Drzewipestowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Drzewipestowate
Ilustracja
Caryocar brasiliense
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd malpigiowce
Rodzina drzewipestowate
Nazwa systematyczna
Caryocaraceae Voigt
Hort. Suburb. Calcutt.: 88. Aug-Dec 1845[2]
Typ nomenklatoryczny
Caryocar L. (1771)[2]

Drzewipestowate (Caryocaraceae) – rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu malpigiowców. Obejmuje 26 gatunków z dwóch rodzajów spotykanych w tropikalnej Ameryce Południowej, zwłaszcza w Amazonii[1], poza tym rosnące na obszarach od Kostaryki po południową Brazylię[3]. Owoce i nasiona drzewipestu orzechodajnego dostarczają wartościowego oleju jadalnego[4], a kilka innych gatunków z tego rodzaju ma także jadalne owoce[3]. Owoce roślin obu zaliczanych tu rodzajów wykorzystywane są także do trucia ryb[1]. Niektóre gatunki dostarczają wartościowego drewna, przez co zostały nadmiernie wyeksploatowane i np. Caryocar costaricense ujęty został w efekcie w załączniku II do konwencji CITES[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Wiecznie zielone drzewa i krzewy o liściach trójlistkowych, skrętoległych lub naprzeciwległych. Kwiaty efektowne, głównie za sprawą okazałych (barwnych i długich) pręcików, których liczba w rodzaju drzewipest sięgać może 250. Okwiat jest 6-krotny, z wolnymi działkami i płatkami. Zalążnia u rodzaju drzewipest składa się 4-6 owocolistków, których liczba w rodzaju Anthodiscus osiąga 20 i w tym przypadku podczas dojrzewania owocolistki rozpadają się na pojedyncze owoce. W rodzaju drzewipest owocem jest pestkowiec z 4-6 nasionami otoczony miąższem bogatym w oleje[1][4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzina o niejasnej pozycji w obrębie malpigiowców (Malpighiales) należących do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych. Była wskazywana jako klad bazalny dla grupy obejmującej poza tym lnowate (Linaceae) i irwingiowate Irvingiaceae. Dawniej (np. w system Cronquista z 1981 i system Takhtajana z 1997) włączana była do rzędu herbatowców (Theales)[1].

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)
malpigiowce


Putranjivaceae



Lophopyxidaceae




Caryocaraceaedrzewipestowate




Centroplacaceae




Malpighiaceaemalpigiowate



Elatinaceaenadwodnikowate






Balanopaceae





Trigoniaceae



Dichapetalaceae





Chrysobalanaceaezłotośliwowate



Euphroniaceae






Wykaz rodzajów[5]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2018-12-04].
  2. a b James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium (ang.). [dostęp 2011-05-05].
  3. a b c Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 313-314. ISBN 978-1-842466346.
  4. a b Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 25-26. ISBN 83-7079-778-4.
  5. Genera of Irvingiaceae (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-05-05].