Dopełnienie bliższe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Dopełnienie bliższe – pojęcie używane w niektórych gramatykach[1] oznaczające dopełnienie odnoszące się do czasownika przechodniego. Przy zamianie ze strony czynnej na stronę bierną, staje się ono podmiotem mianownikowym zdania w stronie biernej[2] .

Język polski[edytuj | edytuj kod]

W języku polskim dopełnienie bliższe najczęściej wyrażane jest w bierniku (w zdaniach twierdzących) lub w dopełniaczu (w zdaniach przeczących). Sporadycznie może wystąpić w innych przypadkach, np. w narzędniku[2][3] .

Przykłady:
Chłopiec głaszcze kotkę. (dopełnienie bliższe w bierniku)
Kotka jest głaskana przez chłopca.
Ciocia nie kąpie dziecka. (dopełnienie bliższe w dopełniaczu)
Dziecko nie jest kąpane przez ciocię.
Policjantka kieruje ruchem. (dopełnienie bliższe w narzędniku)
Ruch jest kierowany przez policjantkę.

Esperanto[edytuj | edytuj kod]

W esperanto dopełnienie bliższe oznaczane jest zawsze za pomocą końcówki -n. na przykład: Hundo mordas homon (Pies gryzie człowieka)[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Nagórko 2007 ↓, s. 113.
  2. a b Bąk 1977 ↓, s. 419.
  3. Milewski 1967 ↓.
  4. Sylvan Zaft: Esperanto: język dla globalnej wioski Rozdział 16: Podstawowe trudności w Esperanto. [dostęp 2016-02-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-23)].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kazimierz Polański, Marian Jurkowski: Encyklopedia językoznawstwa ogólnego. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1999. ISBN 83-04-04445-5.
  • Alicja Nagórko: Zarys gramatyki polskiej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 2007. ISBN 978-83-01-15390-8.
  • Piotr Bąk: Gramatyka języka polskiego - zarys popularny. Warszawa: Wydawnictwo „Wiedza Powszechna”, 1977. ISBN 83-214-0923-7.
  • Tadeusz Milewski: Językoznawstwo. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1967.