Domaradz (województwo podkarpackie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Domaradz
Kościół św. Mikołaja w Domaradzu
Kościół św. Mikołaja w Domaradzu
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat brzozowski
Gmina Domaradz
Liczba ludności (2011) 3054[1][2].
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 36-230[3]
Tablice rejestracyjne RBR
SIMC 0348507
Położenie na mapie gminy Domaradz
Mapa lokalizacyjna gminy Domaradz
Domaradz
Domaradz
Położenie na mapie powiatu brzozowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu brzozowskiego
Domaradz
Domaradz
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Domaradz
Domaradz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Domaradz
Domaradz
Ziemia49°47′40″N 21°56′54″E/49,794444 21,948333
Strona internetowa miejscowości

Domaradzwieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Domaradz. Przez wieś przebiega droga krajowa nr 19 (E371) do Rzeszowa i Barwinka oraz wojewódzkie, 886 w kierunku Sanoka i 884 w kierunku Przemyśla.

Integralne części wsi Domaradz: [4][5]

przysiółki
Poręby
części wsi
Budzisz, Debrza, Góra, Jasna Góra, Krzywa, Miasteczko, Obszar, Pańska Góra, Pilchówka, Płosina, Podhyb, Podlas, Role, Rynki, Wanicówka, Zakarczma, Zakościół, Zatyle

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Domaradz, dekanatu Domaradz i rzymskokatolickiej parafii św. Mikołaja.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Domaradz leży nad rzeką Stobnicą. Wieś wzmiankowana w 1349 roku, lokacja wsi nastąpiła na prawie niemieckim, niem. Domaretz (1359. Królowa węgierska Maria żona cesarza Zygmunta Luksemburskiego nadała biskupstwu w 1384 pięć włości: Brzozów, Cergową, Domaradz i Równe w ziemi sanockiej oraz Radymno w przemyskiej. Żyjący tu dziedzice Domaradzcy z Gryfitów ufundowali parafię w Lutczy, która jest wymieniona 24 stycznia 1442 roku. W 1589 roku miejscowość wspomniana jako włości biskupów przemyskich.

W 1624 roku miejscowość zniszczona w czasie napadów Tatarów. W 1656 roku Król Jan Kazimierz przejeżdża z Krosna z orszakiem w kierunku do Łańcuta. W 1657 r. najazd wojsk węgierskich. 25 czerwca 1945 r. oddział NSZ AK stoczył ostatni atak na tabory sowieckie koło Domaradza.

W Domaradzu urodził się Juliusz Kallay (1809–1863) - organizator Gwardii Narodowej, Przewodniczący Rady Narodowej, powstaniec, filozof, lekarz i działacz społeczny.

Osiadły w Domaradzu Benedykt Gajewski stworzył publikacje pt. Dawny obrzęd weselny w Domaradzu (Rocznik Sanocki 1963), Domaradz. Szkice i materiały (Rocznik Sanocki 1971), Domaradz. Wieś nad Stobnicą (1997).

Pogórzański wiatrak z Domaradza przeniesiony do skansenu w Sanoku

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Miejcowość leży na Szlaku Architektury Drewnianej województwa podkarpackiego ze względu na zabytkowy drewniany kościół pod wezwaniem św Mikołaja wzniesiony około roku 1485[6]. Świątynia należy do najstarszych drewnianych kościołów w Polsce. W kościele jest barokowy ołtarz boczny z 1632 roku, chrzcielnica z początku XVI wieku, dzwon gotycki z 1524 roku.

Kościół był wzmiankowany - w fundacji Kaspara, który w roku 1510 złożył podpis z okazji fundacji kościoła parafialnego w Hoczwi. W okresie późniejszym kościół był wielokrotnie remontowany i przekształcany: m.in. w XVII w. dobudowano wieżę. Znaczącej przebudowie uległ w 1878 r. (m.in. przedłużono nawę, zlikwidowano zaskrzynienia, wnętrze korpusu podzielono na trzy nawy) . W 1887 r. kościół ozdobiono polichromią. W 1906 r. wzniesiono wieżyczkę na sygnaturkę oraz dobudowano kruchty. W 1936 wzniesiono dzwonnicę na miejscu wcześniejszej[6].

Nieopodal, na południe od Domaradza, góra Chyb (405 m n.p.m.)[7][8].

Sport[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości istnieje klub piłki nożnej, Sokół Domaradz, grający w B klasie, grupa Krosno III.

Ciekawostka[edytuj | edytuj kod]

Według podań ludowych z Domaradza pochodzi diabeł Rokita, który był bardzo hojnym rozbójnikiem. Mieszkał z innymi zbójnikami w lesie nazywanym do dziś Rokitne. W tymże lesie pozostałości grodziska, prawdopodobnie wczesno-słowiańskiego. Okradał kupców przyjeżdżających do Domaradza, skradzionymi łupami obdarowywał chłopów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Strona polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-10-27].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  6. a b Parafia Domaradz
  7. Warto zobaczyć. Gmina Domaradz [dostęp 2017-01-27]
  8. Gmina Domaradz. Podkarpacki Portal Turystyczny [dostęp 2017-01-27]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]