Drogi krajowe w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Drogi krajowe w Polsce – główna sieć dróg kołowych w Polsce, jedna z kategorii dróg publicznych, umożliwiających krajową i międzynarodową komunikację kołową pomiędzy dużymi miastami oraz ogólnodostępnymi przejściami granicznymi, rekomendowana do ruchu długodystansowego i tranzytowego. Obejmuje także autostrady i drogi ekspresowe.

Od 1 kwietnia 2002 system dróg krajowych w Polsce podlega Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA). Wyjątkiem są powiaty grodzkie, na terenie których znajdujące się drogi krajowe (oprócz autostrad i dróg ekspresowych) są zarządzane przez samorząd miejski (prezydentów miast). Obecna numeracja dróg krajowych obowiązuje – z drobnymi zmianami – od 9 maja 2001. Polskie drogi krajowe numeruje się białymi literami na czerwonym tle (znak E-15a). Drogowskazy na drogach krajowych (oprócz autostrad) mają zielone tło. Obecnie na terenie RP istnieje 97 dróg krajowych, o numerach 1 – 68 oraz 70 – 98. Najdłuższą z nich jest droga nr 8 (relacji KudowaBudzisko) licząca 849 km, zaś najkrótszą – droga nr 96 mierząca 1,5 km. Przed 2014 rokiem najkrótszą drogą krajową była droga nr 85 o długości 4,774 km.

Drogi o przebiegu zbliżonym do południkowego mają co do zasady numery nieparzyste, a drogi o przebiegu równoleżnikowymparzyste. Najważniejsze szlaki tranzytowe otrzymują najniższe numery (np. drogi 1 i 2, krzyżujące się w centrum kraju). Autostrady i drogi ekspresowe budowane są równolegle do najważniejszych dróg krajowych. Jeśli po budowie takiej drogi dotychczasowa droga krajowa zachowuje swoją kategorię, to w celu uniknięcia nieporozumień dotychczasowy numer (poprzedzony literą A lub S) otrzymuje autostrada lub droga ekspresowa natomiast droga krajowa:

  • zwiększa swój numer o 90 w przypadku istnienia jako droga równoległa do autostrady
  • otrzymuje klasyfikację drogi wojewódzkiej lub gminnej.

Ułatwia to nawigację i wybór drogi alternatywnej przy dojeżdżaniu do węzła.

Według stanu na dzień 31 grudnia 2011 sieć dróg krajowych w Polsce obejmowała 18 801,1 km, co stanowiło 4,6% wszystkich dróg publicznych w Polsce. To wzrost w stosunku od lat poprzednich, bowiem 31 grudnia 2008 ich łączna długość wynosiła 18 520 km[1]. 22,7% dróg krajowych przebiegało przez miasta[2].

Mapa sieci dróg krajowych na terenie Polski.

     Droga krajowa

     Droga ekspresowa

     Autostrada

     Płatna autostrada

     Planowana droga

Historia dróg krajowych[edytuj]

Na przestrzeni lat drogi krajowe posiadały różne określenia oraz zmianom ulegała wielkość sieci.

10 grudnia 1920 roku na mocy Ustawy o budowie i utrzymaniu dróg publicznych wprowadzono drogi państwowe.[3] Stanowiły one najważniejszą kategorię dróg publicznych, mające znaczenie ogólnopaństwowe. Podzielone były na trzy kategorie:

  • kategoria I – drogi łączące Warszawę z granicą państwa oraz kresami; całkowita długość (z odnogami): 4 503 km,
  • kategoria II – drogi o przebiegu północ-południe; całkowita długość (z odnogami): 2 670 km,
  • kategoria III – drogi o przebiegu wschód-zachód; całkowita długość (z odnogami): 3 327 km.

Łączna długość ówczesnych dróg państwowych wynosiła 10 500 km.

