Diecezja koszalińsko-kołobrzeska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Diecezja koszalińsko-kołobrzeska
Ilustracja
Katedra Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Koszalinie (2005)
Państwo  Polska
Siedziba Koszalin
ul. kard. Stefana Wyszyńskiego 25
75-062 Koszalin
Data powołania 28 czerwca 1972
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Metropolia szczecińsko-kamieńska
Katedra diecezjalna Katedra w Koszalinie
Biskup diecezjalny Edward Dajczak
Biskup pomocniczy Krzysztof Zadarko
Krzysztof Włodarczyk
Biskup senior Tadeusz Werno
Paweł Cieślik
Dane statystyczne (2017[1])
Liczba wiernych 833 058
Liczba kapłanów
• w tym diecezjalnych
• w tym zakonnych
593
462
131
Liczba osób zakonnych 233
Liczba dekanatów 24
Liczba parafii 221
Powierzchnia 14 640 km²
Położenie na mapie
Położenie na mapie
54°11′22,3″N 16°10′49,6″E/54,189528 16,180444
Strona internetowa

Diecezja koszalińsko-kołobrzeska (łac. Dioecesis Coslinensis-Colubregana, niem. Bistum Köslin-Kolberg) – jedna z trzech diecezji obrządku łacińskiego w metropolii szczecińsko-kamieńskiej ustanowiona 28 czerwca 1972, położona na terenie województw: lubuskiego, wielkopolskiego, pomorskiego i zachodniopomorskiego. Jest następczynią biskupstwa kołobrzeskiego istniejącego w latach 1000–1007.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Bazylika konkatedralna w Kołobrzegu

W trakcie zjazdu gnieźnieńskiego w 1000 ogłoszono utworzenie niezależnej metropolii gnieźnieńskiej oraz powołanie podległych jej nowych biskupstw-sufraganii w Krakowie z biskupem Popponem, we Wrocławiu z biskupem Janem i w Kołobrzegu z biskupem Reinbernem. Biskupstwo kołobrzeskie wraz ze śmiercią pierwszego biskupa upadło. Reakcja pogańska zwyciężyła na Pomorzu i osiągnięcia biskupa-misjonarza zostały całkowicie zniszczone. Właściwym misjonarzem tych ziem stał się dopiero Otton z Bambergu, który ochrzcił tysiące Pomorzan, a tereny objęte jego misją zostały włączone pod jurysdykcję jego diecezji w Bambergu[2].

Teren obecnej diecezji przez wieki należał w latach 1140–1535 do rzymskokatolickiej diecezji pomorskiej z siedzibą biskupów w Wolinie (do 1188) i Kamieniu Pomorskim (do 1535), a także częściowo do archidiecezji poznańskiej, archidiecezji gnieźnieńskiej, diecezji kruszwickiej, diecezji włocławskiej, a po reformacji do diecezji berlińskiej i diecezji wrocławskiej. W 1923 powstała Wolna Prałatura Pilska, która skupiała spore tereny dzisiejszej diecezji.

Po zakończeniu działań wojennych, 15 sierpnia 1945 całe terytorium obecnej diecezji zostało włączone do Administracji Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim, którą potocznie nazywano diecezją gorzowską[3].

W latach 70., po nawiązaniu stosunków dyplomatycznych z Republiką Federalną Niemiec na terenie administracji planowano utworzyć trzy diecezje obrządku łacińskiego. Jedną z nich miała być diecezja słupskokołobrzeska.

Kiedy rozważano podział administracji apostolskiej ze stolicą w Gorzowie Wielkopolskim, planowano ogromny teren (1/7 powierzchni Polski) przekształcić w trzy osobne jednostki kościelne. Wśród nich w latach 1970–1972 wymieniano diecezję ze stolicą biskupią w Słupsku. Pierwszy projekt datowany na 1 czerwca 1970 zakładał, iż katedrą będzie Kościół Najświętszej Maryi Panny.

Jeszcze na początku 1972 była mowa o diecezji ze stolicą w Słupsku. Jednakże władze państwowe oponowały, aby stolicą nowej diecezji został Koszalin, gdyż był wówczas centrum administracyjnym ówczesnego województwa koszalińskiego. Władze kościelne przyjęły taką propozycję i ostatecznie w 28 czerwca 1972 papież Paweł VI bullą Episcoporum Poloniae Coetus erygował diecezję koszalińsko-kołobrzeską, która powstała z terenów diecezji berlińskiej i Prałatury Pilskiej i została włączona do metropolii gnieźnieńskiej. Pierwszym ordynariuszem został bp Ignacy Jeż[4].

