Dylemat wspólnego pastwiska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Dylemat wspólnego pastwiska (dylemat wspólnych zasobów) - jeden z dylematów społecznych.

Opisuje korzystanie ze wspólnego pastwiska dla bydła. Każdy z hodowców posiada własne pastwisko, ale mają oni również dostęp do wspólnego pastwiska. Gdy jeden z nich zaczyna nadmiernie korzystać ze wspólnego pastwiska, to zyskuje, gdyż oszczędza swojej ziemi, a korzysta z dobra publicznego. Gdy jednak pozostali hodowcy zaczynają myśleć podobnie i nadmiernie korzystają z pastwiska to doprowadzają do jego degradacji, w związku z czym ostatecznie wszyscy tracą (dylemat został opisany w The Tragedy of the Commons w 1968 przez Garretta Hardina).

Badaniami tego typu zachowań zajmował się m.in. psycholog społeczny Kevin Brechner[potrzebny przypis]. Przeprowadził on eksperyment, w którym zaproponował trzyosobowym grupom studentów możliwość zaliczenia trzygodzinnych zajęć laboratoryjnych w ciągu pół godziny, jeśli zdobędą w pewnej grze 150 punktów. Uczniowie mieli naciskać guzik, a każdorazowa taka czynność odejmowała ze wspólnego konta 1 punkt i dodawała go do konta danego studenta. Wspólne konto oznaczone było na tablicy za pomocą dwudziestu światełek, które gasły kolejno, gdy przez graczy były zdobywane punkty. Konto to było odnawialne w określonym tempie: kiedy niemal wszystkie lampki się paliły, odnawianie następowało bardzo szybko, gdyż co dwie sekundy. Kiedy liczba zapalonych lampek spadła poniżej 3/4 całości, odnawianie przebiegało już w tempie czterech sekund. Spadek ilości świecących się lampek poniżej połowy to przyrost w tempie sześciu sekund, a poniżej jednej czwartej w tempie ośmiu sekund. Po zdobyciu ostatniego punktu gra była skończona. Gdy studenci nie mogli się porozumiewać ich wyniki były słabe i wynosiły około 14 punktów na każdego. Gdy natomiast mogli się ze sobą kontaktować ich rezultat był lepszy, jednak nadal nie mogli uzyskać optymalnego tempa i grę kończyli z wynikiem około 70 punktów, co nie było nawet połową wymaganą do zaliczenia przedmiotu.

Zobacz też[edytuj]