Dom Włoski w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kamienica Montelupich
Obiekt zabytkowy nr rej. A-55 z 1974
Kamienica Montelupich
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Adres Rynek Główny 7
Ukończenie budowy XIV, 1556-1561, XVII, XIX/XX
Kolejni właściciele Sebastian Montelupi
Położenie na mapie Starego Miasta w Krakowie
Mapa lokalizacyjna Starego Miasta w Krakowie
Kamienica Montelupich
Kamienica Montelupich
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Kamienica Montelupich
Kamienica Montelupich
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Kamienica Montelupich
Kamienica Montelupich
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kamienica Montelupich
Kamienica Montelupich
Ziemia 50°03′39″N 19°56′18″E/50,060833 19,938333

Dom Włoski w Krakowie, zwany również Włoską Kamienicą lub Kamienicą Montelupichkamienica, znajdująca się przy Rynku Głównym 7 w Krakowie.

Pierwotny dom gotycki znajdujący się w tym miejscu został gruntownie przebudowany w latach 1556-1561 na zlecenie rodziny Montelupich. Jednym z właścicieli kamienicy był Sebastian Montelupi, który na podstawie przywileju z dn. 22 czerwca 1569 r. objął zarząd działającej wówczas w Polsce poczty. Jego dom stał się zatem siedzibą tej instytucji. Głównym klientem poczty Montelupiego był dwór królewski i polska dyplomacja. Początkowo listy i pakunki przewożono na trasie z Krakowa do Wenecji i z powrotem. Gońcy mieli przemierzać tę trasę co 15 dni. Później, gdy uruchomiono połączenie Warszawa - Wilno, ta nowa trasa obsługiwana była co 17 dni. Królowi zapewniono otrzymywanie przesyłek co tydzień (podczas jego pobytu w dowolnym miejscu w Koronie) lub co trzy tygodnie (podczas jego pobytu na Litwie). Za swoje usługi Montelupi otrzymywał rocznie 1300 talarów oraz korzystał z opłat za przesyłki prywatne. Do jego dyspozycji stały ponadto podwody królewskie[1]. Po wymarciu rodu Montelupich kamienica stała się własnością rodziny Cortinich. W 2. połowie XVII wieku przejęło ją Bractwo Włoskie, skupiające Włochów zamieszkałych w Krakowie. Pod koniec XIX wieku kamienicę odrestaurował architekt Władysław Ekielski.

Do obszernej sieni prowadzi manierystyczny portal z łacińską sentencją Te cum habita. Na sklepieniu sieni zachowały się herby pierwszych właścicieli rodziny Montelupich. Z sieni na podwórze prowadzi portal, pochodzący z połowy XVI wieku, przeniesiony tutaj z sąsiedniej kamienicy. Obok portalu z lewej strony obejrzeć można barokową płaskorzeźbę św. Floriana, pochodzącą z XVII w. W podworcu w oficynie mieściła się do 1990 słynąca ze znakomitych wyrobów firma cukiernicza Scherchardta, której właściciel pochodził ze Lwowa, a w Krakowie osiedlił się w 1946.

Pod bramą tej kamienicy odprawiano polskich kurierów pocztowych wyruszających regularnie z listami do Wenecji. Pierwszy kurier wyruszył z tego miejsca w 1569; informuje o tym wydarzeniu tablica pamiątkowa wmurowana tutaj w 400-lecie poczty polskiej w 1969.

Obecnie (2009) dwa piętra kamienicy zajmuje hostel.

Przypisy

  1. Marek Żukow-Karczewski, Dawna poczta na cenzurowanym, "Echo Krakowa", 12 IX 1990 r., nr 177 (13238).

Bibliografia[edytuj]

  • Michał Rożek, Przewodnik po zabytkach i kulturze Krakowa, PWN, 1993