Dom rzymski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Etruska urna domkowa przykład pierwszych domów rzymskich.

Dom rzymski (łac.: domus) – typ domu budowanego w starożytnym Rzymie. Rzymskie określenie domus oznaczało dom jednorodzinny w odróżnieniu od willi i insuli, czyli domu czynszowego[1].

Ewolucja budowli[edytuj | edytuj kod]

Pierwotny dom rzymski znany z osad na wzgórzach Rzymu z VIII w. p.n.e. głównie z Palatynu oraz zachowanych urn popielnicowych z tego okresu, miały kształt lekko owalny. Budowane były na szkielecie drewnianym wypełnionych gałęziami, trzciną i trawą oraz oblepianych gliną[1].

W okresie VII–II w. p.n.e. były to już domy budowane z drewna, kryte dachówką, z centralnie usytuowanym atrium. Istnieje hipoteza, że taki kształt domu powstał z połączenia części mieszkalnych oraz zabudowań gospodarczych okalających centralnie położone podwórko[1]. Światło do wnętrza przenikało przez compluvium. Wokół atrium znajdowały się pomieszczenia, z których boczne przeznaczano na magazyny i sypialnie dla służby. Za atrium znajdowała się sypialnia właściciela – tablinum. Obok tablinum umieszczano inne ważne pomieszczenie – jadalnię triclinium.

Plan domu rzymskiego: A-ogród; B-tablinum; C-compluvium D-atrium

W II w. p.n.e. pod wpływem architektury greckiej powstał tzw. domus grecko-rzymski. Dodano kolumnowy perystyl często z basenem, do którego przeniosło się życie rodzinne. Powiększono ogród, często budowano dwa piętra oraz dodatkowe atrium. Atrium stało się pomieszczeniem reprezentacyjnym, a tablinum przekształciło się w pokój pracy właściciela. Układ prostokątnych pomieszczeń rozlokowanych wokół atrium był zazwyczaj symetryczny. Ściany zdobiono stiukami, malowidłami, a posadzki układano z barwnych kamyków tworząc mozaiki. Przykładami reprezentatywnymi tego typu domu jest np. Dom Fauna[1].

W okresie Republiki pozamiejskie domy zamożnych właścicieli zaczęły przekształcać się w rozleglejsze i luksusowe wille.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d J-C. Fredouille: Cywilizacje śródziemnomorskie leksykon. s. 196-197.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jean-Claude Fredouille, Guy Racher: Cywilizacje śródziemnomorskie leksykon. Katowice: Wydawnictwo Książnica, 2007. ISBN 978-83-245-7566-4.