Diecezja gliwicka
 Katedra w Gliwicach | |
| Państwo | |
|---|---|
| Siedziba | |
| Data powołania |
25 marca 1992 |
| Wyznanie | |
| Kościół | |
| Metropolia | |
| Katedra diecezjalna | |
| Biskup diecezjalny | |
| Biskup pomocniczy | |
| Biskup senior | |
| Dane statystyczne (2017[1]) | |
| Liczba wiernych |
602 091 |
| Liczba kapłanów • w tym diecezjalnych • w tym zakonnych |
523 |
| Liczba osób zakonnych |
180 |
| Liczba dekanatów |
16 |
| Liczba parafii |
156 |
| Powierzchnia |
2250 km² |
| |
| 50°17′28,56″N 18°39′55,85″E/50,291267 18,665514 | |
| Strona internetowa | |
Diecezja gliwicka (łac. Dioecesis Glivicensis) – jedna z 3 diecezji obrządku łacińskiego w metropolii katowickiej w Polsce ustanowiona 25 marca 1992 przez papieża Jana Pawła II bullą Totus Tuus Poloniae populus. Najważniejsze miasta: Gliwice, Bytom, Lubliniec, Tarnowskie Góry, Zabrze.
W 2021 diecezja składała się ze 156 parafii (w tym 18 zakonnych), w których pracowało 335 księży. W seminarium przebywało 19 kleryków. Udzielono 5091 chrztów (wobec 5121 rok wcześniej), 6030 I komunii (wobec 5509 rok wcześniej), 4250 bierzmowań (3831 w 2020) i 1441 śluby (1213 w 2020). Na niedzielną mszę uczęszczało 26,7% wiernych, do komunii przystąpiło 13,4%, a 80,6% dzieci uczęszczało na religię[2].
Regiony duszpasterskie
[edytuj | edytuj kod]- Region gliwicki
- Region bytomski
- Region lubliniecki
Instytucje diecezjalne
[edytuj | edytuj kod]- Kuria diecezjalna
- Sąd biskupi
- Wyższe Międzydiecezjalne Seminarium Duchowne w Opolu
- Caritas diecezjalne
- Dom księży seniorów
- Archiwum diecezjalne
- Diecezjalna Szkoła Muzyczna II Stopnia i Studium Muzyki Kościelnej
- Centrum Kształcenia i Dialogu „Theotokos”
- Katolickie Centrum Edukacji Młodzieży „Kana”
- Diecezjalna Poradnia Życia Rodzinnego
Kuria Diecezjalna
[edytuj | edytuj kod]- Wikariusz generalny – bp Andrzej Iwanecki
Wikariusze biskupi:
- ks. dr Wojciech Maciążek, ds. formacji stałej kapłanów diecezji gliwickiej
- ks. Józef Kara, ds. duchowieństwa w zakresie procedur specjalnych związanych ze sprowadzeniem do stanu świeckiego oraz administracyjnych postępowań karnych dotyczących duchownych
- ks. Antoni Zając, ds. życia konsekrowanego
- Kanclerz – ks. Sebastian Wiśniewski[3]
- Ekonom diecezjalny – ks. dr Adam Fabiańczyk
- Radca prawny - ks. dr Grzegorz Gura
- Wikariusz sądowy – ks. Józef Kara
- Moderator Sekcji Szkolno-Katechetycznej – ks. Tadeusz Hryhorowicz
- Dyrektor Wydziału Duszpasterskiego – ks. dr Krystian Piechaczek
- Rzecznik prasowy – ks. dr Krystian Piechaczek
- Ceremoniarz diecezjalny, Wicekanclerz – ks. dr Krzysztof Konieczny
- Notariusz Kurii – ks. Marcin Maciejczyk[3]
- Sekretarz I Synodu Diecezji Gliwickiej – ks. dr Robert Urbańczyk[3]
- Archiwum Diecezjalne – kustosz Krzysztof Iwanecki
- Caritas Diecezjalna – dyrektor ks. Jan Łojczyk
- Dom księży seniorów – dyrektor ks. Zbigniew Lachowicz
Biskupi
[edytuj | edytuj kod]
.jpg)
Biskup diecezjalny
[edytuj | edytuj kod]- bp Sławomir Oder – od 2023
Biskup pomocniczy
[edytuj | edytuj kod]- bp Andrzej Iwanecki (wikariusz generalny) – od 2018
Biskup senior
[edytuj | edytuj kod]- bp Jan Kopiec – biskup diecezjalny w latach 2012–2023, senior od 2023
Główne świątynie
[edytuj | edytuj kod]Sanktuaria
[edytuj | edytuj kod]- Sanktuarium Matki Bożej Pokornej w Rudach – główne sanktuarium diecezji gliwickiej
- Sanktuarium Matki Boskiej Kochawińskiej w Gliwicach
- Sanktuarium św. Teresy Benedykty od Krzyża - Edyty Stein w Lublińcu
- Sanktuarium Matki Boskiej Lubeckiej – diecezjalne sanktuarium od 1994 r.
