Druciarz, krawiec, żołnierz, szpieg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy powieści. Zobacz też: serial o takim tytule.
Druciarz, krawiec, żołnierz, szpieg
Tinker, Tailor, Soldier, Spy
Autor John le Carré
Typ utworu powieść sensacyjna
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Wielka Brytania
Język angielski
Data wydania 1974
Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego 2000

Druciarz, krawiec, żołnierz, szpieg (ang. Tinker, Tailor, Soldier, Spy) – powieść Johna le Carré, stanowiąca pierwszą część z serii trzech książek, nieoficjalnie nazywanych Trylogią Karli (The Karla Trilogy). W jej skład wchodzą również: Jego uczniowska mość oraz Ludzie Smileya. Przedstawione w niej wydarzenia nawiązują do afery Kima Philby’ego.

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Brytyjskim rządem wstrząsa informacja o istnieniu sowieckiego agenta w najwyższych kręgach decyzyjnych brytyjskiego wywiadu. Zaistniała sytuacja wyklucza wewnętrzne dochodzenie – nikt nie wie, kim jest i gdzie się znajduje „kret” (podwójny agent). George Smiley, który popadł w niełaskę i został przymusowo przeniesiony na emeryturę z powodu wysuwania podobnych podejrzeń kilka lat wcześniej, zostaje wezwany ponownie i wtajemniczony w sytuację.

Ricky Tarr, oficer operacyjny (agent) w Hongkongu, poznał sowiecką agentkę o imieniu Irina i skłonił ją do pracy na rzecz Wielkiej Brytanii. Tarr wysłał do Londynu wniosek o jej zwerbowanie, ale nigdy nie otrzymał odpowiedzi. W międzyczasie Irina zniknęła, pozostawiając mu swój dziennik. Wspomina w nim o sowieckim agencie, zwerbowanym przez szefa radzieckiego wywiadu – Karlę, i pracującym w najwyższych kręgach brytyjskiego wywiadu. Tarr ukrywa się, obawiając się konsekwencji zarówno ze strony Sowietów, jak i Anglików. Pojawia się dopiero na spotkaniu z jedynym człowiekiem, któremu może zaufać – Smileyem.

Ministerstwo wymaga, by Smiley objął dochodzenie, rozwiązał problem, a następnie zneutralizował „kreta”. Problem polega na tym, że nie może być żadnego oficjalnego postępowania, takiego jak obserwacje, podsłuchy, kontrola korespondencji, przesłuchania itd. – nikomu nie można zaufać ani nikogo nie można zaalarmować. Jedyne, na czym może oprzeć się Smiley, to jego umiejętności analitycznego myślenia, kontakty.

Po miesiącach ciężkiej i wyczerpującej pracy Smiley tworzy listę czterech podejrzanych, którym nadane zostają pseudonimy: „Tinker” (Druciarz), „Tailor” (Krawiec), „Soldier” (Żołnierz) oraz „Poor Man” (Biedak). Następnie każdego z nich dyskretnie rozpracowuje. Przesłuchuje oraz skłania do wyznań w taki sposób, aby nikt nie nabrał podejrzeń.

Serial telewizyjny[edytuj | edytuj kod]

W 1979 na podstawie powieści nakręcono siedmioodcinkowy miniserial telewizyjny. Obsadzie aktorskiej przewodzi Alec Guinness jako George Smiley.

Film fabularny[edytuj | edytuj kod]

W 2011 dokonano kolejnej adaptacji książki. W filmie Szpieg w reżyserii Tomasa Alfredsona George’a Smileya zagrał Gary Oldman. W pozostałych rolach pojawili się m.in. Colin Firth, Benedict Cumberbatch, Tom Hardy, John Hurt i Mark Strong.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]