Drop zwyczajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Drop)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Drop zwyczajny
Otis tarda[1]
Linnaeus, 1758
Drop zwyczajny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd dropie
Rodzina dropie
Rodzaj Otis[2]
Linnaeus, 1758
Gatunek drop zwyczajny
Podgatunki
  • O. tarda tarda Linnaeus, 1758
  • O. tarda dybowskii Taczanowski, 1874
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Drop zwyczajny[4], drop[4], drop wielki[5] (Otis tarda) – gatunek dużego ptaka z rodziny dropi (Otididae), będący jedynym przedstawicielem rodzaju Otis[4].

Występowanie[edytuj]

W zależności od podgatunku zamieszkuje[6]:

Etymologia[edytuj]

Nazwa rodzajowa: łacińskie otis, otidis – drop < greckie ωτις ōtis, ωτιδος ōtidos – drop z długimi piórami usznymi[8].
Epitet gatunkowy: łacińskie tarda – hiszpańska nazwa dla dropia zwyczajnego[8].

Cechy gatunku[edytuj]

Samiec znacznie większy i cięższy od samicy, w szacie godowej ma wierzch ciała rdzawy z poprzecznym, czarnym prążkowaniem. Głowa i szyja szare, na karku i wolu rdzawa opaska. Spód i boki białe. Po bokach dzioba jasnoszare pęczki piór tworzą charakterystyczne „wąsy”. Samiec w szacie spoczynkowej i samica nie mają „wąsów”, a jedynie jasnoszarą plamę na podgardlu. Brak również rdzawego koloru na wolu. Samiec osiąga ostateczną szatę w 3–4 roku życia. Młodociane podobne do samicy, ale bardziej szarawe. Podgatunek azjatycki O. t. dybowskii bledszy.

Wymiary średnie[edytuj]

  • długość ciała ok. 85–105 cm
  • rozpiętość skrzydeł do ok. 220 cm
  • masa ok. 3–17 kg

Biotop[edytuj]

Stepy i pola zbóż, lucerny i rzepaku. Wymaga obszarów o niskiej roślinności w okresie toków oraz obszaru bez lasu w promieniu kilku kilometrów.

Gniazdo[edytuj]

Drop buduje gniazdo na ziemi, w zagłębieniach na łące lub polu[9].

Jaja[edytuj]

W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w kwietniu – lipcu 2 jaja.

Wysiadywanie[edytuj]

Jaja wysiadywane są przez okres 23 do 28 dni przez samice. Pisklęta opuszczają gniazdo po 6 tygodniach. Pisklętami opiekuje się wyłącznie samica, samiec może w jednym sezonie zapłodnić kilka samic.

Pożywienie[edytuj]

Delikatne pędy i nasiona wielu roślin, owady i drobne kręgowce. Latem dieta ptaków jest bardziej urozmaicona, a zimą składa niemal wyłącznie z pędów roślin, przede wszystkim uprawianych na zielonkę.

Ochrona[edytuj]

W Polsce objęty ochroną gatunkową ścisłą. Wymaga ochrony czynnej[10]. Przyczynami wyginięcia dropia są:

  • presja antropogeniczna (używanie maszyn i środków chemicznych w rolnictwie, budowa sieci linii przesyłowych, zwiększona penetracja ludzka pól)
  • dawniejsze polowania i kłusownictwo, które eliminowały najwartościowsze samce[7].

Drop w Polsce[edytuj]

Od XVII do XIX wieku drop gnieździł się na znacznych obszarach kraju, ale pod koniec XIX w. ptak ten zaczął znikać z rejonów wschodnich; ostatnia informacja z 1889 r. pochodzi z Mazur. W latach 30. XX w. odnotowano około 600-700 osobników na terenie województw zachodnich. W 1958 r. – 432 sztuki. W latach 1962-1979 gatunek występował już tylko w okolicach Pyrzyc i Słubic (1962 – 305 sztuk, 1975 – 123 sztuki, 1979 – 25 sztuk). W 1980 roku odnotowano jedynie 16 ptaków na 4 stanowiskach lęgowych. W 1986 r. tylko na jedno stanowisko w Parnicy koło Pyrzyc[11]. W styczniu 2016 roku zaobserwowano jednego ptaka w Małopolsce[12].

W latach 1974-1980 w Siemianicach działała pierwsza doświadczalna stacja hodowli dropi przy Akademii Rolniczej w Poznaniu (obecnie Uniwersytet Przyrodniczy). Jej zadaniem było przyjmowanie zagrożonych zniszczeniem lęgów z terenów rolniczych, inkubacja jaj, wychów i karmienie piskląt oraz dopracowanie metod hodowli dropi w warunkach półwolnych, by ostatecznie wypuścić na wolność. W stacji wykluło się 17 ptaków z 28 zagrożonych zniszczeniem jaj, przejętych z terenów rolniczych. Wiek jednego roku osiągnęło 11 osobników, 2 lat – 8, a 4 lat tylko 2 ptaki. Najwyższy stan liczbowy – 13 ptaków – w Siemianicach osiągnięto w 1980 roku. 13 grudnia 1980 roku nieznani sprawcy zabili 9 ptaków z hodowli, a dwa lata później kolejne dwa. Ocalałe ptaki przeniesiono do stacji w Stobnicy. W 1986 r. z uratowanych 4 ptaków, żyły ostatnie 2 dropie. W 1989 roku padł ostatni polski drop[13]. Na przełomie 2015 i 2016 roku, dropia zaobserwowano na polach uprawnych między Cichawą a Grodkowicami.[14]

Przypisy

  1. Otis tarda, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Otis. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 13 stycznia 2011]
  3. BirdLife International 2015. Otis tarda. W: IUCN 2016. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-4. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2016-05-24]
  4. a b c Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Otididae Rafinesque, 1815 - dropie - Bustards (wersja: 2015-09-04). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-05-24].
  5. Albin Łącki: Wśród zwierząt – ptaki. Ponań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1988, s. 108. ISBN 83-09-01320-5.
  6. F. Gill, D. Donsker (red.): Bustards, mesites, Kagu, seriemas, flufftails & finfoots (ang.). IOC World Bird List: Version 6.2. [dostęp 2016-05-24].
  7. a b Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP „pro Natura”, 2003, s. 303–304. ISBN 83-919626-1-X.
  8. a b J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-05-24]. (ang.)
  9. Miroslav Bouchner, Drop, [w:] Zwierzęta łowne, wyd. Delta, Warszawa 1992.
  10. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237.
  11. Ptaki Polski: Drop, Otis larda.
  12. Drop, gatunek ptaka uznany u nas za wymarły, pojawił się w Małopolsce - Polsat News, polsatnews.pl [dostęp 2016-01-08] (pol.).
  13. Smutna historia polskich dropi.
  14. Wyborcza.pl, krakow.wyborcza.pl [dostęp 2016-01-05].