Papież Jan Paweł II dwukrotnie zmieniał granice diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. 25 marca 1992 bulla Totus Tuus Poloniae Populus wyłączyła z diecezji tereny na wschód od Słupska i Miastka, które przyłączono do diecezji pelplińskiej. Z diecezji gorzowskiej przyłączono wówczas okręg pilski z Piłą, Trzcianką i Krzyżem Wielkopolskim na czele. Od 1992 diecezja należy do metropolii szczecińsko-kamieńskiej. Kolejna zmiana granic diecezji miała miejsce 25 marca 2004 kiedy dekanat złotowski przyłączono do nowej diecezji bydgoskiej.

Najważniejszym wydarzeniem w dziejach diecezji była wizyta Jana Pawła II. Papież rozpoczynając czwartą podróż apostolską do Ojczyzny wylądował na podkoszalińskim lotnisku w Zegrzu Pomorskim. Podczas wizyty w diecezji w dniach 1–2 czerwca 1991 poświęcił gmach seminarium duchownego, nawiedził koszalińską katedrę, skąd prowadził modlitwę różańcową transmitowaną przez Radio Watykańskie na cały świat, odprawił mszę polową dla wielkiej rzeszy diecezjan przed kościołem Ducha Świętego w Koszalinie i poświęcił sanktuarium Matki Bożej Trzykroć Przedziwnej na Górze Chełmskiej. W drugim dniu pielgrzymki na lotnisku w Zegrzu Pomorskim papież spotkał się z Wojskiem Polskim i odleciał do Rzeszowa, aby kontynuować wizytę apostolską w Polsce[5].

Diecezja koszalińsko-kołobrzeska graniczy z sześcioma diecezjami (od zachodu z archidiecezją szczecińsko-kamieńską i diecezją zielonogórsko-gorzowską, od południa z archidiecezją poznańską i archidiecezją gnieźnieńską oraz od wschodu z diecezją bydgoską i diecezją pelplińską), a także od północy z Bałtykiem.

Rozwój sieci dekanalnej[edytuj | edytuj kod]

W 1972 w chwili erekcji diecezji było 14 dekanatów[5]:

29 stycznia 1973 bp Ignacy Jeż dokonał nowego podziału diecezji na 16 dekanatów:

W 1977 diecezja była podzielona na 19 dekanatów po utworzeniu: barwickiego, darłowskiego i łebskiego. W 1982 było już 21 dekanatów: podzielono dekanat koszaliński na odrębne dekanaty Koszalin Północ i Koszalin Południe, a także utworzono dekanat Czarne. Po utworzeniu dekanatów Główczyce i Połczyn-Zdrój diecezja w 1987 była podzielona na 23 dekanaty. 25 marca 1992 po ustanowieniu nowych granic diecezji bp Czesław Domin dokonał nowego podziału na 23 dekanaty[6]:

Bp Marian Gołębiewski na początku swojej posługi w diecezji, która rozpoczął w 1996 utworzył dekanaty ze stolicami w: Bobolicach, Mielnie i Ustce, dekanat Krzyż Wielkopolski włączył do dekanatu trzcianeckiego, natomiast dekanaty koszalińskie i słupskie połączył w pojedyncze jednostki administracyjne jako dekanat Koszalin Miasto i dekanat Słupsk. Ten sam biskup 1 stycznia 1999 dokonał kolejnej zmiany w wewnętrznych granicach administracji diecezji tworząc dekanat Gościno oraz Słupsk Wschód oraz Słupsk Zachód[7].

Po odłączeniu od diecezji 25 marca 2004 dekanatu złotowskiego, który przeszedł do nowej diecezji bydgoskiej obecnie diecezja koszalińsko-kołobrzeska składa się z 24 dekanatów[8]:

Biskupi[edytuj | edytuj kod]

Instytucje diecezjalne[9][edytuj | edytuj kod]

