Disulfiram

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Disulfiram
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C10H20N2S4
Inne wzory (C2H5)2NCSS2CSN(C2H5)2
Masa molowa 296,54 g/mol
Wygląd bezbarwne kryształy[1]
Identyfikacja
Numer CAS 97-77-8
PubChem 3117
DrugBank DB00822
Podobne związki
Podobne związki EDTA
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC N07 B04
Stosowanie w ciąży kategoria C

Disulfiramorganiczny związek chemiczny, lek stosowany w leczeniu alkoholizmu, którego działanie polega na wpływie na metabolizm alkoholu etylowego[7].

Działanie i wskazania[edytuj | edytuj kod]

Związek ten zaburza metabolizm alkoholu w organizmie. Hamuje działanie dehydrogenazy aldehydowej, przez co utrudnia utlenianie aldehydu octowego do mniej szkodliwego kwasu octowego. Kumulujący się w organizmie aldehyd octowy powoduje objawy zatrucia (tzw. reakcja disulfiramowa)[8].

Stosowanie środków zawierających disulfiram (Anticol, Antabus, Esperal) jest jedną z metod leczenia alkoholizmu, który można zaliczyć do terapii awersyjnej. W wyniku podania leku (czasem jest on chirurgicznie umieszczany podskórnie w postaci stale uwalnianej do organizmu), spożycie alkoholu powoduje bardzo nieprzyjemną reakcję organizmu. Obawa przed tą reakcją może powstrzymać pacjenta od konsumpcji napojów alkoholowych. W Polsce leczenie wymaga zgody pacjenta i odbywa się pod kontrolą lekarza. Część terapeutów uzależnień jest przeciwna stosowaniu disulfiramu z powodu małej skuteczności oraz potencjalnie niebezpiecznych skutków ubocznych i w wielu krajach został on wycofany z lecznictwa.

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

W czasie trwania i w przeciągu 14 dni od zakończenia leczenia disulfiramem nie należy spożywać alkoholu. Zachować ostrożność w przypadku stosowania u chorych z chorobami układu oddechowego, cukrzycą, padaczką, chorobami nerek i wątroby, niedoczynnością tarczycy, psychozami. Wystąpienie reakcji disulfiramowej może pogłębić stopień zaawansowania tych chorób.

Interakcje[edytuj | edytuj kod]

Disulfiram wzmacnia działanie:

Może zmniejszać stężenie perfenazyny. Równoczesne stosowanie z metronidazolem może prowadzić do napadów białej gorączki i amencji. Stosowanie z izoniazydem może powodować zaburzenia koordynacji, zachowania i ruchu, bezsenność, drażliwość. Disulfiram nasila działanie i hamuje metabolizm oksydacyjny pochodnych benzodiazepin. Kontakt z rozpuszczalnikami organicznymi zawierającymi alkohol, aldehyd octowy lub paraldehyd może wywołać reakcję disulfiramową, którą mogą nasilać trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne i cyklosporyna. Amitryptylina i chlorpromazyna mogą nasilać reakcję disulfiramową. Disulfiram hamuje utlenianie i wydalanie ryfampicyny. Disulfiram może przedłużać działanie alfentanylu.

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Rzadko:

  • reakcje psychotyczne.

Pod wpływem etanolu:

Ciąża i laktacja[edytuj | edytuj kod]

Nie stosować w ciąży i w okresie karmienia piersią[8].

Dawkowanie[edytuj | edytuj kod]

Tabletki doustne

Początkowo 500 mg dziennie (jest to dawka maksymalna) przez 1-2 tygodnie, następnie dawkę zmniejsza się do 250 mg dziennie (125–500 mg dziennie)[9].

Tabletki do implantacji

8–10 tabletek rozmieszczonych gwiaździście podpowięziowo. Powtórne wszczepienie możliwe po 8 miesiącach[10].

Preparaty w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Dostępne w Polsce preparaty disulfiramu (2020): Anticol (tabletki) i Disulfiram WZF (tabletki do implantacji). Oba preparaty produkowane są przez Polfę Warszawa i są dostępne na receptę[11]. Dawniej tabletki do implantacji produkowane były pod nazwą Esperal[12].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Thieme Chemistry (Hrsg.): Römpp Online. Version 3.1. Stuttgart: Georg Thieme Verlag, 2007.
  2. Disulfiram, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB00822 (ang.).
  3. a b Disulfiram (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-04-07].
  4. Disulfiram, [w:] ChemIDplus [online], United States National Library of Medicine (ang.).
  5. Disulfiram (nr 86720) w katalogu produktów Sigma-Aldrich (Merck KGaA). [dostęp 2011-05-08].
  6. Disulfiram (nr 86720) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-05-08]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  7. Podręczny słownik chemiczny, Romuald Hassa (red.), Janusz Mrzigod (red.), Janusz Nowakowski (red.), Katowice: Videograf II, 2004, s. 98, ISBN 83-7183-240-0.
  8. a b Disulfiram, [w:] Indeks Leków MP [online], opis substancji, Medycyna Praktyczna [dostęp 2020-12-29].
  9. Anticol, [w:] Indeks Leków MP [online], opis substancji, Medycyna Praktyczna [dostęp 2020-12-29].
  10. Disulfiram WZF, [w:] Indeks Leków MP [online], opis substancji, Medycyna Praktyczna [dostęp 2020-12-29].
  11. Disulfiram, [w:] Indeks Leków MP [online], lista preparatów, Medycyna Praktyczna [dostęp 2020-12-29].
  12. Inga Kazana, Esperal (disulfiram): jak działa i jakie są skutki uboczne posiadania wszywki alkoholowej?, www.poradnikzdrowie.pl, 10 października 2017 [dostęp 2020-12-29].

Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.