Dolar Zimbabwe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dolar Zimbabwe
Zimbabwe Hyperinflation 2008 notes.jpg
Czeki na okaziciela z czasów hiperinflacji w 2008
Kod ISO 4217 ZWR
Państwo Zimbabwe Zimbabwe
Poziom inflacji 231 000 000% w 2008[1]
Podział 1 dolar = 100 centów
Symbol $
Monety brak
Banknoty 1, 5, 10, 20, 50, 100, 500 dolarów
Bank centralny Reserve Bank of Zimbabwe
Hiperinflacja w 2008
100 bilionów dolarów (awers, 2009)
100 bilionów dolarów (rewers, 2009)

Dolar Zimbabwe – dawna jednostka walutowa Zimbabwe używana w latach 1980–2009, a formalnie do 2015, po czym zastąpiona dolarem amerykańskim. Kod walutowy według ISO 4217: ZWD. 1 dolar = 100 centów. Nowy kod waluty od około 30 lipca 2008 r., to: ZWR, przelicznik 1.

Kryzys waluty rozpoczął się po 2000 roku, gdy rząd Zimbabwe podjął działania w celu siłowego przejęcia od Białych majątków ziemskich celem rozdania ich Czarnym, co doprowadziło do załamania eksportu płodów rolnych[2].

W 2006 r. przeprowadzono denominację o trzy rzędy wielkości (1 000 do 1). Prócz zwykłych banknotów znajdowały się w obiegu czeki na okaziciela (Bearer Cheque) wydawane na okres 1 roku przeznaczone wyłącznie dla zagranicznych turystów.

Ze względu na hiperinflację (w 2008 r. wynoszącą 231 milionów % w skali rocznej według oficjalnych źródeł[1], a 89 tryliardów (89×1021) procent według HHIZ[3]) kolejne nominały banknotów traciły swoją jakąkolwiek wartość i były zastępowane nominałami wyższymi, np. w połowie maja 2008 r. 1 dolar amerykański wart był 250 000 000 dolarów Zimbabwe, a do obiegu wprowadzono banknot o nominale 500 000 000 dolarów, pod koniec czerwca według kursu banku centralnego 1 dolar amerykański wart był ponad 10 000 000 000 dolarów Zimbabwe, a według kursu rynkowego 40 000 000 000 dolarów Zimbabwe (ówczesny banknot o najwyższym nominale) wart był ok. 3 polskich groszy; pod koniec lipca do obiegu wszedł banknot 100 miliardów dolarów Zimbabwe (31 lipca według kursu oficjalnego za dolara amerykańskiego płacono niemal 70 mld dolarów Zimbabwe, a według kursu rynkowego 510 mld).

1 sierpnia 2008 r. przeprowadzono denominację w stosunku 10 000 000 000:1, aby ograniczyć skutki hiperinflacji[4]. Wprowadzono banknoty o wartości od 1 do 500 dolarów. Ze względu na brak realnych działań mających na celu polepszenie sytuacji gospodarczej hiperinflacja trwała nadal. Dalsze nominały pojawiały się odpowiednio:

Data Nominał Źródło
17 IX 2008 1 000$
29 IX 2008 10 000$
29 IX 2008 20 000$
13 X 2008 50 000$
5 XI 2008 100 000$
5 XI 2008 500 000$
5 XI 2008 1 000 000$
2 XII 2008 10 000 000$
4 XII 2008 50 000 000$
4 XII 2008 100 000 000$
12 XII 2008 200 000 000$
12 XII 2008 500 000 000$
19 XII 2008 1 000 000 000$
19 XII 2008 5 000 000 000$
19 XII 2008 10 000 000 000$ [5]
12 I 2009 20 000 000 000$
12 I 2009 50 000 000 000$ [6]
16 I 2009 10 000 000 000 000$ [7]
16 I 2009 20 000 000 000 000$
16 I 2009 50 000 000 000 000$
16 I 2009 100 000 000 000 000$ [8]

2 lutego 2009 r. dokonano kolejnej denominacji, tym razem w stosunku 1 000 000 000 000:1. Wprowadzono wówczas do obiegu banknoty o nominałach: $1, $5, $10, $20, $50, $100, $500.

Od 2009 roku środkiem płatniczym w Zimbabwe był dolar amerykański[9][10], ale nie powstrzymało to gwałtownego wzrostu inflacji, gdyż z powodu braku dolarów amerykańskich zaczęto emitować bony wymienialne na dolara. Oficjalnie bony były wymienialne w stosunku 1:1, jednak ich rynkowa wartość zaczęła szybko rosnąć[11]. W efekcie od 15 czerwca do 30 września 2015 roku Zimbabwe przeprowadziło operację wycofania z użycia wszystkich miejscowych środków płatniczych, które po tym dniu przestały być legalnym środkiem płatniczym[9][10]. W 2019 r. ogłoszono zakaz obrotu walutami zagranicznymi i wprowadzono na powrót do obiegu dolara zimbabweńskiego[12].


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Zimbabwe inflation rockets higher. BBC NEWS.
  2. Jerin Mathew: Zimbabwe to give $1 for Z$35 quadrillion in exchange rate as nation phases out local currency (ang.). W: International Business Times [on-line]. IBTimes Co., Ltd., 2015-06-12. [dostęp 2015-06-12].
  3. Zimbabwe Inflation.
  4. „Zimbabwe: Denominacja o 10 zer zimbabweńskiego dolara” w portalu Gazeta.pl.
  5. Crisis-hit Zimbabwe unveils 10 billion dollar note.
  6. Zimbabwe introduces new $50 billion note.
  7. The Reserve Bank of Zimbabwe has introduced a new family of trillion-dollar banknotes.
  8. Banknot o nominale 100 trylionów dolarów wprowadzony w Zimbabwe.
  9. a b Tyler Durden: Zimbabwe Demonetizes: Offers US$5 Per 175 Quadrillion Zim Dollars (ang.). ZeroHedge.com/ABC Media, LTD, 2015-06-11. [dostęp 2015-06-12].
  10. a b Druga pod względem głębokości denominacja w historii świata (pol.). W: Puls Biznesu [on-line]. Bonnier, 2015-06-12. [dostęp 2015-06-16].
  11. Robert Stefanicki, Zimbabwe przestało się bać - korespondencja z Harare, „wyborcza.pl”, 23 kwietnia 2018 [dostęp 2018-04-23] (pol.).
  12. Robert Stefanicki, Zimbabwe w kryzysie. Prąd jest tylko w nocy, a śniadanie to luksus, wyborcza.pl, 31 lipca 2019 [dostęp 2019-07-31] (pol.).