Drgawki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Drgawki
convulsiones
ICD-10 G25
Inne zaburzenia pozapiramidowe i zaburzenia czynności ruchowych
G25.0 Drżenie samoistne
G25.1 Drżenie polekowe
G25.2 Inne określone formy drżenia
G25.3 Mioklonia
G25.4 Pląsawica polekowa
G25.5 Inna pląsawica
G25.6 Polekowe i inne tiki pochodzenia organicznego
G25.8 Inne określone zaburzenia pozapiramidowe i zaburzenia czynności ruchowych
G25.9 Zaburzenia pozapiramidowe i zaburzenia czynności ruchowych, nie określone
ICD-10 R25
Zaburzenia ruchów mimowolnych
R25.0 Zaburzenia poruszania głową
R25.1 Drżenie, nie określone
R25.2 Kurcz i spazm
R25.3 Drżenie pęczkowe mięśni
R25.8 Inne i nie określone zaburzenia ruchów mimowolnych

Drgawki, konwulsje (łac. convulsiones[1]) – mimowolne skurcze mięśni, które występują w niektórych chorobach takich jak: padaczka, tężec czy też cukrzyca. Występują także przy wysokiej gorączce powyżej 40 °C.

Napady drgawkowe[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Napad padaczkowy.

Napady drgawkowe są wieloprzyczynowym zespołem chorobowym. Polegają na występowaniu napadów będących wynikiem powstania w mózgu ognisk neuronów o nieprawidłowej budowie lub zaburzonym przewodnictwie.

Początek napadu jest zwykle nagły i wywołany zaburzeniami ośrodkowego układu nerwowego. W czasie konwulsji chory jest zazwyczaj nieprzytomny, czasami występują przerwy w oddychaniu, zdarzają się wymioty. Chociaż obecność drgawek wygląda groźnie, to samoistne drgawki stosunkowo rzadko zagrażają życiu. Poważne ryzyko wiąże się z możliwością powstania niedrożności dróg oddechowych i doznania przez chorego urazu podczas napadu. Czas trwania drgawek może być różny – zazwyczaj nie przekracza 5 minut.

Istnieje wiele przyczyn drgawek. Należy pamiętać, że czasami przyczyna może nie być uchwytna. W tej sytuacji nie należy tracić czasu na rozważanie etiologii drgawek.

Najczęstsze przyczyny drgawek:

  1. Przewlekłe schorzenia neurologiczne np. padaczka.
  2. Wysoka gorączka (zwłaszcza u małych dzieci).
  3. Zatrucia (włączając w to alkohol).
  4. Zaburzenia metaboliczne (np. hipoglikemia, zaburzenia elektrolitowe).
  5. Urazy czaszkowo-mózgowe.
  6. Niedotlenienie ośrodkowego układu nerwowego.
  7. Guzy mózgu.
  8. Powikłania ciąży (np. rzucawka).

Bezpośrednio po wystąpieniu drgawek chory może być nieprzytomny, gdy odzyska przytomność jest zwykle wyczerpany i zapada w sen.

Do zadań ratownika należy:

  1. Ocena miejsca zdarzenia pod względem bezpieczeństwa.
  2. Usunięcie przedmiotów, które mogą spowodować uraz u chorego (ochrona pacjenta przed samouszkodzeniem).
  3. Zabezpieczenie podstawowych funkcji życiowych i tlenoterapia.
  4. Przeprowadzenie wywiadu, jeśli to możliwe.
  5. Stałe utrzymywanie drożności dróg oddechowych.

W czasie trwania napadu, należy ochraniać głowę pacjenta przed urazami, w razie wymiotów odwrócić pacjenta na bok (lub w miarę możliwości odessać treść z jamy ustnej). Przeciwwskazane jest wkładania jakichkolwiek przedmiotów do jamy ustnej (poza służącymi do utrzymania drożności dróg oddechowych np. rurka ustno-gardłowa). Chory podczas napadu może oddawać mocz i stolec. Należy sobie zdawać sprawę, że przedłużający się napad powyżej 2–3 minut może prowadzić do znacznego niedotlenienia OUN. Własne spostrzeżenia należy przekazać personelowi służb ratunkowych.

