Domaniewice (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie małopolskim. Zobacz też: inne miejscowości o tej samej nazwie.
Domaniewice
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat olkuski
Gmina Wolbrom
Liczba ludności 383
Strefa numeracyjna (+48) 32
Tablice rejestracyjne KOL
SIMC 0223898
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Domaniewice
Domaniewice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Domaniewice
Domaniewice
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Domaniewice
Domaniewice
Ziemia 50°23′54″N 19°40′59″E/50,398333 19,683056

Domaniewicewieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Wolbrom.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wieś w gminie Wolbrom. Po raz pierwszy została wspomniana w źródłach pisanych w 1388 r. Była wówczas w posiadaniu Niemierzy i Piełki z Galowa herbu Mądrostki i przynależała do klucza bydlińskiego.

W XVI wieku dziedzice wsi często się zmieniali. Pod koniec tego wieku wieś należała do Bonerów, z później do Firlejów. W latach 1783-1790 właścicielem wsi był Walenty z Kurozwęk Męciński, a po nim hrabia Adam Męciński. W 1787 r. wieś liczyła 163 mieszkańców. Zabudowę wsi w 1789 r. tworzyło 32 chałup, a dwa lata później było o jedną chałupę więcej.

W 1827 r. było tu 37 domów i 217 mieszkańców. W XIX w. działała tu kopalnia oraz piec do wypalania wapna. W 1857 r. kopalnia zatrudniała 12 kamieniarzy.

Warto zobaczyć[edytuj]

Źródło w Czarnym Lesie, tzw. wieczne źródło położone na skraju lasu nieopodal wylotu Doliny Wodącej.

Obszar Doliny Wodącej jest położony na pograniczu dorzeczy Pilicy (północna i zachodnia część) i Przemszy (Dolina Wodąca i wschodnia część). Źródło szczelinowo-krasowe w Czarnym Lesie daje początek potokowi Dzdzenica. Źródło to stanowi najlepiej zachowany naturalny wypływ wód podziemnych na całym obszarze Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Woda wypływająca z tego wywierzyska ma temperaturę wahającą się w granicach 8-9 °C i mineralizację ok. 300 g/l. Takie parametry oraz czystość wody sprawiają, że przetrwała w nim duża populacja zimnolubnych form reliktowych wypławków alpejskich.

Różnica wysokości zwierciadła wód podziemnych między strefą wododziałową a strefą drenażu w rejonie opisywanego źródła wynosi 20-25 m. W warunkach budowy geologicznej obszaru Doliny Wodącej drenaż utworów jury górnej odbywa się w obniżeniu Czarnego Lasu i Domaniewic. W tej części występują wypływy ascensyjne pod ciśnieniem (zjawisko gotujących się piasków w dnie potoku). Obserwując zjawiska hydrologiczne w Dolinie Wodącej i dolinie w Strzegowej mamy wrażenie, że są to dwie zupełnie różne formy. Pierwszym wyraźnym przejawem tego jest brak wypływów wód podziemnych u wylotu w doliny w Strzegowej. W dnie obu, występują jednak stałe, niewielkie zbiorniki wodne związane z występującymi w Dnie Doliny Wodącej lokalnie, a w Strzegowej na całej długości doliny nieprzepuszczalnymi utworami lessowymi. W profilu doliny Wodącej wyróżnić można dwie strefy: górną (rejon Smolenia i Podlesia) – wykształconą w wapieniach jury górnej, gdzie zwierciadło wód podziemnych występuje na głębokości od 50 do 25 m oraz dolną (na południe od skały Biśnik aż do wylotu doliny) – rozwiniętą w osadach ilastych czwartorzędu. W drugiej części zwierciadło wód podziemnych leży bardzo płytko pod powierzchnią terenu i w zależności od wilgotności roku przecina powierzchnię morfologiczną na różnych wysokościach. W tej części doliny pojawiają się lokalnie podmokłości oraz funkcjonujące okresowo wypływy.

Występują tu również strefy ponorów aktywnych w czasie gwałtownych opadów. Wspomniane zjawiska związane są z grawitacyjnym drenażem wód podziemnych obszaru Doliny Wodącej. Obok niego występuje jeszcze drenaż związany z głębszą cyrkulacją krasową, niekoniecznie związana z osią doliny, a wręcz dotyczącą głównego masywu gniazda ostańców ze Skałami Zegarowymi, Grodzisko Chłopskie i Pańskie na czele. Z nią związane są wspomniane wypływy ascenzyjne w obniżeniu Czarnego Lasu i Domaniewic. Najbardziej stałym i widocznym elementem drenażu całego obszaru jest źródło w Czarnym Lesie o wydajności 10-25 l/sek. Pojawiają się okresowo również wypływy w kierunku Ruskowej Skały i Gajówki Psiarskie[1]

Przetrwała również legenda, która głosi, jakoby dowódca przejeżdżających przez ten teren wojsk, zobaczył na wzgórzu ludzi pracujących w polu, nie widząc zabudowań (były one usytuowane w dolinie) miał powiedzieć: „Ludzi widzę, ale doma nie widzę” Od słów „Doma nie widzę” wzięła swój początek nazwa wsi Domaniewice.

Przypisy

  1. Tekst za tablicą informacyjną przy źródle.