Don’t ask, don’t tell

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Prezydent Barack Obama podpisuje akt odwołania don’t ask, don’t tell, 22 grudnia 2010.

Don’t ask, don’t tell (ang. Nie pytaj, nie mów, DADT) – obowiązująca w latach 1993–2011[1] polityka Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych wobec homoseksualnych oraz biseksualnych żołnierzy i rekrutów, która – z wyłączeniem pewnych okoliczności – zabraniała każdemu, kto „demonstruje skłonność lub zamiar zaangażowania się w aktywność homoseksualną” odbywania służby w Siłach Zbrojnych Stanów Zjednoczonych, gdyż „wytworzyłoby to niemożliwe do zaakceptowania ryzyko zagrażające wysokim standardom morale, porządku i dyscypliny oraz jedności formacji, które są podstawą potencjału wojska”[2].

Ustawa ta wymagała, aby dowódcy wojskowi nie zadawali pytań w kwestii seksualności, a osoby homo- i biseksualne nie zdradzały swojej orientacji seksualnej. W efekcie tylko osoby otwarcie zaangażowane w jednopłciową relację bądź otwarcie deklarujące nieheteroseksualną orientację narażone były na sankcje dyscyplinarne i usunięcie z sił zbrojnych.

Szacuje się, że wskutek egzekwowania zasady don’t ask, don’t tell pracę w Siłach Zbrojnych Stanów Zjednoczonych straciło ok. 17 tys. osób[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Podczas kampanii prezydenckiej w 1992 r. Bill Clinton opowiadał się za otwarciem sił zbrojnych dla osób homoseksualnych. W lipcu 1993 zaproponował polubowne rozwiązanie, aby wstępujących do armii nie pytać o preferencje seksualne; już służący w armii mieli być natomiast nieaktywni seksualnie na terenie jednostek[4]. We wrześniu Senat przychylił się do propozycji prezydenta Clintona, aby nie pytać rekrutów o orientację seksualną, przyjmując jednocześnie zakaz publicznego demonstrowania homoseksualnej orientacji psychoseksualnej w siłach zbrojnych.

Z końcem roku 1993 sąd nakazał armii USA powtórnie przyjąć zwolnionego w roku 1987 homoseksualnego oficera, uzasadniając, iż człowiek powinien być oceniany według czynów, a nie według swoich skłonności[5].

W latach 2005[6], 2007[7] i 2009[8] demokraci próbowali doprowadzić do uchwalenia przez Kongres Stanów Zjednoczonych ustawy znoszącej zasadę don’t ask, don’t tell i zakazującej dyskryminacji ze względu na orientację seksualną w Siłach Zbrojnych USA. Nie uzyskała ona jednak wymaganego poparcia. Zarówno w czasie swojej kampanii wyborczej, jak i po objęciu urzędu prezydent Barack Obama obiecywał, że doprowadzi do unieważnienia dyskryminujących przepisów[9].

Zasada don’t ask, don’t tell była też przedmiotem rozstrzygnięć sądowych. O jej niezgodności z konstytucją USA orzekł kalifornijski sąd federalny w październiku 2010. Kolejne sądy odwoławcze stwierdzały jednak, że przepis musi pozostać w mocy do czasu ostatecznego rozpatrzenia apelacji[10].

15 grudnia 2010 przyjęto ustawę znoszącą don’t ask, don’t tell w Izbie Reprezentantów stosunkiem głosów 250 do 174, a 18 grudnia 2010 w Senacie przy 65 głosach „za” i 31 „przeciw”[11][12]. Ustawa została podpisana przez Baracka Obamę 22 grudnia 2010, stając się obowiązującym prawem[13]. Wdrożenie jej przepisów potrwało 10 miesięcy.

Kultura masowa[edytuj | edytuj kod]

Zasada don’t ask, don’t tell i związane z nią problemy pojawiają się w kilku amerykańskich filmach, m.in. G.I. Jane, Dziewczyna żołnierza, Sekret Margarethe Cammermayer[14] i Zagrożenie z kosmosu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Don’t Ask, Don’t Tell Officially Over – Music, Celebrity, Artist News | MTV.
  2. § 654. Policy concerning homosexuality in the armed forces.
  3. Sheryl Gay Stolberg: With Obama’s Signature, ‘Don’t Ask’ Is Repealed (ang.). NYTimes.com, 2010-12-22. [dostęp 2010-12-23].
  4. Kronika 1993, Wydawnictwo „Kronika” – Marian B. Michalik, Warszawa, 1994, ​ISBN 83-86079-00-2​, s. 77.
  5. Leksykon państw świata'94/95, Wydawnictwo „Kronika” – Marian B. Michalik, Warszawa, 1994, ​ISBN 83-900331-9-4​, s. 417.
  6. Military Readiness Enhancement Act of 2005 (ang.). The Library of Congress, 2005-02-03. [dostęp 2010-12-21].
  7. Military Readiness Enhancement Act of 2007 (ang.). The Library of Congress, 2007-02-28. [dostęp 2010-12-21].
  8. Military Readiness Enhancement Act of 2009 (ang.). The Library of Congress, 2009-03-03. [dostęp 2010-12-21].
  9. Marcin Bosacki: Obama chce gejów w armii (pol.). Wyborcza.pl, 2009-10-12. [dostęp 2010-12-21].
  10. Sąd Najwyższy USA: Armia może wciąż zwalniać ze służby jawnych gejów (pol.). Gazeta.pl/PAP, 2010-11-12. [dostęp 2010-12-21].
  11. Geje w armii USA wkrótce będą mogli się ujawnić (pol.). Wyborcza.pl/PAP, 2010-12-18. [dostęp 2010-12-21].
  12. Carl Hulse: Senate Repeals Ban Against Openly Gay Military Personnel (ang.). NYTimes.com, 2010-12-18. [dostęp 2010-12-21].
  13. Obama podpisał ustawę ws. gejów w armii (pol.). Onet.pl/PAP, 2010-12-22. [dostęp 2010-12-23].
  14. Serving in Silence – The Margarethe Cammermeyer Story.