Po II wojnie światowej sieć dróg państwowych uległa zmianie. W 1952 roku nadano nowe oznaczenia[4], które z późniejszymi zmianami[5] obowiązywały do grudnia 1985. W 1985 roku drogi państwowe zastąpiono drogami krajowymi[6] oraz zreformowano sieć drogową.[7] Niektóre z wprowadzonych wtedy oznaczeń obowiązują do dziś. Na przełomie XX i XXI wieku ponownie dokonano reformy sieci drogowej – kategorię drogi krajowej zachowały trasy mające oznaczenia jedno- i dwucyfrowe, zaś trzycyfrowe przeklasyfikowano na drogi wojewódzkie.

Klasyfikacja[edytuj]

Do dróg krajowych zgodnie z Ustawą o drogach publicznych zalicza się[8]:

  1. autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych;
  2. drogi międzynarodowe;
  3. drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych;
  4. drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów;
  5. drogi alternatywne dla autostrad płatnych;
  6. drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich;
  7. drogi o znaczeniu obronnym.

Wykaz dróg krajowych[edytuj]

Podany niżej wykaz dróg jest zgodny z Zarządzeniem Nr 73 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie nadania numerów drogom krajowym (Dz. Urz. MI Nr 15, poz. 78, z późn. zm.):

Numer Przebieg
DK1 (Gdańsk) 6GrudziądzToruńWłocławekŁódźPiotrków TrybunalskiCzęstochowaPodwarpieDąbrowa GórniczaTychyBielsko-BiałaŻywiecLalikiZwardoń – granica państwa

Pyrzowice („węzeł Pyrzowice”) – GliwiceGorzyczki – granica państwa

Pyrzowice („węzeł Pyrzowice”) – Podwarpie

DK2 granica państwa – ŚwieckoRzepinPoznańKoninŁódźWarszawaSiedlceTerespol – granica państwa
DK3 ŚwinoujścieSzczecinGorzów WielkopolskiZielona GóraLubinLegnicaBolkówJelenia GóraJakuszyce – granica państwa
DK4 granica państwa – Jędrzychowice – węzeł „Zgorzelec” – KrzyżowaWrocławPrądyNogowczyceGliwiceKatowiceChrzanówKrakówTarnówDębicaRzeszówJarosław (węzeł „Jarosław Zachód”) – Korczowa – granica państwa
DK5 1 (węzeł „Nowe Marzy”) – ŚwiecieBydgoszczGnieznoPoznań (węzeł „Poznań wschód” – węzeł „Poznań Komorniki”) – LesznoWrocławKostomłotyDobromierzBolkówKamienna GóraLubawka – granica państwa
DK6 granica państwa – KołbaskowoSzczecinGoleniówPłotyKoszalinSłupskLęborkRedaGdyniaGdańskStraszynŁęgowo
DK7 Żukowo 20Gdańsk (węzeł „Gdańsk Karczemki” – węzeł „Gdańsk południe”) – ElblągOstródaOlsztynekPłońskWarszawaJankiGrójecRadomKielceKrakówRabka-ZdrójChyżne – granica państwa

Kraków (węzeł „Kraków Przewóz” – węzeł „Kraków Bieżanów”)

