Dichromian amonu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dichromian amonu
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
próbka związku
próbka związku
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny (NH
4
)
2
Cr
2
O
7
Inne wzory (NH
4
)
2
[Cr
2
O
6
(μ-O)]
Masa molowa 252,06 g/mol
Wygląd pomarańczowoczerwone kryształy[1]
Identyfikacja
Numer CAS 7789-09-5
PubChem 24600[2]
Podobne związki
Inne aniony dichromian potasu
Inne kationy chromian amonu, siarczan amonu, azotan amonu
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Dichromian amonu (nazwa Stocka: dichromian(VI) amonu), (NH
4
)
2
Cr
2
O
7
nieorganiczny związek chemiczny z grupy dichromianów, sól kwasu dichromowego i amoniaku.

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Otrzymywany jest w reakcji kwasu chromowego i wody amoniakalnej.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Rozkład termiczny (NH
4
)
2
Cr
2
O
7
(widoczny zielony Cr
2
O
3
)

Dichromian amonu tworzy pomarańczowe kryształy, dobrze rozpuszczalne w wodzie. Jest silnym utleniaczem i reaguje, często dość gwałtownie, z wszystkimi reduktorami. Jego cząsteczka, oprócz jonu dichromianowego o właściwościach utleniających, zawiera jon amonowy o właściwościach redukujących, co czyni ją niestabilną. Pod wpływem ogrzania ulega gwałtownemu rozkładowi z wydzielaniem dużej ilości puszystego zielonego tlenku chromu(III) i produktów gazowych:

(NH
4
)
2
Cr
2
O
7
→ Cr
2
O
3
+ N
2
↑ + 4H
2
O↑

Reakcja ta wykorzystywana jest w pokazie pirotechnicznym chemiczny wulkan[7]. Rozkład termiczny w szczelnych pojemnikach może prowadzić do eksplozji[8].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Stosuje się go w pirotechnice, fotografii, jak również w litografii, jako źródło czystego azotu w laboratorium oraz jako katalizator. Wykorzystuje się go też jako zaprawy pigmentowej, jak również w syntezie alizaryny, garbarstwie i oczyszczaniu olei.

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Dichromian amonu jest rakotwórczy (grupa 1 według Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem)[4].

Wypadki[edytuj | edytuj kod]

W roku 1986 w firmie Diamond Shamrock Chemicals w Ashtabuli w wyniku wybuchu ok. tony dichromianu amonu, który był suszony w nagrzewnicy, śmierć poniosły dwie osoby, a kolejnych 14 zostało rannych[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 4-46, ISBN 978-1-4987-5429-3.
  2. Dichromian amonu (CID: 24600) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  3. Dichromian amonu (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2018-08-12].
  4. a b c Dichromian amonu (nr 450138) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. [dostęp 2018-08-12].
  5. Dichromian amonu (ICSC: 1368) (ang.)międzynarodowa karta bezpieczeństwa chemicznego (ICSC), National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH). [dostęp 2018-08-12].
  6. Dichromian amonu [w:] CAMEO Chemicals [online] [dostęp 2018-08-12] (ang.).
  7. Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji Will S. Deloach, John W. McHugh, Jerry Black, An ammonium dichromate “volcano”, „Journal of Chemical Education”, 28 (12), 1951, s. 649, DOI10.1021/ed028p649 (ang.).
  8. Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji Jay A. Young, Ammonium Dichromate, „Journal of Chemical Education”, 82 (11), 2005, s. 1617, DOI10.1021/ed082p1617 (ang.).
  9. Stewart Diamond, Chemical in blast was being heated, „The New York Times”, 19 stycznia 1986, s. 22 [dostęp 2012-02-12].