  • Kuria Biskupia w Koszalinie:
    • Kanclerz, wikariusz biskupi ds. sakramentalnych - ks. Wacław Łukasz
    • Wicekanclerz - ks. Kazimierz Klawczyński
    • Oficjał Sądu Biskupiego - ks. Jarosław Kodzia
    • Wikariusz Generalny - bp Krzysztof Zadarko
    • Wikariusz Generalny i Moderator Kurii - Krzysztof Włodarczyk
    • Dyrektor Wydziału Katechetycznego- ks. Dariusz Wypych
    • Diecezjalny Wizytator Katechetyczny - ks. Adam Saks
    • Dyrektor Wydziału Duszpasterskiego - ks. Łukasz Gąsiorowski
    • Diecezjalny Duszpasterz Rodzin - ks. Łukasz Gąsiorowski
    • Notariusz - ks. Sebastian Przybyła
    • Ekonom Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej - ks. Jacek Święszkowski
    • Wzajemna Pomoc Kapłańska - ks. Grzegorz Szewczak
  • Wyższe Seminarium Duchowne - rektor ks. Wojciech Wójtowicz
  • Caritas Diecezjalna- dyrektor ks. Tomasz Roda
  • Dom Księży Emerytów w Kołobrzegu - dyrektor ks. Piotr Zieliński
  • Egzorcyści diecezjalni - ks. Krzysztof Witwicki, ks. Radosław Siwiński, ks. Andrzej Finc SDB
  • Archiwum Diecezjalne w Koszalinie - dyrektor ks. Tadeusz Ceynowa
  • Muzeum Diecezjalne w Kołobrzegu - dyrektor ks. Piotr Zieliński
  • Rozgłośnia Diecezjalna
  • Gość Niedzielny- redaktor naczelny - ks. Wojciech Parfianowicz
  • Diecezjalne Domy Rekolekcyjne:
    • Centrum Edukacyjno-Formacyjne Certus w Koszalinie - dyrektor ks. Paweł Wojtalewicz
    • Ośrodek Wczasowy Pleśna Park w Pleśnej - dyrektor wakat
    • Ośrodek Wczasowy pw. Aniołów Stróżów w Kołobrzegu - dyrektor ks. Marcin Wolanin
    • Ośrodek Wczasowy pw. św. Liboriusza w Ostrowcu - dyrektor wakat

Patroni[edytuj | edytuj kod]

Błogosławieni i męczennicy[edytuj | edytuj kod]

Świątynie[10][edytuj | edytuj kod]

Główna świątynia[edytuj | edytuj kod]

Ważne świątynie[edytuj | edytuj kod]

Sanktuaria diecezjalne[edytuj | edytuj kod]

Miejsca pielgrzymowania[edytuj | edytuj kod]

Zakony[11][edytuj | edytuj kod]

Zakony męskie[edytuj | edytuj kod]

Zakony żeńskie[edytuj | edytuj kod]

  • Siostry Szensztackie (ISSM) 2 domy zakonne
  • Siostry De Notre Dame (SSND)
  • Służebniczki
  • Urszulanki szare (SJK) 2 domy zakonne
  • Siostry Szpitalne (HSC)
  • Zgromadzenie Sióstr Jezusa Miłosiernego (ZSJM) Hospicjum Darłowo

Świeckie Instytuty Życia Konsekrowanego[edytuj | edytuj kod]

  • Wspólnota Dzieci Łaski Bożej z Lipia (na prawie diecezjalnym) 6 domów zakonnych

Miasta diecezji[edytuj | edytuj kod]