Postępowanie ratunkowe przedszpitalne u dzieci[edytuj | edytuj kod]

Postępowanie ratunkowe przedszpitalne dzieci z drgawkami obejmuje:

  • zebranie wywiadu;
  • ocenę stanu;
  • zapewnienie wydolności krążeniowo oddechowej;
  • zabezpieczanie przed urazami;
  • wstępne ustalenie przyczyn;
  • przerwanie napadu;
  • ogólne badanie neurologiczne;
  • transport do specjalistycznego ośrodka

Zebranie wywiadu polega na ustaleniu: wieku, płci, czasu trwania napadu, występowanie innych objawów, historii medycznej (wcześniejsze napady, przyjmowane leki, infekcje, gorączka, spożycie trucizn)[2].

Ocena stanu polega na określeniu reaktywności, wydolności układu krążenia (tętno, ciśnienie tętnicze, EKG, pulsoksymetria, objawy wstrząsu) oraz wydolność układu oddechowego (drożność, częstość i głębokość)[2].

Zapewnienie wydolności krążeniowo oddechowej polega na przeprowadzeniu w miarę konieczności resuscytacji krążeniowo-oddechowej[2].

Zabezpieczanie przed urazami polega na usunięciu niebezpiecznych przedmiotów, ułożeniu pacjenta w pozycji bezpiecznej ustalonej[2].

Przyczyną drgawek u dzieci mogą być padaczka, zaburzenia metaboliczne lub napady afektywnego bezdechu[2].

Zespół ratownictwa medycznego może podać jako lek pierwszego rzutu diazepam

  • dożylnie lub do jamy szpikowej – dawka 0,1 -0,3 mg/kg masy ciała – działa po 1-2 minutach
  • doodbytniczo 0,5 mg/kg masy ciała a w razie konieczności w kolejnych dawkach 0,25 mg/kg masy ciała – działa po 5 minutach

Ewentualnie zespół ratownictwa medycznego może stosować midazolam

  • domięśniowo 0,2 mg/kg masy ciała – działa po 5 minutach[2]

W przypadku drgawek gorączkowych fizycznie ochładza się powierzchnie ciała (lód, zimne okłady), farmakologiczne (paracetamol doodbytniczo, pyralgina dożylnie lub doodbytniczo)[2].

W przypadku drgawek metabolicznych i genetycznych zalecane są diazepam i midazolam a następnie szczegółowa diagnostyka w szpitalu[2].

W przypadku napadu afektywnego zalecane są diazepam i midazolam, leki uspokajające oraz zapewnienie właściwej wentylacji[2].

Po ustabilizowaniu należy przeprowadzić badanie pod kątem[2]:

  • neurologicznym w tym zaburzenia świadomości i napięcia mięśniowego,
  • wydolności krążeniowo oddechowej
  • obrażeń

Transport do specjalistycznego ośrodka powinien być powiadomiony docelowy lekarz izby przyjęć wraz z przekazaniem informacji z wywiadu i leczenia oraz szacowanym czasem transportu. Wskazane jest stosowanie karetki reanimacyjnej, dopuszczalne karetką pediatryczną wyposażoną w sprzęt umożliwiający prowadzenie resuscytacji[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski: Interna Szczeklika 2017. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2017. ISBN 978-83-7430-517-4.
  2. a b c d e f g h i j k Zawadzki 2006 ↓, s. 262-264.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wielki słownik medyczny. Warszawa: PZWL, 1996, s. 291. ISBN 83-200-1923-0.
  • Andrzej Zawadzki: Medycyna ratunkowa i katastrof. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006. ISBN 83-200-3137-0.


Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.