Dom Długosza w Sandomierzu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dom Długosza w Sandomierzu
Obiekt zabytkowy nr rej. A.741/1-3 z 28.06.1947, z 10.01.1966 i z 10.03.1977[1]
Ilustracja
Dom Długosza w Sandomierzu
Państwo  Polska
Miejscowość Sandomierz
Adres ul. Jana Długosza 9
Styl architektoniczny gotyk
Architekt Jan z Krakowa
Inwestor Jan Długosz
Ukończenie budowy 1476
Położenie na mapie Sandomierza
Mapa lokalizacyjna Sandomierza
Dom Długosza w Sandomierzu
Dom Długosza w Sandomierzu
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Dom Długosza w Sandomierzu
Dom Długosza w Sandomierzu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dom Długosza w Sandomierzu
Dom Długosza w Sandomierzu
Ziemia50°40′36,6600″N 21°45′01,8360″E/50,676850 21,750510
Strona internetowa

Dom Długosza w SandomierzuXV-wieczny budynek księży mansjonarzy ufundowany przez Jana Długosza, znajdujący się w Sandomierzu przy ulicy Jana Długosza 9.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dom Długosza w Sandomierzu (dawna Mansjonaria), został wybudowany przez mistrza Jana z Krakowa w 1476 roku w stylu późnogotyckim. Budynek wzniesiono na kamiennym podmurowaniu z cegły o tzw. polskim układzie gotyckim i ozdobiono nieregularnymi rombami ułożonymi z zendrówki. W budynku znajduje się obszerna sień, do której prowadzą dwa portale gotyckie. Nad południowym portalem (od strony katedry) znajduje się ozdobna tablica erekcyjna z herbem Długosza Wieniawą, opatrzona datą 1476.

W XVI wieku budynek został ozdobiony attyką. W następnym wieku dom został ponownie przebudowany. W wieku XIX, po rozwiązaniu zgromadzenia mansjonarzy, budynek popadł w ruinę. Dopiero w latach 19341936, z inicjatywy biskupa Włodzimierza Jasińskiego, rozpoczęto gruntowną restaurację budynku dla potrzeb Muzeum Diecezjalnego. Zrekonstruowano wtedy dach, szczyty oraz detale, portale i obramowania okien. Nieliczne oryginalne fragmenty zachowano wmurowując je w ściany. Dawna duża sień ze względów funkcjonalnych została podzielona na dwie części. Z okresu XV-wiecznego do dnia dzisiejszego zachował się charakterystyczny wielotraktowy układ pomieszczeń, schody na piętro wykonane w grubości muru oraz obramienia otworów wykonane z białego piaskowca.

Muzeum Diecezjalne[edytuj | edytuj kod]

26 października 1937 roku w budynku zostało otwarte Muzeum Diecezjalne ze zbiorami sztuki sakralnej. Dzieła sztuki były gromadzone przez biskupów sandomierskich, ale dopiero po restauracji w latach 1934-36 Domu Długosza przeniesiono tam zbiory muzealne. W 1937 roku poproszono Karola Esterichera o pomoc w uporządkowaniu wnętrz i zaplanowaniu muzeum. Nadzorował on konserwację zbiorów oraz wykonanie gablot i szaf do prezentacji zbiorów[2].

Pomnik historii[edytuj | edytuj kod]

Logo „Pomnik Historii”

22 listopada 2017 r. decyzją Prezydenta RP Andrzeja Dudy na wniosek Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Piotra Glińskiego, po uzyskaniu opinii Rady Ochrony Zabytków, wpisano sandomierski historyczny zespół architektoniczno-krajobrazowy na listę pomników historii, przyznawany zabytkom nieruchomym o szczególnej wartości historycznej, naukowej i artystycznej, utrwalonym w powszechnej świadomości i mającym duże znaczenie dla dziedzictwa kulturalnego Polski[3]. Obszar tego pomnika obejmuje zabytki sandomierskiej starówki, w tym między innymi bazylikę katedralną, sandomierskie kościoły pw. Nawrócenia świętego Pawła, pw. św. Jakuba, pw. św. Michała, pw. Ducha Świętego, Dom Długosza, średniowieczny układ urbanistyczny miasta, Brama Opatowska, ratusz, Collegium Gostomianum, Wąwóz Królowej Jadwigi i Wąwóz Piszczele[4][5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 2018-09-30. [dostęp 18.01.2013].
  2. Przybyła Polsce ważna placówka kulturalna. Otwarcie Muzeum Diecezjalnego w Sandomierzu Ilustrowany Kurier Codzienny 1937 nr 299 z 29 października s. 5
  3. Nowe Pomniki Historii. prezydent.pl, 22 listopada 2017. [dostęp 2017-11-24].
  4. ks. Tomasz Lis: Sandomierskie zabytki pomnikiem historii. Gość Niedzielny, 23 listopada 2017. [dostęp 2017-11-24].
  5. NID: Nota prasowa: „Sandomierz – historyczny zespół architektoniczno-krajobrazowy”. prezydent.pl, 22 listopada 2017. [dostęp 2017-11-24].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]