Dom Najświętszej Marii Panny

Dom Maryi Dziewicy

Trzy źródełka wody: miłości, zdrowia i szczęścia

Tablice z prośbami do Matki Bożej na tzw. Ścianie Życzeń

Ołtarz w Domu Najświętszej Marii Panny

Cysterna – zbiornik na wodę. W zbiorniku tym dokonywano chrztu przez zanurzenie

Dom Najświętszej Maryi Panny (także: Dom Dziewicy Maryi, tur. Meryem Ana Evi) – domniemane miejsce przebywania Matki Bożej po śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa wraz ze św. Janem Apostołem około 37–45 roku, położone powyżej ruin Efezu (ok. 7,0 km od Selçuk), na wzgórzu Coressus zwanym Wzgórzem Słowików.

Odkrycie

Miejsce to zostało odnalezione 18 października 1881 roku przez opata Juliena Gouyeta, po opublikowaniu książki Anny Katarzyny Emmerich Życie Najświętszej Maryi Panny. Książka powstała na podstawie zapisów z wizji zakonnicy zanotowanych przez Klemensa Brentano. Podany w książce opis położenia wzgórza i niewielkiego domku oraz detale związane z jego układem były zgodne z miejscem odnalezionym przez zakonnika. Dziesięć lat później, 29 czerwca 1891 roku wyprawa badawcza zorganizowana przez księży lazarytów z Izmiru potwierdziła istnienie tego miejsca; ponadto duchowni dowiedzieli się, że czterościenna, pozbawiona dachu ruina była od dawna czczona przez mieszkańców górskiej wioski Şirince, oddalonej o 17 km, którzy byli potomkami pierwszych chrześcijan z Efezu. Dom ten nazywali Panaya Kapulu („Drzwi do Matki Bożej”). Co roku 15 sierpnia, w dniu, w którym większość chrześcijańskiego świata obchodzi święto Zaśnięcia/Wniebowzięcia Matki Bożej, zawsze pielgrzymowali do tego miejsca.

Odkrycie ożywiło i wzmocniło chrześcijańską „tradycję efeską” sięgającą XII wieku, która konkurowała ze starszą „tradycją jerozolimską” w kwestii miejsca wzięcia do Nieba Matki Bożej. Kościół katolicki mianował siostrę Marie de Mandat-Grancey Założycielką Domu Maryi i uczynił ją odpowiedzialną za nabycie, odrestaurowanie i ochronę Domu Maryi i okolicznych terenów górskich, którą to funkcję pełniła od 1891 roku aż do swojej śmierci w 1915 roku. Z tego okresu pochodzi absyda z ołtarzem wewnątrz domu. Po śmierci siostry de Mandat-Grance pojawiły się problemy z prawem własności do domu; w 1917 roku armia osmańska ogłosiła ten teren zamkniętym obszarem wojskowym, a budowla ponownie popadła w ruinę. Dopiero w 1947 roku władze tureckie ostatecznie oddały teren w ręce Kościoła, a od 1949 roku zaczęły tam przybywać pielgrzymki. W 1951 roku dom został gruntownie odrestaurowany, a lokalne władze wybudowały prowadzącą do niego asfaltową drogę.

Badania archeologiczne

Przez długi czas nie istniały żadne dowody naukowe potwierdzające, że budowla czczona jako Dom Najświętszej Maryi Panny mogła rzeczywiście być zamieszkiwana przez Maryję i Jana Apostoła. Pierwsze prace archeologiczne prowadzone na przełomie XIX i XX wieku datowały historyczne elementy budynku na pochodzące z okresu od V do VII wieku n.e. Systematyczne badania na tym stanowisku prowadzone w latach 1965–1967 pod kierownictwem włoskiego archeologa Adriano Prandiego również nie potwierdziły istnienia elementów starszych niż czasy bizantyńskie, ale nie wykluczyły, że poprzednia budowla na tym samym miejscu istniała od II lub III wieku n.e. Najnowsze badania archeologiczne, przeprowadzone w 2003 roku przez austriacki zespół archeologiczny na zlecenie Tureckiego Urzędu Dziedzictwa nie w samej kaplicy, lecz w pobliskim ogrodzie, około 80 metrów na zachód od domu, doprowadziły jednak do odkrycia wyrobów ceramicznych, których datowanie wskazuje na to, że ​​starożytna budowla nie została zbudowana, jak wcześniej sądzono, w II lub III wieku n.e., lecz była atrium domu mieszkalnego, który istniał na tym miejscu już w I wieku p.n.e. Odkrycie to otwiera możliwość, że poprzednia budowla istniejąca w miejscu domu faktycznie mogła pamiętać czasy Maryi.

Kult

Jest to miejsce uznawane za święte nie tylko przez chrześcijan, ale i muzułmanów. Szczególnie wielu pielgrzymów przybywa tam 15 sierpnia, na pamiątkę dnia Wniebowzięcia NMP. Przez cały rok przybywają tu z pielgrzymką wierni i turyści z różnych stron świata. Dom Maryi Panny odwiedził papież Paweł VI 26 czerwca 1967 roku, Jan Paweł II 30 listopada 1979 roku i Benedykt XVI 29 listopada 2006 roku.

Wzdłuż drogi prowadzącej na wzgórze umieszczono szereg tablic, w różnych językach (również po polsku) informujących o tym miejscu. Wyżej, po lewej stronie znajduje się niewielka figura Anny Katarzyny Emmerich, a tuż przy drodze figura Maryi. Obok domu widoczna jest zagłębiona w ziemię cysterna na wodę, w której dokonywano chrztów. W niewielkiej kaplicy znajduje się ołtarz z figurą Matki Bożej i świece zapalane przez przybywających. Przy drodze, poniżej domu są trzy źródła wody: źródło miłości, zdrowia i szczęścia. Obok, na specjalnie przygotowanych kratach na tzw. Ścianie Życzeń pielgrzymi zawieszają prośby kierowane do Matki Bożej.