Diecezja grodzieńska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Diecezja grodzieńska
biał. Гродзенская дыяцэзія
Ilustracja
Diecezja na mapie Białorusi
Państwo  Białoruś
Siedziba Grodno
ul. K. Marksa 4
Data powołania 13 kwietnia 1991
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Metropolia mińsko-mohylewska
Katedra św. Franciszka Ksawerego
Biskup diecezjalny Aleksander Kaszkiewicz
Biskup pomocniczy Józef Staniewski
Dane statystyczne (2014)
Liczba wiernych
• odsetek wiernych
573 215
54,4%
Liczba kapłanów
• w tym diecezjalnych
• w tym zakonnych
211
160
51
Liczba osób zakonnych 171
Liczba dekanatów 16
Liczba parafii 195
Powierzchnia 25 000 km²
Położenie na mapie Grodna
Położenie na mapie Białorusi
Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego
Ziemia53°40′41,5″N 23°49′52,1″E/53,678194 23,831139
Strona internetowa

Diecezja grodzieńska (biał. Гродзенская дыяцэзія; Hrodzienskaja dyjacezija; Гарадзенская дыяцэзія; Haradzienskaja dyjacezija) – jedna z czterech diecezji obrządku łacińskiego na Białorusi w obwodzie grodzieńskim, wchodząca w skład metropolii mińsko-mohylewskiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W czasie sejmu wielkiego zamierzano w miejsce biskupstwa inflanckiego utworzyć diecezję grodzieńską. Król Polski Stanisław August Poniatowski zamierzał mianować pierwszym biskupem grodzieńskim ks. Daniela Kazimierza Narbutta. Rozbiory Polski zniweczyły jednak te plany[1].

Diecezję erygował Jan Paweł II 13 kwietnia 1991 roku. Jej obszar pokrywać się miał z terytorium obwodu grodzieńskiego (ok. 25 tys. kilometrów kwadratowych). Pierwszym biskupem mianowany został ówczesny proboszcz parafii Ducha Świętego w Wilnie Aleksander Kaszkiewicz, który pozostaje ordynariuszem do chwili obecnej. W latach 1998 - 2004 diecezja posiadała również biskupa pomocniczego w osobie Antonija Dziamjanki. Od 1999 roku biskup grodzieński wchodzi w skład Konferencji Biskupów Katolickich na Białorusi. W 2016 roku ustanowiono grodzieńską kapitułę katedralną[2].

Biskupi[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Biskupi grodzieńscy.

Polska cyrylica[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na nieznajomość alfabetu łacińskiego pośród wiernych, Wydawnictwo Diecezjalne publikuje modlitewniki i zbiory pieśni kościelnych po polsku ale w zapisie cyrylicznym.[3][4][5][6]

Mapa diecezji[edytuj | edytuj kod]

Diecezja-grodzieńska polski.png
Matka Boska Ostrobramska - patronka diecezji

Patroni[edytuj | edytuj kod]

Głównym patronem diecezji jest Matka Boska Ostrobramska. Dodatkowymi patronami są: święty Kazimierz Jagiellończyk oraz święty Maksymilian Maria Kolbe.

Struktura i wierni[edytuj | edytuj kod]

Terytorium diecezji zamieszkuje około 1,052 miliona osób, z czego 573 tysiące to katolicy. Katolicy stanowią więc 54,9% ludności terytorium.

Instytucje[edytuj | edytuj kod]

Kościołem katedralnym jest bazylika św. Franciszka Ksawerego w Grodnie.

Sanktuaria[edytuj | edytuj kod]

Święci i błogosławieni[edytuj | edytuj kod]

Wśród świętych i błogosławionych związanych z diecezją grodzieńską znajdują się:

Miasta diecezji[edytuj | edytuj kod]

Katedra św. Franciszka Ksawerego w Grodnie
Miasta diecezji grodzieńskiej
herb miasto dekanat rejon ludność[7] liczba parafii
Coat of arms of Hrodna.svg Grodno Grodno-Wschód

Grodno-Zachód

Grodno 373 747 11
Coat of Arms of Lidy, Belarus.svg Lida Lida lidzki 101 616 5
Coat of Arms of Słonim, Belarus.svg Słonim Słonim słonimski 49 441 3
Coat of Arms of Vaŭkavysk, Belarus.svg Wołkowysk Wołkowysk wołkowyski 44 004 2
Coat of Arms of Smarhoń, Belarus.svg Smorgonie Smorgonie smorgoński 37 527 2
Coat of Arms of Navahrudak, Belarus.svg Nowogródek Nowogródek nowogródzki 29 424 2
Coat of Arms of Ašmiany, Belarus.svg Oszmiana Oszmiana oszmiański 16 835 1
BIA Mosty COA.svg Mosty Mosty mostowski 15 770 1
Coat of Arms of Ščučyn, Belarus.svg Szczuczyn Szczuczyn szczuczyński 15 475 1
BIA Ostrowiec COA.svg Ostrowiec Ostrowiec ostrowiecki 10 878 2
Coat of Arms of Skidal, Belarus.jpg Skidel Grodno-Wschód skidelski 10 717 1
Coat of Arms of Biarozaŭka, Belarus.svg Brzozówka Nowogródek lidzki 10 311 1
Coat of Arms of Iŭje.svg Iwie Iwie iwiejski 7 702 1
Coat of Arms of Dziatłava, Belarus.svg Zdzięcioł Zdzięcioł zdzięcielski 7 624 1
BIA Świsłocz COA.svg Świsłocz Brzostowica Wielka świsłocki 6 426 1

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Grodno, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 831.
  2. Ангеліна Пакачайла, Rozpoczęła posługę kapituła grodzieńska, slowo.grodnensis.by [dostęp 2016-08-04].
  3. Tomasz Kamusella, The New Polish Cyrillic in Independent Belarus, „Colloquia Humanistica”, 8, 2019, s. 79-112.
  4. Np. Жельветро, Витольд / Zhelvetro, Vitol’d [=Żelwetro, Witold], ed. 2010. Спевник костельны Spevnik kostel’ny [=Śpiewnik kościelny] [Hymnal] [3rd edition]. Гродно Hrodno [=Hrodna]: Гродзенская дыяцэзія Рымска-каталіцкага Касцёла ў Рэспубліцы Беларусь Hrodzienskaja dyjacezija Rymska-katalickaha Kascioła ŭ Respublicy Biełaruś. ​ISBN 978-985-6724-70-4
  5. Np. Крыштопік, Тадэвуш / Kryshtopik, Tadevush [=Krysztopik, Tadeusz]. 2015. Pacierz. Katechizm [Prayers. Catechism] (4te wydanie). Гродно Hrodno [=Hrodna]: Гродзенская дыяцэзія Рымска-каталіцкага Касцёла ў Рэспубліцы Беларусь Hrodzienskaja dyjacezija Rymska-katalickaha Kascioła ŭ Respublicy Biełaruś. ​ISBN 978-985-6940-76-0
  6. Np. Силиневич, Ирена / Silinevich, Irena [=Siliniewicz, Irena] and Верная, Рэната / Vernaia, Renata [=Wiernaja, Renata], eds. 2018. W Tobie nasza nadzieja. Modlitewnik / В тебе наша надежда. Молитвенник V tebe nasha nadezhda. Molitevnik [You Are Our Hope: A Prayer Book]. Гродно Grodna [=Hrodna]: Гродненская епархия Римско-католической Церкви в Республике Беларусь Grodnenskaia eparkhiia Rimsko-katolicheskoi Tserkvi v Respublike Belarus'. ​ISBN 978-985-7132-03-4
  7. 2018

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]