Druk sublimacyjny
Druk sublimacyjny – technika druku wykorzystująca zjawisko sublimacji. Wydruk (CMYK) wykonywany jest specjalnymi atramentami na bazie wody na papierze transferowym (stanowi on lustrzane odbicie pożądanego wzoru), a następnie w warunkach wysokiego ciśnienia i temperatury przenoszony jest na przedmiot pokryty lakierem poliestrowym (powierzchnia produktu musi być uprzednio odtłuszczona, następnie następuje kilkukrotny cykl nałożenia warstwy lakieru i utwardzenia go w temp. ok. 160°C) z wykorzystaniem kalandra do sublimacji lub prasy termotransferowej. Tym sposobem wykonuje się nadruki na specjalnych kubkach porcelitowych, blachach aluminiowych, tkaninach poliestrowych. Nadruk może zostać naniesiony również na tworzywa zawierające w swym składzie min. 70% poliestru. W niektórych przypadkach po nadruku jako dodatkowe można zastosować lakier przeciw promieniowaniu UV (wydłuża żywotność produktu i intensywność barw).[1]
Każdy rodzaj nadruku wymaga odpowiedniego ustawienia ciśnienia i temperatury (ta waha się w przedziale od 160 do 2000°C). Zależy także od składu użytego tuszu i właściwości materiału docelowego. Przykładowo do nadruku na blachach aluminiowych za pomocą prasy termotransferowej używa się ciśnienia 5000 Pa, przy temperaturze 195 °C w czasie 40 sekund. Ta technika druku jest bardzo często wykorzystywana w branży reklamowej.
Wymagania materiałowe
[edytuj | edytuj kod]Skuteczność sublimacji jest ściśle uzależniona od rodzaju podłoża. Proces ten zachodzi wyłącznie na materiałach zawierających poliester lub pokrytych specjalną powłoką (lakierem) poliestrową[2].
- Tekstylia: Najlepsze rezultaty (pełne nasycenie kolorów) osiąga się na tkaninach i dzianinach wykonanych w 100% z poliestru (np. odzież sportowa, polary, smycze reklamowe). W przypadku mieszanek (np. poliester z bawełną), barwnik wiąże się tylko z włóknami poliestrowymi, co skutkuje mniej intensywnymi kolorami i efektem „vintage”. Metoda ta nie działa na czystej bawełnie[3][4] .
- Podłoża twarde: Gadżety takie jak kubki, puzzle, podkładki pod mysz, etui na telefony czy blachy aluminiowe muszą być fabrycznie pokryte warstwą bezbarwnego lakieru poliestrowego, który przyjmuje barwnik[5].
Ponadto, ponieważ tusze sublimacyjne są transparentne (przezroczyste), a nie kryjące, nadruk musi być wykonywany na podłożach białych lub bardzo jasnych. Technika ta nie pozwala na drukowanie na ciemnych lub czarnych materiałach[6].
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]Dzięki wysokiej trwałości i możliwości uzyskania jakości fotograficznej, druk sublimacyjny jest popularny w produkcji:
- Odzieży sportowej: koszulki, stroje piłkarskie, kolarskie (ze względu na oddychalność materiału, która nie jest zaburzona przez nadruk).
- Odzieży reklamowej: T-shirty poliestrowe, polary, smycze reklamowe.
- Gadżetów reklamowych: kubki ceramiczne, podkładki pod mysz, puzzle, torby, breloki.
- Elementów wystroju wnętrz: poszewki na poduszki, zdjęcia na blasze aluminiowej, flagi, bannery tekstylne[7][8][9].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Druk sublimacyjny – co to i dlaczego warto się nim zainteresować? [online], gratisownia.pl [dostęp 2020-08-11].
- ↑ Digital Sublimation Printing on Knitted Polyamide 6.6 Fabric Treated with Non-Thermal Plasma. PubMed Central, 2021. [dostęp 2025-11-06]. (ang.).
- ↑ V. Repeta, Y. Petriv, Y. Kukura: Optimization and forecasting models of the sublimation printing process on textile materials. Journal of Print and Media Technology Research, 2024. [dostęp 2025-11-06]. (ang.).
- ↑ M. Özomay, Z. Özomay: The Effect of Temperature and Time Variables on Printing Quality in Sublimation Transfer Printing on Nylon and Polyester Fabric. European Journal of Science and Technology (EJOSAT), wyd. 23, s. 882–891, 2021. [dostęp 2025-11-06]. (ang.).
- ↑ K. Makenji: Dye Sublimation – Variation of Dye Penetration Depths with Semi-Crystalline and Amorphous Polymers. ResearchGate, 2011. [dostęp 2025-11-06]. (ang.).
- ↑ R. Tomerlin, Valdec, M. Tomiša, D. Vusić: The Impact of Underlying Opaque White Coating Parameters on Flexographic Print Quality. MDPI, 2023. [dostęp 2025-11-06]. (ang.).
- ↑ Na czym polega technika sublimacji? [online] [dostęp 2025-11-06] (pol.).
- ↑ B. Sarkodie, B. Tawiah, J. Wizi: Status and Development of Transfer Printing in Textiles – A Review. Sage Publishing, 2018. [dostęp 2025-11-06]. (ang.).
- ↑ D. Guilhon et al.: Sublimation intended for small formats: historical dimension, procedural steps, supplies and equipment. Redalyc.org (Scientific Information System Redalyc), 2023. [dostęp 2025-11-06]. (ang.).