DK8 granica państwa – Kudowa-ZdrójKłodzkoZąbkowice ŚląskieWrocławOleśnicaSycówKępnoZłoczewSieradz1 (węzeł „Łódź Południe”) – Piotrków TrybunalskiRawa MazowieckaWarszawaRadzyminWyszkówOstrów MazowieckaZambrówBiałystokKorycinAugustówRaczkiSuwałkiBudzisko – granica państwa
DK9 RadomIłżaOstrowiec ŚwiętokrzyskiOpatówLipnikKlimontówŁoniówNagnajówKolbuszowaGłogów MałopolskiRzeszów (węzeł „Rzeszów Północ”)
DK10 granica państwa – LubieszynSzczecinStargardWałczPiłaPawłówekBiałe BłotaWypaleniskaPrzyłubieToruńLipnoSierpcDrobinPłońsk
DK11 KołobrzegKoszalinBoboliceSzczecinekPodgajePiłaUjścieChodzieżObornikiPoznańKórnikJarocinPleszewOstrów WielkopolskiOstrzeszówKępnoKluczborkLubliniecTworógBytom
DK12 granica państwa – ŁęknicaŻaryŻagańSzprotawaPrzemkówRadwaniceDrożów (3) – GłogówSzlichtyngowaWschowaLesznoGostyńJarocinPleszewKaliszBłaszkiSieradzŁaskRzgówPiotrków TrybunalskiSulejówOpocznoPrzysuchaRadomZwoleńPuławyKurówLublinPiaskiChełmDorohusk – granica państwa
DK13 SzczecinPrzecławRosówek – granica państwa
DK14 ŁowiczStrykówŁódźDobroń8 (węzeł „Róża”)
DK15 TrzebnicaMiliczKrotoszynJarocinMiąskowoMiłosławWrześniaGnieznoTrzemesznoWylatowoStrzelnoInowrocławToruńBrodnicaLubawaOstróda
DK16 Dolna GrupaGrudziądzIławaOstródaOlsztynMrągowoEłkAugustówPomorzePoćkunyOgrodniki – granica państwa
DK17 (Warszawa) ZakrętGarwolinRykiKurówLublinPiaskiKrasnystawZamośćTomaszów LubelskiHrebenne – granica państwa
DK18 granica państwa – OlszynaGolniceKrzyżowa
DK19 granica państwa – KuźnicaBiałystokSiemiatyczeMiędzyrzec PodlaskiKockLubartówLublinKraśnikJanów LubelskiNiskoSokołów MałopolskiRzeszówBabicaLutczaDomaradzMiejsce PiastoweDuklaBarwinek – granica państwa
DK20 10 (węzeł „Stargard Wschód”) – StargardChociwelWęgorzynoDrawsko PomorskieCzaplinekSzczecinekBiały BórMiastkoBytówKościerzynaŻukowoGdynia (węzeł „Gdynia Wielki Kack”)
DK21 MiastkoSuchorzeSłupskUstka
DK22 granica państwa – Kostrzyn nad OdrąWałdowiceGorzów WielkopolskiWałczCzłuchówChojniceStarogard GdańskiCzarlinMalborkStare PoleElblągChruścielGrzechotki – granica państwa
DK23 MyślibórzSarbinowo
DK24 PniewyGorzyńSkwierzynaWałdowice
DK25 BoboliceBiały BórCzłuchówSępólno KrajeńskieKoronowoBydgoszczInowrocławStrzelnoŚlesinKoninKaliszOstrów WielkopolskiAntoninOleśnica
DK26 granica państwa – Krajnik DolnyChojnaRówMyślibórz3 (węzeł „Myślibórz”)
DK27 granica państwa – PrzewózŻaryZielona Góra
