Dwikozy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Dwikozy w innych znaczeniach tej nazwy.
Dwikozy
wieś
Ilustracja
Panorama wsi Dwikozy
Państwo  Polska
Województwo  świętokrzyskie
Powiat sandomierski
Gmina Dwikozy
Sołectwo Dwikozy
Liczba ludności (2006) 2100
Strefa numeracyjna 15
Kod pocztowy 27-620[1]
Tablice rejestracyjne TSA
SIMC 0789996
Położenie na mapie gminy Dwikozy
Mapa lokalizacyjna gminy Dwikozy
Dwikozy
Dwikozy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dwikozy
Dwikozy
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Dwikozy
Dwikozy
Położenie na mapie powiatu sandomierskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sandomierskiego
Dwikozy
Dwikozy
Ziemia50°43′56″N 21°47′11″E/50,732222 21,786389

Dwikozywieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Dwikozy. Historycznie położone są w Małopolsce, w ziemi sandomierskiej.

W obszar wsi wchodzą:

Integralne części wsi Dwikozy[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
1018930 Cegielnia część wsi
1018947 Górki część wsi
1018953 Krzywda część wsi
1018960 Pasternik część wsi
1018976 Za Koleją część wsi
1018982 Zamłynie część wsi
1018999 Zaprzykopie część wsi
1019007 Zarzecze część wsi

Miejscowość jest siedzibą gminy Dwikozy oraz rzymskokatolickiej parafii św. Andrzeja Boboli i św. Antoniego Pustelnika należącej do dekanatu Zawichost w diecezji sandomierskiej.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie tarnobrzeskim.

Partnerską gminą Dwikozów są Mošovce na Słowacji.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Dwikozy – miejscowość będąca siedzibą gminy, leży w centralnej jej części na trasie SandomierzLublin w odległości 7 km od Sandomierza. Zajmuje 703 ha, jest zamieszkana przez 2100 mieszkańców.

Przez miejscowość prowadzi droga wojewódzka nr 777 oraz linia kolejowa nr 25 ze stacją Dwikozy.

Na terenie wsi znajduje się też rezerwat przyrody porośnięty roślinnością stepową – stipa capillata i stipa pennata, która to roślinność występuje tylko w dwóch miejscach w Polsce – w Górach Pieprzowych koło Sandomierza i w Dwikozach.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka historyczna o Dwikozach datowana jest w okresie panowania Kazimierza Sprawiedliwego, księcia sandomierskiego w 1167. W tym czasie Dwikozy stanowiły własność kanonika kapituły kolegiaty sandomierskiej. Według Długosza w XV w. Dwikozy należały do fary w Górach Wysokich (kościół parafialny niedaleko Dwikóz), a właścicielem wsi był Mikołaj Dembowiec Kornicz.

Spis z 1827 wykazał w Dwikozach 60 domów i 517 mieszkańców[4]. Według Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego już w latach 80. XIX w. w Dwikozach znajdował się urząd gminy. Wieś miała w tym czasie 77 domów, 548 mieszkańców, 514 mórg ziemi dworskiej i 481 ziemi włościańskiej[4].

W Dwikozach urodzili się błogosławiony ks. Kazimierz Grelewski oraz błogosławiony ks. Stefan Grelewski beatyfikowani w gronie 108 błogosławionych męczenników.

6 października 1943 oddział Gwardii Ludowej im. Langiewicza pod dowództwem Czesława Boreckiego ps. „Brzoza” liczący 20 gwardzistów rozbił obóz pracy przymusowej Baudienstu uwalniając 200 junaków[5].

W Dwikozach urodził się wybitny pisarz Wiesław Myśliwski, autor takich powieści, jak m.in. Nagi sad (1967), Pałac (1970), Kamień na kamieniu (1984), Ostatnie rozdanie (2013). Był dwukrotnym laureatem prestiżowej Nagrody Literackiej „Nike” za powieści Widnokrąg (1997) oraz Traktat o łuskaniu fasoli (2007).

Dom rodzinny pisarza Wiesława Myśliwskiego w Dwikozach.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Wśród zabytków Dwikozów można wymienić zabytkową kapliczkę z 1884, stację kolei żelaznej wybudowaną w 1915 za czasów zaboru rosyjskiego i pomnik powstańców pomordowanych w bitwie z wojskami rosyjskimi pod Słupczą 8 lutego 1863.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez miejscowość biegnie niebieski szlak turystyczny od podnóża Gór Świętokrzyskich, doliną rzeki Opatówki do Wisły.

Dwikozy są punktem początkowym szlak turystyczny niebieski niebieskiego szlaku turystycznego prowadzącego do Gołoszyc. Przez wieś przechodzi szlak turystyczny czerwony czerwony szlak turystyczny z Gołoszyc do Piotrowic.

Instytucje i przedsiębiorstwa[edytuj | edytuj kod]

W Dwikozach funkcjonują:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. według wyboru. [dostęp 2014-03-09].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  4. a b Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880-1885, Tom II, s. 233.
  5. Józef Bolesław Gargas, Oddziały Gwardii Ludowej i Armii Ludowej 1942–1945, Wydawnictwo MON, Warszawa 1971, s. 278.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]