Domaradz (województwo podkarpackie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Domaradz
Kościół św. Mikołaja w Domaradzu
Kościół św. Mikołaja w Domaradzu
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat brzozowski
Gmina Domaradz
Liczba ludności (2011) 3054[1][2].
Strefa numeracyjna (+48) 13
Kod pocztowy 36-230[3]
Tablice rejestracyjne RBR
SIMC 0348507
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Domaradz
Domaradz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Domaradz
Domaradz
Ziemia49°47′40″N 21°56′54″E/49,794444 21,948333
Strona internetowa miejscowości

Domaradzwieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Domaradz. Przez wieś przebiega droga krajowa nr 19 (E371) do Rzeszowa i Barwinka oraz wojewódzkie, 886 w kierunku Sanoka i 884 w kierunku Przemyśla.

Integralne części wsi Domaradz: [4][5]

przysiółki
Poręby
części wsi
Budzisz, Debrza, Góra, Jasna Góra, Krzywa, Miasteczko, Obszar, Pańska Góra, Pilchówka, Płosina, Podhyb, Podlas, Role, Rynki, Wanicówka, Zakarczma, Zakościół, Zatyle

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Domaradz, dekanatu Domaradz i rzymskokatolickiej parafii św. Mikołaja.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Domaradz leży nad rzeką Stobnicą. Wieś wzmiankowana w 1349 roku, lokacja wsi nastąpiła na prawie niemieckim, niem. Domaretz (1359. Królowa węgierska Maria żona cesarza Zygmunta Luksemburskiego nadała biskupstwu w 1384 pięć włości: Brzozów, Cergową, Domaradz i Równe w ziemi sanockiej oraz Radymno w przemyskiej. Żyjący tu dziedzice Domaradzcy z Gryfitów ufundowali parafię w Lutczy, która jest wymieniona 24 stycznia 1442 roku. W 1589 roku miejscowość wspomniana jako włości biskupów przemyskich.

W 1624 roku miejscowość zniszczona w czasie napadów Tatarów. W 1656 roku Król Jan Kazimierz przejeżdża z Krosna z orszakiem w kierunku do Łańcuta. W 1657 r. najazd wojsk węgierskich. 25 czerwca 1945 r. oddział NSZ AK stoczył ostatni atak na tabory sowieckie koło Domaradza.

W Domaradzu urodził się Juliusz Kallay (1809–1863) - organizator Gwardii Narodowej, Przewodniczący Rady Narodowej, powstaniec, filozof, lekarz i działacz społeczny.

Osiadły w Domaradzu Benedykt Gajewski stworzył publikacje pt. Dawny obrzęd weselny w Domaradzu (Rocznik Sanocki 1963), Domaradz. Szkice i materiały (Rocznik Sanocki 1971), Domaradz. Wieś nad Stobnicą (1997).

Pogórzański wiatrak z Domaradza przeniesiony do skansenu w Sanoku

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Miejcowość leży na Szlaku Architektury Drewnianej województwa podkarpackiego ze względu na zabytkowy drewniany kościół pod wezwaniem św Mikołaja wzniesiony około roku 1485[6]. Świątynia należy do najstarszych drewnianych kościołów w Polsce. W kościele jest barokowy ołtarz boczny z 1632 roku, chrzcielnica z początku XVI wieku, dzwon gotycki z 1524 roku.

Kościół był wzmiankowany - w fundacji Kaspara, który w roku 1510 złożył podpis z okazji fundacji kościoła parafialnego w Hoczwi. W okresie późniejszym kościół był wielokrotnie remontowany i przekształcany: m.in. w XVII w. dobudowano wieżę. Znaczącej przebudowie uległ w 1878 r. (m.in. przedłużono nawę, zlikwidowano zaskrzynienia, wnętrze korpusu podzielono na trzy nawy) . W 1887 r. kościół ozdobiono polichromią. W 1906 r. wzniesiono wieżyczkę na sygnaturkę oraz dobudowano kruchty. W 1936 wzniesiono dzwonnicę na miejscu wcześniejszej[6].

Nieopodal, na południe od Domaradza, góra Chyb (405 m n.p.m.)[7][8].

Sport[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości istnieje klub piłki nożnej, Sokół Domaradz, grający w B klasie, grupa Krosno III.

Ciekawostka[edytuj | edytuj kod]

Według podań ludowych z Domaradza pochodzi diabeł Rokita, który był bardzo hojnym rozbójnikiem. Mieszkał z innymi zbójnikami w lesie nazywanym do dziś Rokitne. W tymże lesie pozostałości grodziska, prawdopodobnie wczesno-słowiańskiego. Okradał kupców przyjeżdżających do Domaradza, skradzionymi łupami obdarowywał chłopów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Strona polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-10-27].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  6. a b Parafia Domaradz
  7. Warto zobaczyć. Gmina Domaradz [dostęp 2017-01-27]
  8. Gmina Domaradz. Podkarpacki Portal Turystyczny [dostęp 2017-01-27]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]