DK28 ZatorWadowiceRabka-ZdrójLimanowaNowy SączGorliceJasłoKrosnoSanokKuźminaBirczaPrzemyślMedyka – granica państwa
DK29 granica państwa – SłubiceKrosno Odrzańskie 32
DK30 4 (węzeł „Zgorzelec”) – LubańGryfów ŚląskiPasiecznikJelenia Góra
DK31 SzczecinGryfinoChojnaSarbinowoKostrzyn nad OdrąSłubice
DK32 granica państwa – GubinekPołupinZielona GóraSulechówWolsztynStęszew
DK33 KłodzkoMiędzylesieBoboszów – granica państwa
DK34 ŚwiebodziceDobromierz
DK35 granica państwa – GolińskMieroszówWałbrzychŚwiebodziceŚwidnica – droga 4 (węzeł „Bielany Wrocławskie”)
DK36 ProchowiceLubinŚcinawaWińskoZałęczeRawiczKrotoszynOstrów Wielkopolski
DK37 DarłowoKarwice 6
DK38 granica państwa – PietrowiceGłubczyceKędzierzyn-Koźle 45
DK39 ŁagiewnikiStrzelinBiedrzychówOwczaryBrzegNamysłówKępno
DK40 granica państwa – GłuchołazyPrudnikKędzierzyn-KoźleUjazdPyskowice
DK41 NysaPrudnikTrzebina – granica państwa
DK42 NamysłówKluczborkPraszkaRudnikiDziałoszynPajęcznoNowa BrzeźnicaRadomskoPrzedbórzRuda MalenieckaKońskieSkarżysko-KamiennaRudnik
DK43 Wieluń 45RudnikiKłobuckCzęstochowa
DK44 GliwiceMikołówTychyOświęcimZatorSkawinaKraków
DK45 Zabełków 78KrzyżanowiceRacibórzKrapkowiceOpoleBierdzanyKluczborkPraszkaWieluńZłoczew
DK46 KłodzkoNysaPakosławiceJaczowiceNiemodlinKarczówOpoleOzimekLubliniecBlachowniaCzęstochowaJanówSzczekociny
DK47 Rabka-ZdrójNowy TargZakopane
DK48 Tomaszów MazowieckiInowłódzKlwówPotworówBiałobrzegiGłowaczówKozieniceNowe SłowikiSieciechówOpactwoDęblinMoszczankaKock
DK49 Nowy TargCzarna GóraJurgów – granica państwa
DK50 CiechanówPłońskWyszogródRuszkiSochaczewMszczonówGrójecGóra KalwariaKołbielMińsk MazowieckiŁochówOstrów Mazowiecka
DK51 granica państwa – BezledyBartoszyceLidzbark WarmińskiDobre MiastoOlsztynOlsztynek
DK52 granica państwa – CieszynBielsko-BiałaKętyWadowiceGłogoczówKraków79 (węzeł „Modlniczka”)
DK53 OlsztynSzczytnoRozogiMyszyniecOstrołęka
DK54 ChruścielBraniewoGronowo – granica państwa
DK55 Nowy Dwór GdańskiMalborkKwidzynGrudziądzStolno
DK56 Koronowo 25Trzeciewiec 5
DK57 BartoszyceBiskupiecSzczytnoPrzasnyszPułtusk
DK58 OlsztynekZgniłochaJedwabnoSzczytnoBabiętaRuciane-NidaPiszBiała PiskaSzczuczyn
DK59 GiżyckoRynMrągowoNawiadyRozogi
DK60 ŁęczycaKutnoGostyninŁąckPłockBielskDrobinCiechanówRóżanOstrów Mazowiecka
DK61 WarszawaJabłonnaLegionowoSerockRóżanOstrołękaŁomżaGrajewoAugustów (droga 8 i 16, węzeł „Augustów”)