- Matki Boskiej Łysieckiej w Gliwicach
- Matki Boskiej Bytomskiej w Bytomiu
- Sanktuarium Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Gliwicach
- Sanktuarium Macierzyństwa Najświętszej Maryi Panny w Zbrosławicach[4]
Patroni
[edytuj | edytuj kod]Pierwszorzędni
[edytuj | edytuj kod]- Święty Piotr Apostoł
- Święty Paweł Apostoł
Drugorzędni
[edytuj | edytuj kod]Błogosławieni i męczennicy
[edytuj | edytuj kod]- Ignacy Dobiasz SDB – Sługa Boży, salezjanin., urodzony w Ciochowicach, zamordowany w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Auschwitz, oczekuje na beatyfikację w procesie II grupy polskich męczenników z okresu II wojny światowej
- Roman Kozubek SVD – Sługa Boży, werbista. Zamordowany w obozie koncentracyjnym KL Sachsenhausen, oczekuje na beatyfikację w procesie II grupy polskich męczenników z okresu II wojny światowej
- Marcin Strzoda SJ – Sługa Boży, jezuita, urodzony w Gliwicach w dniu 11 listopada 1587, prowincjał prowincji czeskiej zakonu jezuitów, teolog, historyk, uczestnik obrony Brna przed oblężeniem wojsk protestanckich w 1645 r.
- Siostry Ludolfa (Gertruda) Parzich z Połomi i Rotrudis (Jadwiga) Otrzonsek ze wsi Kocury, Gebharda (Joanna) Gaszka z Pilchowic AM (służebniczki śląskie), pracujące w szpitalu dla kobiet w Pilchowicach zostały zgwałcone i zastrzelone przez żołnierzy radzieckich w 1945.
- Bernhard Klodwig CSSR (redemptorysta) przyszedł na świat w miejscowości Przemęt koło Poznania, zakonnik z klasztoru w Gliwicach, zginął w lutym 1945 r. z rąk Rosjan
- Jan Frenzel administrator w parafii Bożego Ciała w Miechowicach (Bytom) urodzony w Piekarach Śląskich, zamordowany przez Rosjan w 1945 r.
- Antoni Winkler proboszcz Parafii św. Jadwigi w Gliwicach-Brzezince, zamordowany przez Rosjan w styczniu 1945 r.
- Wilhelm Droppalla wikary parafii św. Jadwigi w Gliwicach-Brzezince, zamordowany przez Rosjan w styczniu 1945 r.
- Paweł Kutsha – urlopowany ze względów zdrowotnych wikary przy parafii w Rudach Raciborskich, zamordowany w Gliwicach Brzezince przez Rosjan w 1945 r.
- doktor Antonii Korczok, proboszcz parafii Gliwice-Sośnica, zastrzelony przez Niemców w dniu zwolnienia z obozu koncentracyjnego z Dachau w 1941 r.
