Dwie nagie dziewczyny
| Scenariusz | |
|---|---|
| Rysunki | |
| Kraj wydania | |
| Język | |
| Data pierwszego wydania |
2024 |
| Wydawca | |
| Tematyka |
historia sztuki, |
| Data pierwszego wydania polskiego |
2026 |
| Pierwszy wydawca polski | |
| Tłumaczenie |
Dwie nagie dziewczyny (fr. Deux filles nues) – francuski komiks autorstwa Luza (właśc. Rénalda Luziera), opublikowany w 2024 przez wydawnictwo Albin Michel[1]. Album łączy formę powieści graficznej z esejem historycznym i koncentruje się na losach dzieła sztuki w kontekście nazistowskich grabieży dóbr kultury oraz pamięci o Zagładzie Żydów.
Polski przekład autorstwa Olgi Mysłowskiej ukazał się w 2026 nakładem wydawnictwa Kultura Gniewu[2].
Fabuła i forma
[edytuj | edytuj kod]Punktem wyjścia komiksu jest historia obrazu Dwie nagie dziewczyny (niem. Zwei weibliche Halbakte) autorstwa niemieckiego malarza ekspresjonisty Ottona Muellera. Luz rekonstruuje losy dzieła od momentu jego powstania w okresie Republiki Weimarskiej, przez nazistowską kampanię przeciwko tzw. "sztuce zdegenerowanej" (Entartete Kunst), aż po powojenne perypetie związane z restytucją zrabowanych dzieł sztuki[3][4].
Narracja prowadzona jest z perspektywy samego obrazu, który staje się niemym świadkiem XX-wiecznych katastrof: prześladowań artystów, grabieży kolekcji należących do żydowskich właścicieli, wojny i powojennego przemilczania win[5]. Komiks łączy elementy biograficzne, historyczne i refleksyjne, stawiając pytania o odpowiedzialność muzeów i kolekcjonerów, problem odzyskania zagrabionych dóbr, relację między sztuką a ideologią, materialność obrazu jako nośnika pamięci[6].
Warstwa graficzna komiksu odwołuje się do estetyki ekspresjonizmu[7], z wyraźnie zaznaczoną linią i ograniczoną paletą barw. Luz eksperymentuje z kompozycją planszy, wykorzystując motyw ramy obrazu do budowy kadrów[8].
Odbiór
[edytuj | edytuj kod]Album spotkał się z szerokim uznaniem krytyki i czytelników we Francji[9] i za granicą. Recenzenci podkreślali oryginalność perspektywy narracyjnej oraz umiejętne połączenie eseju historycznego z formą powieści graficznej. Dostrzegli też związek fabuły z biografią Luza, który w swojej twórczości często podejmuje temat cenzury twórców[10][11].
W 2025 album otrzymał Fauve d'Or – główną nagrodę za najlepszy komiks na 52. Międzynarodowym Festiwalu Komiksu w Angoulême, Grand Prix magazynu "Elle" w kategorii "Komiks", nagrodę Prix Wolinski za najlepszy komiks przyznawaną przez tygodnik "Le Point" oraz Grand Prix de la critique ABCD (Association des critiques et journalistes de bande dessinée – francuskiego Stowarzyszenia Krytyków i Dziennikarzy Komiksowych)[12].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Deux filles nues | Éditions Albin Michel [online], www.albin-michel.fr [dostęp 2026-02-27].
- ↑ Dwie nagie dziewczyny - Kultura Gniewu [online], kultura.com.pl [dostęp 2026-02-27].
- ↑ La montée du nazisme à travers “Deux Filles nues”, formidable et glaçant album de Luz [online], www.telerama.fr, 13 października 2024 [dostęp 2026-02-27] (fr.).
- ↑ Aurélia Vertaldi, Deux filles nues : l’odyssée d'une œuvre «dégénérée» au temps du nazisme retracée par Luz [online], Le Figaro, 5 października 2024 [dostęp 2026-02-27] (fr.).
- ↑ Deux Filles Nues - Luz - la chronique du Fauve d'or [online], Avoir Alire - aVoir-aLire.com [dostęp 2026-02-27] (fr.).
- ↑ 'Deux filles nues' de Luz, le roman graphique coup de cœur de l’automne de Thierry Bellefroid - RTBF Actus [online], RTBF [dostęp 2026-02-27] (fr.).
- ↑ Anne Douhaire-Kerdoncuff, Luz : comment j'ai dessiné "Deux Filles nues" [online], France Inter, 23 października 2024 [dostęp 2026-02-27] (fr.).
- ↑ Critique BD : "Deux filles nues" de Luz, un album époustouflant qui regarde son lecteur et la montée du nazisme [online], France Culture, 7 lutego 2025 [dostęp 2026-02-27] (fr.).
- ↑ Deux Filles nues [online] [dostęp 2026-02-27].
- ↑ Deux filles nues, Grand Prix de la Critique ACBD 2025 – ACBD [online], www.acbd.fr [dostęp 2026-02-27].
- ↑ Martin Seng, Graphic Novel „Zwei weibliche Halbakte“: „Es ist wirklich ein beschissenes 20. Jahrhundert“, „Die Tageszeitung: taz”, 4 maja 2025, ISSN 0931-9085 [dostęp 2026-02-27] (niem.).
- ↑ Deux filles nues | Éditions Albin Michel [online], www.albin-michel.fr [dostęp 2026-02-27].