Disulfiram
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wzór sumaryczny | C10H20N2S4 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Inne wzory | (C2H5)2NCSS2CSN(C2H5)2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Masa molowa | 296,54 g/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wygląd | bezbarwne kryształy[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Identyfikacja | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Numer CAS | 97-77-8 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| PubChem | 3117[2] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| DrugBank | DB00822[3] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Podobne związki | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Podobne związki | EDTA | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Klasyfikacja medyczna | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ATC | N07 B04 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Stosowanie w ciąży | kategoria C | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Disulfiram – organiczny związek chemiczny, lek stosowany w leczeniu alkoholizmu, którego działanie polega na wpływie na metabolizm alkoholu etylowego[8].
Spis treści
Działanie i wskazania[edytuj]
Związek ten zaburza metabolizm alkoholu w organizmie. Hamuje działanie enzymu – dehydrogenazy aldehydowej, przez co utrudnia utlenianie aldehydu octowego do mniej szkodliwego kwasu octowego. Kumulujący się w organizmie aldehyd octowy powoduje objawy zatrucia (tzw. reakcja disulfiramowa).
Stosowanie środków zawierających disulfiram (Anticol, Antabus, Esperal) jest jedną z metod leczenia alkoholizmu, który można zaliczyć do terapii awersyjnej. W wyniku podania leku (czasem jest on chirurgicznie umieszczany podskórnie w postaci stale uwalnianej do organizmu), spożycie alkoholu powoduje bardzo nieprzyjemną reakcję organizmu. Obawa przed tą reakcją może powstrzymać pacjenta od konsumpcji napojów alkoholowych. W Polsce leczenie wymaga zgody pacjenta i odbywa się pod kontrolą lekarza. Część terapeutów uzależnień jest przeciwna stosowaniu disulfiramu z powodu małej skuteczności oraz potencjalnie niebezpiecznych skutków ubocznych i w wielu krajach został on wycofany z lecznictwa.
Przeciwwskazania[edytuj]
- nadwrażliwość na disulfiram, tiokarbaminiany,
- stan nietrzeźwości lub wcześniejsze (24–48 h) spożywanie alkoholu (także w postaci preparatów zawierających etanol),
- wcześniejsze (12 h) stosowanie paraldehydu lub metronidazolu, narażenie na działanie dibromku etylenu,
- niewydolność serca, niewydolność obwodowa krążenia, zawał serca, choroba niedokrwienna serca, zapalenie zarostowe tętnic, nadciśnienie tętnicze, zapalenie wielonerwowe, zapalenie nerwu wzrokowego, wcześniejsze próby samobójcze, zaburzenia psychiczne.
W czasie trwania i w przeciągu 14 dni od zakończenia leczenia disulfiramem nie należy spożywać alkoholu. Zachować ostrożność w przypadku stosowania u chorych z chorobami układu oddechowego, cukrzycą, padaczką, chorobami nerek i wątroby, niedoczynnością tarczycy, psychozami. Wystąpienie reakcji disulfiramowej może pogłębić stopień zaawansowania tych chorób.
Interakcje[edytuj]
Disulfiram wzmacnia działanie:
- fenytoiny – mogą pojawić się objawy toksyczne,
- warfaryny i doustnych leków przeciwzakrzepowych – ryzyko krwawienia,
- cisplatyny, omeprazolu, teofiliny, fenazonu, chlordiazepoksydu, diazepamu.
Może zmniejszać stężenie perfenazyny. Równoczesne stosowanie z metronidazolem może prowadzić do napadów białej gorączki i amencji. Stosowanie z izoniazydem może powodować zaburzenia koordynacji, zachowania i ruchu, bezsenność, drażliwość. Disulfiram nasila działanie i hamuje metabolizm oksydacyjny pochodnych benzodiazepin. Kontakt z rozpuszczalnikami organicznymi zawierającymi alkohol, aldehyd octowy lub paraldehyd może wywołać reakcję disulfiramową, którą mogą nasilać trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne i cyklosporyna. Amitryptylina i chlorpromazyna mogą nasilać reakcję disulfiramową. Disulfiram hamuje utlenianie i wydalanie ryfampicyny. Disulfiram może przedłużać działanie alfentanylu.
Działania niepożądane[edytuj]
- nudności, wymioty, smak czosnku w ustach lub metaliczny posmak, zapalenie wątroby, zmiany skórne, tymczasowa impotencja,
- bóle głowy, splątanie, astenia, depresja, senność, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie wielonerwowe,
- zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej, dehydrogenazy mleczanowej, ALT, AST,
- zwiększenie stężenia bilirubiny, cholesterolu we krwi, acetonu w moczu.
Rzadko:
- reakcje psychotyczne.
Pod wpływem etanolu:
- zaburzenia rytmu serca, hipotonia, zapaść sercowo-naczyniowa, dławica piersiowa, zawał serca,
- zaburzenia neurologiczne, obrzęk mózgu, krwotoki w ośrodkowym układzie nerwowym.
Ciąża i laktacja[edytuj]
Nie stosować w ciąży i w okresie karmienia piersią.
Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn[edytuj]
W trakcie leczenia nie należy prowadzić pojazdów, ani obsługiwać maszyn mechanicznych będących w ruchu, choć jest mało prawdopodobne, aby disulfiram wpływał na zdolność wykonywania tych czynności.
Dawkowanie[edytuj]
Doustnie. Początkowo – maksymalnie 500 mg dziennie, rano lub wieczorem (w przypadku nasilenia się efektu uspokajającego), przez 1-2 tygodnie. Następnie zmniejsza się stopniowo do dawki podtrzymującej – 250 mg dziennie (125–500 mg dziennie). Czas trwania leczenia ustala lekarz.
Preparaty[edytuj]
Dostępne w Polsce preparaty disulfiramu:
- Anticol[9] (Polfa Warszawa) – tabletki 500 mg;
- Disulfiram WZF[10] (Polfa Warszawa) – tabletki 100 mg do implantacji.
W Polsce w lipcu 2008 Polfa Warszawa zawiesiła produkcję preparatu na bazie disulfiramu do implantacji (wszywki) – lek był stosowany tylko do wyczerpania zapasów[11]. Od listopada 2010 roku przedsiębiorstwo wznowiło produkcję preparatu[12].
Przypisy
- ↑ a b c d Thieme Chemistry (Hrsg.): Römpp Online. Version 3.1. Stuttgart: Georg Thieme Verlag, 2007.
- ↑ Disulfiram – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
- ↑ a b Disulfiram (DB00822) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
- ↑ a b Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji według Rozporządzenia (WE) nr 1272/2008, zał. VI, z uwzględnieniem Rozporządzeń ATP: Disulfiram w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-04-07].
- ↑ Disulfiram (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine.
- ↑ Disulfiram w katalogu produktów Sigma-Aldrich (Merck KGaA). [dostęp 2011-05-08].
- ↑ Disulfiram (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-05-08].
- ↑ Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 98. ISBN 8371832400.
- ↑ Polfa S.A: Charakterystyka Produktu Leczniczego (SPC) – Anticol (pol.).
- ↑ Polfa S.A: Charakterystyka Produktu Leczniczego (SPC) – Disulfiram WZF (pol.).
- ↑ Polfa Warszawa S.A: Komunikat Zarządu Polfy Warszawa S.A. dotyczący zaprzestania produkcji preparatu Disulfiram WZF (pol.).
- ↑ Polfa Warszawa S.A: Komunikat Zarządu Polfy Warszawa S.A. dotyczący wznowienia produkcji preparatu Disulfiram WZF (pol.).
Linki zewnętrzne[edytuj]
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
