Dom pod Krzyżem w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dom pod Krzyżem, Oddział Teatralny
Oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa
Ilustracja
Dom pod Krzyżem
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Adres pl. św. Ducha 5
ul. Szpitalna 21
ul. św. Marka 24
Data założenia 1969
Zakres zbiorów historia teatru krakowskiego
Kierownik Małgorzata Palka
Położenie na mapie Starego Miasta w Krakowie
Mapa lokalizacyjna Starego Miasta w Krakowie
Dom pod Krzyżem, Oddział Teatralny
Dom pod Krzyżem, Oddział Teatralny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dom pod Krzyżem, Oddział Teatralny
Dom pod Krzyżem, Oddział Teatralny
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Dom pod Krzyżem, Oddział Teatralny
Dom pod Krzyżem, Oddział Teatralny
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Dom pod Krzyżem, Oddział Teatralny
Dom pod Krzyżem, Oddział Teatralny
Ziemia50°03′47,9″N 19°56′30,7″E/50,063306 19,941861
Strona internetowa

Dom pod Krzyżem – zabytkowy budynek przy ulicy Szpitalnej 21 w Krakowie. Mieści się w nim Oddział Teatralny Muzeum Historycznego Miasta Krakowa (od 2008 udostępniany tylko podczas wystaw czasowych).

Historia budynku[edytuj | edytuj kod]

Historia Domu pod Krzyżem sięga średniowiecza, kiedy mieścił się tutaj szpital dla ubogich scholarów pod wezwaniem św. Rocha (z kaplicą pod tym samym wezwaniem). Stanowił on część dużego kompleksu szpitalnego Ducha Świętego prowadzonego przez duchaków. Budowa obecnego budynku została zakończona w 1474 roku. W XVI wieku dobudowano do niego oficynę. W XVIII wieku został oddany parafii mariackiej, która prowadziła tu przytułek dla ubogich. W tym okresie na elewacji domu umieszczono krucyfiks, od którego pochodzi nazwa budynku (obecnie znajduje się tam jego kopia)[1][2]. Na początku XX w. budynek odkupiło miasto, które zamierzało zburzyć zabudowania poszpitalne, ale ostatecznie przekształciło je na domy mieszkalne i sklepy. W latach 1917-1937 na pierwszym piętrze budynku miał siedzibę Związek Artystów Plastyków. Wiosną 1933 roku Józef Jarema otwarł tu teatr Cricot[2].

Siedziba muzeum[edytuj | edytuj kod]

W 1936 roku Rada Miasta przeznaczyła Dom pod Krzyżem na siedzibę przyszłego muzeum historycznego. Muzeum przejęło budynek w 1949 roku. W latach 1958–1969 przeprowadzono generalny remont budynku, podczas którego adaptowano obiekt na potrzeby ekspozycji poświęconej historii teatru krakowskiego (Oddziału Teatralnego Muzeum Historycznego Miasta Krakowa) oraz przywrócono budowli jej pierwotne cechy stylowe. Otwarcie oddziału nastąpiło w 1969, nadano mu wówczas imię Stanisława Wyspiańskiego[2].

Lokalizacja oddziału teatralnego w tym miejscu zgodna była z wysuwanymi już kilkadziesiąt lat wcześniej sugestiami Macieja Szukiewicza. Na ekspozycję złożyły się m.in. przedmioty przekazane przez Muzeum Narodowe, otrzymane w spadku po Ludwiku Solskim i Jadwidze Mrozowskiej oraz dary teatrów krakowskich i osób prywatnych.[potrzebny przypis] W zbiorach muzeum znalazły się m.in. pamiątki po Helenie Modrzejewskiej, Antoninie Hoffmann i Ludwiku Solskim, projekty scenografii i kostiumów Karola Frycza, Józefa Mehoffera, Andrzeja Pronaszki, Stanisława Wyspiańskiego, Andrzeja Stopki czy Tadeusza Kantora, a także inne eksponaty związane z historią teatru (portrety, rekwizyty, afisze teatralne, zaproszenia itp.)[1].

W 2008 zamknięto stałą wystawę ze względu na konieczny remont budynku, konserwację eksponatów oraz reorganizację wystawy. Aktualnie Oddział przygotowuje i udostępnia swoje zbiory zainteresowanym poprzez wystawy czasowe, wydarzenia i działania edukacyjne oraz kwerendy[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Michał Rożek: Urbs celeberrima. Przewodnik po zabytkach Krakowa. Wyd. I. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2006, s. 203–204. ISBN 83-7318-730-8.
  2. a b c d Dom pod Krzyżem: Historia. Muzeum Historyczne Miasta Krakowa. [dostęp 2018-06-15].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • J. Adamczewski, Kraków osobliwy, Kraków: Wydawnictwo "Skrzat", 1996, ​ISBN 83-86871-83-0​.
  • M. Hanik, Muzea Krakowa, Kraków: Krakowski Ośrodek Informacji Turystycznej, 1991.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]