Dowódca piechoty dywizyjnej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Dowódca piechoty dywizyjnej (dowódca PD) – oficer dowodzący piechotą wchodzącą w skład wielkiej jednostki Wojska Polskiego II RP, popularnie zwany „Pedekiem”.

W przypadku wojny (ćwiczeń taktycznych), dowódca piechoty dywizyjnej dowodził tą częścią oddziałów dywizji, która wykonywała główne zadanie. Ustalał on zadania i kierował bezpośrednio działaniami podporządkowanych mu oddziałów i środków. Wspólnie z dowódcą artylerii dywizyjnej organizował współdziałanie z artylerią bezpośredniego wsparcia[1].

Stanowisko służbowe dowódcy piechoty dywizyjnej zaszeregowane było do stopnia etatowego generała brygady i występowało zarówno „w organizacji pokojowej” (obecnie etat czasu „P”), jak i „organizacji wojennej” (obecnie etat czasu „W”) dywizji piechoty. Oficer zajmujący stanowisko dowódcy piechoty dywizyjnej pełnił funkcję zastępcy dowódcy dywizji.

„Pedekowi” przysługiwał dodatek funkcyjny w wysokości 400 zł, ordynans, luzak, koń wierzchowy, a od 1938 roku także samochód służbowy z kierowcą wojskowym i ryczałtem na eksploatację pojazdu.

W wypadku gdy w rejonie dyslokacji dywizji znajdowały się fortyfikacje stałe, w etacie dowództwa dywizji piechoty tworzono stanowisko służbowe II dowódcy PD. Stanowiska drugiego dowódcy piechoty dywizyjnej utworzone zostały w:

  • 1 Dywizji Piechoty Legionów,
  • 6 Dywizji Piechoty dla Obszaru Warownego „Kraków”,
  • 8 Dywizji Piechoty dla Obszaru Warownego „Modlin”,
  • 12 Dywizji Piechoty,
  • 15 Dywizji Piechoty,
  • 19 Dywizji Piechoty dla Obszaru Warownego „Wilno”,
  • 20 Dywizji Piechoty,
  • 23 Dywizji Piechoty dla Obszaru Warownego „Śląsk”,
  • 28 Dywizji Piechoty.

W 1939 roku stanowiska dowódców piechoty dywizyjnej zajmowali następujący oficerowie:

1 Dywizja Piechoty Legionów płk dypl. Jarosław Szafran dowódca 35 DP (rez.)
płk art. Władysław Filipkowski
2 Dywizja Piechoty Legionów płk dypl. Stefan Rowecki dowódca WBPM
płk dypl. Antoni Staich
3 Dywizja Piechoty Legionów płk dypl. Jan Korkozowicz
4 Dywizja Piechoty płk dypl. Antoni Durski-Trzaska II dowódca PD 15 DP
płk dypl. Mieczysław Rawicz-Mysłowski
5 Dywizja Piechoty płk dypl. Eugeniusz Żongołłowicz dowódca 44 DP (rez.)
wakat
6 Dywizja Piechoty płk piech. Ignacy Misiąg
7 Dywizja Piechoty płk dypl. Kazimierz Janicki
8 Dywizja Piechoty płk dypl. Ludwik de Laveaux
9 Dywizja Piechoty płk dypl. Leopold Endel-Ragis dowódca 22 DP
wakat
10 Dywizja Piechoty płk dypl. Jan Ziętarski-Liziński
11 Karpacka Dywizja Piechoty płk dypl. Bronisław Prugar-Ketling dowódca 11 DP
wakat
12 Dywizja Piechoty płk dypl. Mieczysław Mozdyniewicz dowódca 17 DP[2]
płk dypl. Seweryn Łańcucki
13 Kresowa Dywizja Piechoty płk art. Wacław Szalewicz
14 Wielkopolska Dywizja Piechoty płk dypl. Władysław Zubosz-Kaliński dowódca 13 DP
płk piech. Mieczysław Łukoski
15 Wielkopolska Dywizja Piechoty płk piech. Albin Skroczyński
16 Pomorska Dywizja Piechoty płk art. Władysław Filipkowski dowódca PD 1 DP Leg.
płk dypl. Zygmunt Bohusz-Szyszko
17 Wielkopolska Dywizja Piechoty płk dypl. Władysław Smolarski
18 Dywizja Piechoty płk art. Aleksander Hertel
19 Dywizja Piechoty płk dypl. Tadeusz Pełczyński
20 Dywizja Piechoty płk dypl. Franciszek Dudziński
21 Dywizja Piechoty Górskiej płk piech. Alojzy Wir-Konas dowódca 38 DP (rez.)
wakat
22 Dywizja Piechoty Górskiej płk piech. Leon Grot
23 Górnośląska Dywizja Piechoty płk dypl. Władysław Powierza dowódca 23 DP
wakat
24 Dywizja Piechoty płk piech. Bolesław Schwarzenberg-Czerny dowódca 24 DP od 9 IX 1939
płk dypl. Alfred Krajewski do 10 IX 1939 dowódca 1 pspodh.
25 Dywizja Piechoty płk dypl. Stefan Kossecki dowódca 18 DP
płk piech. Julian Skokowski
26 Dywizja Piechoty płk dypl. Tadeusz Piotr Parafiński
27 Dywizja Piechoty płk dypl. Gwido Kawiński
28 Dywizja Piechoty płk dypl. Stefan Broniowski
29 Dywizja Piechoty płk piech. Jan Bratro
30 Poleska Dywizja Piechoty płk piech. Stanisław Kalabiński dowódca 55 DP (rez.)
33 Dywizja Piechoty (rezerwowa) płk piech. Stefan Leon Biestek
35 Dywizja Piechoty (rezerwowa) płk dypl. Lucjan Janiszewski
36 Dywizja Piechoty (rezerwowa) wakat
38 Dywizja Piechoty (rezerwowa) płk piech. Józef Adam Pecka
39 Dywizja Piechoty (rezerwowa) płk dypl. Bronisław Duch
41 Dywizja Piechoty (rezerwowa) płk piech. Marian Stanisław Raganowicz
44 Dywizja Piechoty (rezerwowa) płk piech. Marian Krudowski stanowiska nie objął
45 Dywizja Piechoty (rezerwowa)
50 Dywizja Piechoty (rezerwowa) ppłk piech. Kazimierz Franciszek Gorzkowski
55 Dywizja Piechoty (rezerwowa) płk piech. Józef Giza
60 Dywizja Piechoty (rezerwowa) ppłk dypl. kaw. w st. spocz. Tadeusz Śmigielski