- Konrad Lerch SJ (jezuita) – wikariusz w parafii WNMP w Bytomiu, zastrzelony w styczniu 1945 r. przez radzieckiego żołnierza w zakrystii Kościoła NMP w Bytomiu
- Rosjanie zamordowali również w 1945 r. proboszcza parafii w Bojkowie (ówczesny Schonwald) księdza Ericha Wolfa.
- Karol Brommer pochodzący z Lublińca, proboszcz parafii w Zimnicach Wielkich zamordowany tamże w styczniu 1945 r. przez Rosjan
- Paweł Drozdek proboszcz parafii św. Józefa w Jędrysku (obecne Kalety) zmarł w szpitalu więziennym w Magdenburgu w styczniu 1945 r.
- Bernhard Polevka SVD (werbista) pochodzący z Bytomia Bobrka, zginął w Chinach na misjach z rąk komunistów w grudniu 1942
- Norbert Janotta pochodzący z Gliwic, proboszcz parafii w Brynicy, zamordowany przez Rosjan w 1945 r. w czasie II wojny światowej
- Nympha – Anna Skawran SCB (boromeuszka) urodzona w Bytomiu pracująca jako pielęgniarka w szpitalu w Ujeździe, zginęła z rąk radzieckiego żołnierza w styczniu 1945
- Jan Pojda urodzony w Pyskowicach proboszcz parafii w Książnicach w maju 1940 roku, został aresztowany przez gestapo i osadzony w więzieniach w Rybniku i Katowicach. Następnie przewieziono go do obozu koncentracyjnego KL Mauthausen-Gusen, a później do KL Dachau, gdzie zmarł 20 września 1942 roku.
- Jerzy Wrazidło pochodzący z Zabrza Biskupic, pełniący pełniący funkcję kapelana 3 Pułku Ułanów, zamordowany przez NKWD w Charkowie
- Augustyn Rasek urodzony w Tworogu Małym, proboszcz parafii w Pstrążna zginął w marcu 1945 r. z rąk sowieckich żołnierzy;
- Georg Scholz pochodzący z Bytomia proboszcz parafii w Michałowie koło Brzegu zamordowany przez Rosjan w styczniu 1945 r
- Josef Sikora urodzony w Gliwicach, przedwojenny duszpasterz Polonii we Wrocławiu, duszpasterz w Sokołówce koło Wałbrzycha, zamordowany w grudniu 1945 r.
- Georg Michaletz z Zabrza, proboszcz w parafii w Wilkowie koło Głogowa, zastrzelony przez Rosjan w marciu 1945.
- Jan (Maciej) Bujara OH( bonifratr) urodzony w Tworogu, przedwojenny przeor konwentu Bonifratrów w Wilnie, po wojennej gehennie obozowej trafił do Prudnika, gdzie został zamordowany prawdopodobnie przez Rosjan.
- Norbert Sobel OSB (benedyktyn) z Tworoga poniósł śmierć w masakrze Nowogródźcu Łużyckim w lutym 1945.
- Franciszek Ścigała przyszedł na świat w Woźnikach, proboszcz parafii w Katowicach-Bogucicach, zmarł we wrześniu 1940 roku w filii obozu koncentracyjnego KL Mathausen.
- Franciszek Długosz z Łan, proboszcz parafii w Studzionce, zginął w obozie koncentracyjnym w KL Dachau w czerwcu 1940.
- Walter Gąska proboszcz przedwojenny parafii w Koszęcinie, zmarł w hitlerowskim więzieniu w grudniu 1943 r.
- Karol Bujara pochodzący z Wielowsi posługujący w Januszkowicach najpierw został zaaresztowany przez Gestapo i przetrzymywany w Opolu Kilka dni po uwolnieniu w 1945 r. po powrocie na piechotę do parafii został poddany torturom i zabity przez oddział żołnierzy radzieckich.