Raczki (węzeł „Raczki”) – Suwałki (węzeł „Suwałki Południe”)

DK62 StrzelnoKobylnikiRadziejówBrześć KujawskiWłocławekNowy DuninówPłockWyszogródNowy Dwór MazowieckiPomiechówekSerockWierzbicaWyszkówŁochówWęgrówDrohiczynAnusin 19
DK63 granica państwa – WęgorzewoGiżyckoPiszKisielnicaŁomżaZambrówCeranówSokołów PodlaskiSiedlceŁukówRadzyń PodlaskiWiszniceSławatycze – granica państwa
DK64 Piątnica Poduchowna[9]WiznaJeżewo Stare[10]
DK65 granica państwa – GołdapOleckoEłkGrajewoMońkiBiałystokBobrowniki – granica państwa
DK66 ZambrówWysokie MazowieckieBrańskBielsk PodlaskiKleszczeleCzeremchaPołowce – granica państwa
DK67 LipnoWłocławek
DK68 granica państwa – KukurykiWólka Dobryńska2
DK69 (uchylony)
DK70 ŁowiczSkierniewiceHuta Zawadzka
DK71 StrykówZgierzKonstantynów ŁódzkiPabianiceRzgów
DK72 KoninTurekUniejówBalinŁódźBrzezinyRawa Mazowiecka
DK73 WiśniówkaKielceMorawicaBusko-ZdrójSzczucinDąbrowa TarnowskaTarnówPilznoJasło
DK74 8 (węzeł „Wieluń”) – WieluńBełchatówPiotrków TrybunalskiSulejówŻarnówRuda MalenieckaKielceŁagówOpatówOżarówAnnopolKraśnikJanów LubelskiFrampolGorajecSzczebrzeszynZamośćHrubieszówZosin – granica państwa
DK75 Kraków (Branice) 79Niepołomice4 (węzeł „Targowisko”) – BrzeskoNowy SączKrzyżówkaTyliczMuszynka – granica państwa
DK76 WilgaGarwolinStoczek ŁukowskiŁuków
DK77 LipnikSandomierzStalowa WolaLeżajskTryńczaJarosławRadymnoPrzemyśl
DK78 granica państwa – ChałupkiWodzisław ŚląskiRybnikGliwiceTarnowskie GóryŚwierklaniecSiewierzZawiercieSzczekocinyNagłowiceJędrzejówChmielnik
DK79 WarszawaKozieniceZwoleńSandomierzPołaniecNowe BrzeskoKrakówTrzebiniaChrzanówJaworznoKatowiceChorzówBytom
DK80 PawłówekBydgoszczFordonToruńLubicz Dolny
DK81 KatowiceMikołówŻorySkoczów
DK82 LublinCycówWłodawa – granica państwa
DK83 TurekDobraSieradz
DK84 SanokLeskoUstrzyki DolneKrościenko – granica państwa
DK85 Nowy Dwór MazowieckiKazuń 7
DK86 Wojkowice KościelneBędzinSosnowiecKatowiceTychy
DK87 Nowy SączStary SączPiwniczna-Zdrój – granica państwa
DK88 Strzelce OpolskieNogowczyceGliwiceBytom
DK89 Gdańsk (terminal promowy Westerplatte7)
DK90[11] Jeleń 91Baldram 55
DK91 GdańskTczewŚwiecieToruńWłocławekKowalKrośniewiceŁódźPiotrków TrybunalskiKamieńskRadomskoKłomniceCzęstochowa
DK92 2 („węzeł Rzepin”) – ŚwiebodzinPniewyPoznańWrześniaSłupcaGolinaKoninKutnoŁowicz2 (węzeł „Warszawa zachód”) – ... – 2 (łącznik z autostradową obwodnicą Mińska Mazowieckiego) – 2 (węzeł „Kałuszyn”)
DK93 granica miasta – 3 w Świnoujściu
DK94 4 (węzeł „Zgorzelec”) – BolesławiecKrzywaChojnówLegnicaProchowiceWrocławBrzegOpoleStrzelce OpolskieToszekPyskowiceBytomBędzinSosnowiecDąbrowa GórniczaOlkusz7 (węzeł „Modlniczka”) – ... – 4 (węzeł „Kraków Wieliczka”) – TarnówRzeszówJarosławRadymno – droga 1698R
DK95 55 (węzeł „Konstytucji 3 Maja”) – 1 (węzeł „Grudziądz”)
DK96 1 (węzeł „Turzno”) – 15
DK97 4 (węzeł „Rzeszów wschód”) – 94 (Rzeszów, ul. Lwowska)
DK98 droga 8 (węzeł „Wrocław Psie Pole”) – droga 5 (Wrocław)

... – brak ciągłości drogi

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Transport – wyniki działalności w 2008 r./Transport – Activity Results in 2008 (pol. • ang.). Główny Urząd Statystyczny, 2009. [dostęp 2009-12-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-11-22)]. s. 110. ISSN 1506-7998.
  2. Transport – wyniki działalności w 2011 r. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-08-24, s. 275. ISSN 1506-7998.
  3. Ustawa z dnia 10 grudnia 1920 r. o budowie i utrzymaniu dróg publicznych w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1921 r. Nr 6, poz. 32)
  4. Rozporządzenie Ministra Transportu Drogowego i Lotniczego oraz Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 24 stycznia 1952 r. w sprawie ustalenia sieci dróg państwowych. (Dz. U. z 1952 r. Nr 6, poz. 39)
  5. Przykładowo ówczesna droga państwowa nr 17 Kostrzyn – Skwierzyna – Pniewy otrzymała później oznaczenie T8 na odc. łączącym Skwierzynę z Pniewami.
  6.  Art. 2 Ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60)
    1. Drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie:
    1. drogi krajowe,
    2. drogi wojewódzkie,
    3. drogi gminne oraz lokalne miejskie,
    4. drogi zakładowe.

Linki zewnętrzne[edytuj]