Dominik Dziewanowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Dominik Dziewanowski cz. Dziwanowski herbu Jastrzębiec[1] (ur. 1759 w Płonnem, zm. 1827 w Płonnem) – generał brygady Armii Księstwa Warszawskiego.

Pochodził z dawnej rodziny mazowieckiej[1]. Był synem Juliusza, kasztelana chełmińskiego, i Ludwiki Pawłowskiej. Rotmistrz Kawalerii Narodowiej. Najpierw służył w armii pruskiej, potem przeszedł do armii polskiej, gdzie był adiutantem ks. S. Poniatowskiego. W powstaniu 1794 roku walczył pod Rypinem i Łabiszynem. Po upadku powstania osiadł na wsi, ale mimo to utrzymywał kontakty z legionami i wspierał je finansowo. W 1806 sformował Pułk 6 Ułanów, a następnie wstąpił do Armii Księstwa Warszawskiego. Na czele pułku walczył w kampaniach napoleońskich 1807 i 1809 – na Pomorzu, pod Sandomierzem, Gdańskiem. Zajął Lublin i uczestniczył w zajęciu Zamościa. W 1810 roku został awansowany na generała brygady i mianowany komendantem wojskowym w departamencie łomżyńskim. Stanowiska nie objął, ponieważ otrzymał urlop zdrowotny, który spędził w Cieplicach i w Karlsbadzie. W latach 1810–1812 był komendantem wojskowym w departamencie lubelskim, a w 1812 roku – w departamencie radomskim. W kampanii 1812 był dowódcą 28 Brygady Lekkiej Jazdy w 4 Dywizji Jazdy (IV Rezerwowy Korpus Kawalerii) i walczył pod Mirem i Romanowem. W czasie obrony Borysowa został ciężko ranny i dostał się do niewoli rosyjskiej.

Został odznaczony Orderem Legii Honorowej i Orderem Virtuti Militari[2][3].

Janusz Staszewski scharakteryzował Dziewanowskiego: Był jednym ze zdolniejszych i światlejszych wojskowych swej epoki. Odważny w boju, łączył z dzielnością i szybką orientacją, która przyniosła mu sławę dobrego zagończyka, dużą umiejętność wychowawczą. Starał się szkolić i przekazywać swe doświadczenie młodym oficerem. [...] Posiadał też dużą odwagę cywilną. W razie niepowodzeń nie zasłaniał się nikim innym ani okolicznościami, nie szukał wybiegów, winę brał na siebie.

Przypisy

  1. a b Seweryn Uruski: Rodzina: Herbarz szlachty Polskiej. T. 3. Warszawa: 1906, s. 358-359.
  2. Studia i Materiały do Historii Wojskowości. T. 17/1971, s. 192
  3. Dominik Dziewanowski (1759 – 1827), napoleon.org.pl

Bibliografia[edytuj]

  • Janusz Staszewski; Generał Dominik Dziewanowski. Poznań, 1933 (Seria: Życiorysy Zasłużonych Polaków Wieku XVIII i XIX)
  • Mirosław Krajewski, Dobrzyński słownik biograficzny. Ludzie europesjkiego regionu, Włocławek 2002, s. 196-198.
  • Mirosław Krajewski, Nowy słownik biograficzny ziemi dobrzyńskiej, t. 1, Dobrzyńskie Towarzystwo Naukowe, Rypin 2014, s. 246-247.