- Na terenie obecnej obecnej diecezji gliwickiej w Nieborowicach w 1939 roku zastrzelony został zasłużony dla sprawy polskiej na Śląsku ksiądz Władysław Robota – proboszcz parafii z Gierałtowic.
- Bracia Józef ( Andrzej) Matyl z Tarnowskich Gór i Jan ( Bartłomiej) Kubitza pochodzący z Lublińca SVD (werbiści) misjonarze zabici w bestialski sposób przez Japończyków w 1943
- Szczególne zasługi dla upamiętnienia męczenników z diecezji gliwickiej, a zwłaszcza ks. Janowi Frenzlowi oraz Antoniemu Korczokowi, nieżyjący już archiwista diecezjalny Józef Bonczol, zajmujący się również udokumentowaniem Tragedii Miechowickiej 1945.
Statystyka
[edytuj | edytuj kod]| rok[5] | ludność | kapłani | diakoni stali | zakonnicy | parafie | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ochrzczeni | mieszkańców | % | liczba | diecezjalni | zakonni | ochrzczonych na kapłana |
mężczyzn | kobiet | |||
| 1999 | 691 tys. | 765 tys. | 90,3 | 445 | 297 | 148 | 1552 | 172 | 310 | 149 | |
| 2000 | 694 tys. | 765 tys. | 90,7 | 459 | 300 | 159 | 1511 | 184 | 300 | 149 | |
| 2001 | 691 tys. | 762 tys. | 90,7 | 473 | 308 | 165 | 1460 | 186 | 245 | 150 | |
| 2002 | 690 tys. | 762 tys. | 90,6 | 452 | 310 | 142 | 1526 | 164 | 229 | 152 | |
| 2003 | 681 tys. | 750 tys. | 90,8 | 464 | 318 | 146 | 1467 | 169 | 208 | 152 | |
| 2004 | 668 tys. | 732 tys. | 91,2 | 442 | 303 | 139 | 1510 | 161 | 237 | 153 | |
| 2006 | 662 tys. | 727 tys. | 91,0 | 465 | 312 | 153 | 1423 | 1 | 175 | 240 | 154 |
| 2013 | 642,6 tys. | 708,5 tys. | 90,7 | 489 | 352 | 137 | 1314 | 156 | 208 | 155 | |
| 2015[6] | 639,2 tys. | 697,7 tys. | 91,6 | 497 | 338 | 153 | b.d. | 1[7] | 172 | 210 | 155 |
| 2016[5] | 621 tys. | 690,3 tys. | 90,0 | 495 | 346 | 149 | 1254 | 1 | 171 | 180 | 156 |
| 2019 | 586,9 tys. | 661,7 tys. | 88,7 | 487 | 342 | 145 | 1205 | 2 | 171 | 170 | 156 |
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- biskupi gliwiccy
- podział administracyjny Kościoła katolickiego w Polsce
- Nuncjatura Stolicy Apostolskiej w Polsce
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Konferencja Episkopatu Polski, Informator 2017, Biblos 2017, ISBN 978-83-7793-478-4.
- ↑ Diecezja gliwicka.
- ↑ a b c Zmiany personalne w diecezji od 1 września 2016 [online], kuria.gliwice.pl [dostęp 2016-09-10].
- ↑ parafia-zbroslawice [online], parafia-zbroslawice.pl [dostęp 2025-04-29].
- ↑ a b Statistics. www.catholic-hierarchy.org. [dostęp 2022-07-12]. (ang.).
- ↑ Statystyka. kuria.gliwice.pl. [dostęp 2015-10-30].
- ↑ Pierwszy stały diakon diecezji gliwickiej. www.kuria.gliwice.pl. [dostęp 2015-11-12].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Ks. Witold Zdaniewicz, ks. Sławomir H. Zaręba, Robert Stępisiewicz Wykaz parafii w Polsce 2006 (s. 149–162) Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC. Warszawa 2006 ISBN 83-85945-17-2.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod].jpg)
| rzymskokatolickie | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| greckokatolickie |
|