lp. Herb Miasto Dekanat Województwo Powiat Liczba ludności Liczba parafii
1 POL Koszalin COA.svg Koszalin Koszalin zachodniopomorskie Koszalin 107 670 9
2 POL Słupsk COA 1.svg Słupsk Słupsk Wschód
Słupsk Zachód
pomorskie Słupsk 91 465 8
3 POL Piła COA 1.svg Piła Piła wielkopolskie pilski 73 791 10
4 Herb Kolobrzegu.svg Kołobrzeg Kołobrzeg zachodniopomorskie kołobrzeski 46 568 6
5 POL Szczecinek COA.svg Szczecinek Szczecinek zachodniopomorskie szczecinecki 40 292 6
6 POL Wałcz COA.svg Wałcz Wałcz zachodniopomorskie wałecki 25 533 3
7 POL Białogard COA 1.svg Białogard Białogard zachodniopomorskie białogardzki 24 368 3
8 POL Trzcianka COA.svg Trzcianka Trzcianka wielkopolskie czarnkowsko-trzcianecki 17 228 2
9 POL Świdwin COA.svg Świdwin Świdwin zachodniopomorskie świdwiński 15 725 2
10 POL Ustka COA 1.svg Ustka Ustka pomorskie słupski 15 709 3
11 POL Darłowo COA 1.svg Darłowo Darłowo zachodniopomorskie sławieński 13 924 3
12 POL Złocieniec COA.svg Złocieniec Drawsko Pomorskie zachodniopomorskie drawski 13 068 2
13 POL Sławno COA 1.svg Sławno Sławno zachodniopomorskie sławieński 12 590 2
14 POL Drawsko Pomorskie COA.svg Drawsko Pomorskie Drawsko Pomorskie zachodniopomorskie drawski 11 672 2
15 POL Miastko COA 1.svg Miastko Miastko pomorskie bytowski 10 605 2
16 POL Jastrowie COA.svg Jastrowie Jastrowie wielkopolskie złotowski 8 662 2
17 POL Połczyn-Zdrój COA.svg Połczyn-Zdrój Połczyn-Zdrój zachodniopomorskie świdwiński 8 181 2
18 POL Czaplinek COA 1.svg Czaplinek Barwice zachodniopomorskie drawski 7 155 1
19 POL Sianów COA 1.svg Sianów Mielno zachodniopomorskie koszaliński 6 666 1
20 POL Krzyż Wielkopolski COA.svg Krzyż Wielkopolski Trzcianka wielkopolskie czarnkowsko-trzcianecki 6 222 2
21 POL Wieleń COA.svg Wieleń (część północna) Trzcianka wielkopolskie czarnkowsko-trzcianecki 5 988 1 (2)
22 POL Czarne COA.svg Czarne Czarne pomorskie człuchowski 5 983 1
23 POL Karlino COA.svg Karlino Białogard zachodniopomorskie białogardzki 5 950 1
24 POL Borne Sulinowo COA.svg Borne Sulinowo Szczecinek zachodniopomorskie szczecinecki 4 984 1
25 POL Kalisz Pomorski COA.svg Kalisz Pomorski Mirosławiec zachodniopomorskie drawski 4 399 1
26 POL Bobolice COA.svg Bobolice Bobolice zachodniopomorskie koszaliński 4 061 1
27 POL Okonek COA 1.svg Okonek Jastrowie wielkopolskie złotowski 3 929 1
28 POL Barwice COA.svg Barwice Barwice zachodniopomorskie szczecinecki 3 742 1
29 POL Kępice COA.svg Kępice Polanów pomorskie słupski 3 646 1
30 POL Mirosławiec COA.svg Mirosławiec Mirosławiec zachodniopomorskie wałecki 3 065 1
31 POL gmina Mielno COA 1.svg Mielno Mielno zachodniopomorskie koszaliński 3 000 2
32 POL Polanow COA.svg Polanów Polanów zachodniopomorskie koszaliński 2 949 1
33 POL gmina Tychowo COA.svg Tychowo Białogard zachodniopomorskie białogardzki 2 495 1
34 POL Gościno COA.svg Gościno Gościno zachodniopomorskie kołobrzeski 2 436 1
35 POL Człopa COA.svg Człopa Mirosławiec zachodniopomorskie wałecki 2 326 1
36 POL Biały Bór COA.svg Biały Bór Bobolice zachodniopomorskie szczecinecki 2 171 1
37 POL Tuczno COA.svg Tuczno Mirosławiec zachodniopomorskie wałecki 1 931 1

Osoby związane z diecezją[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Konferencja Episkopatu Polski, Informator 2017, Biblos 2017, ​ISBN 978-83-7793-478-4
  2. Ignacy Jeż: W 1000-lecie powstania Biskupstwa w Kołobrzegu. Koszalin: Miscellanea, 2000. ISBN 83-87739-33-2.
  3. Krzysztof Zadarko: Schematyzm Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej. Koszalin: Kuria Biskupia Koszalińsko-Kołobrzeska, 1998, s. 69-87. ISBN 83-904078-1-7.
  4. Kazimierz Dullak: Podstawy prawno-organizacyjne diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. Koszalin: Kuria Biskupia Koszalińsko-Kołobrzeska, 1996, s. 84-92. ISBN 83-904078.
  5. a b Marian Czerner: Kronika Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej 1972–1992. Koszalin: Kuria Biskupia Koszalińsko-Kołobrzeska, 1995. ISBN 83-904078-0-9.
  6. Jan Turkiel: Schematyzm Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej. Koszalin: Kuria Biskupia Koszalińsko-Kołobrzeska, 1992.
  7. Krzysztof Zadarko: Schematyzm Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej. Koszalin: Kuria Biskupia Koszalińsko-Kołobrzeska, 1998. ISBN 83-904078-1-7.
  8. Dekanaty diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. [dostęp 26 lutego 2010].
  9. Instytucje diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. [dostęp 20 września 2013].
  10. Krzysztof Zadarko: Schematyzm Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej. Koszalin: Kuria Biskupia Koszalińsko-Kołobrzeska, 2004. ISBN 83-904078-2-5.
  11. Zakony w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. [dostęp 26 lutego 2010].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]