Stanowiska drugich dowódców PD zajmowali niżej wymienieni oficerowie:

1 Dywizja Piechoty Legionów płk dypl. Zygmunt Bohusz-Szyszko dowódca PD 16 DP
6 Dywizja Piechoty płk piech. Roman Gwelesiani dowódca Obszaru Warownego „Kraków”
8 Dywizja Piechoty płk art. Wacław Młodzianowski dowódca Obszaru Warownego „Modlin”
12 Dywizja Piechoty płk art. Brunon Romiszewski szef Departamentu Artylerii M.S.Wojsk.
15 Wielkopolska Dywizja Piechoty płk dypl. Antoni Durski-Trzaska
20 Dywizja Piechoty płk art. Adam Epler
23 Górnośląska Dywizja Piechoty płk piech. Wacław Klaczyński dowódca Obszaru Warownego „Śląsk”,
28 Dywizja Piechoty płk dypl. Aleksander Wacznadze

Stanowiska służbowe dowódcy piechoty dywizyjnej zostały zachowane w Wojsku Polskim organizowanym w 1940 na terenie Francji. Wspomniane stanowiska zajmowało pięciu oficerów dyplomowanych piechoty:

W jednostkach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, organizowanych na podstawie etatów brytyjskich, stanowisko dowódcy piechoty dywizyjnej nie występowało. W etacie kwatery głównej dywizji piechoty (pancernej) było stanowisko zastępcy dowódcy dywizji. W styczniu 1941 roku, w strukturze Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich utworzono stanowisko dowódcy piechoty brygady, które objął pułkownik Walenty Peszek. Dowódca piechoty był de facto zastępcą dowódcy brygady.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Podręcznik dla operacyjnej służby sztabów, cz. I, Praca wyższych dowództw, s. 107.
  2. Latem 1939 roku otrzymał przydział mobilizacyjny na stanowisko dowódcy 55 DP (rez.). Przydział ten został anulowany z chwilą wyznaczenia na stanowisko dowódcy 17 DP.

Bibliografia[edytuj]

  • Witold Biegański, Zaczęło się w Coëtquidan. Z dziejów polskich jednostek regularnych we Francji, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1977.
  • Ludwik Głowacki, Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939, Wydawnictwo Lubelskie, wyd. II, Warszawa 1986, ​ISBN 83-222-0377-2​.
  • Józef Kuropieska, Wspomnienia oficera sztabu 1934-1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1972, wyd. I, s. 134.
  • Kazimierz Pindel, Obrona narodowa 1937-1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1979, ​ISBN 83-11-06301-X​, s. 57.
  • Podręcznik dla operacyjnej służby sztabów. Wydanie II. Warszawa 1927