Dom Esterki w Radomiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dom Esterki w Radomiu
Obiekt zabytkowy nr rej. 36 z 23.06.1947, 753 z 5.05.1972, 197/A/83 z 14.04.1983
Ilustracja
Dom Esterki (2012)
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość POL Radom COA.svg Radom
Adres Rynek 5
Styl architektoniczny barok
Kondygnacje 3
Ukończenie budowy XV wiek
Ważniejsze przebudowy XVII wiek
Zniszczono 1940
Odbudowano 1957
Położenie na mapie Radomia
Mapa lokalizacyjna Radomia
Dom Esterki w Radomiu
Dom Esterki w Radomiu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dom Esterki w Radomiu
Dom Esterki w Radomiu
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Dom Esterki w Radomiu
Dom Esterki w Radomiu
Ziemia51°24′12,7″N 21°08′31,4″E/51,403528 21,142056

Dom Esterkizabytkowy budynek znajdujący się w Radomiu, w północnej pierzei Rynku, pod numerem 5.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Portal wejściowy.

Pierwszy murowany dom zajmujący parcelę nr 5 przy radomskim Rynku wybudował pod koniec XV w. mieszczanin Ignacy Gaczkowski. Około XVII w. budynek przebudowano w stylu barokowym. Kamienica jako jeden z nielicznych budynków mieszkalnych na obszarze Miasta Kazimierzowskiego przetrwała okres potopu szwedzkiego (z tego samego okresu pochodzi również sąsiadujący z domem Esterki dom Stanisława Gąski). Nazwa zwyczajowa budynku wiąże się legendarną postacią Estery – Żydówki mieszkającej w Radomiu w okresie Potopu. Według podania miała ona odrzucić zaloty niekulturalnego szwedzkiego rajtara z gwardii przybocznej rezydującego w Radomiu Karola Gustawa, czym zasłużyła sobie na pamięć. Innym wytłumaczeniem popularnej obecnie nazwy może być też dziewiętnastowieczna moda na nazywanie starych kamienic w miastach lokowanym przez Kazimierza Wielkiego imieniem Estery. Za tą teorią przemawia fakt, że wcześniej określano budynek jako Kamienicę Senatorską, co może wskazywać, że należała ona do jednego z członków obradującego w Radomiu Trybunału Skarbowego Koronnego. Niemniej jednak, w okresie II wojny światowej Niemcy zburzyli dom, nazywany imieniem legendarnej Żydówki. Zrekonstruowany budynek oddano do użytku w 1957 roku. Od tamtego czasu pozostaje siedzibą różnych instytucji kultury, m.in. Muzeum Sztuki Współczesnej, oddziału Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu. W budynku urządzono również wystawę prezentującą początki miasta lokacyjnego w średniowieczu[1][2].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Dom Esterki to dwupiętrowy, czteroosiowy budynek nakryty szczytem. Fasada podzielona gzymsami członkującymi.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. red. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 56
  2. Radom: Kamienice Gąski i Esterki.