux texts with translation and linguistic analyses., Faculty of Graduate Studies and Research, University of Regina, 2001, ISBN 978-0-612-65766-3 [dostęp 2025-10-14] (ang.).
- ↑ "Services" . Aboriginal Language Services of Manitoba. Zarchiwizowano 25 czerwca 2016.
- ↑ Harold Jeffrey Logan, A collection of Saulteaux texts with translation and linguistic analyses., Faculty of Graduate Studies and Research, University of Regina, 2001, s. 6-7, ISBN 978-0-612-65766-3 [dostęp 2025-10-15] (ang.).
- ↑ a b Harold Jeffrey Logan, A collection of Saulteaux texts with translation and linguistic analyses., Faculty of Graduate Studies and Research, University of Regina, 2001, s. 8, ISBN 978-0-612-65766-3 [dostęp 2025-10-15] (ang.).
- ↑ Scott, Mary Ellen (1995). The Saulteaux Language Dictionary. Kinistin First Nation i Duval House Publishing. ISBN 1-895850-51-7