Dynastia Jin (1115–1234)
| Ten artykuł od 2011-04 wymaga zweryfikowania podanych informacji. Należy podać wiarygodne źródła, najlepiej w formie przypisów bibliograficznych. Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu. |
| |||||||||
Państwa Xixia, Jin i Song ok. 1141 roku | |||||||||
| Nazwa chińska | |||||||||
| |||||||||
| Historia Chin | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Prehistoria i starożytność | |||||||
| Neolit w Chinach ok. 8000–2000 p.n.e. |
Trzech Dostojnych i Pięciu Cesarzy według tradycji 2850−2205 p.n.e. | ||||||
| Dynastia Xia 2205–1766 p.n.e. | |||||||
| Dynastia Shang 1766–1045 p.n.e. | |||||||
| Dynastia Zhou 1045–256 p.n.e. | |||||||
| Okres Wiosen i Jesieni Okres Walczących Królestw | |||||||
| Cesarstwo | |||||||
| Dynastia Qin 221 p.n.e.–206 p.n.e. | |||||||
| Dynastia Han 206 p.n.e.–220 n.e. | |||||||
| (Dynastia Xin 9–23) | |||||||
| Epoka Trzech Królestw 220–280 | |||||||
| Wei • Shu • Wu | |||||||
| Dynastia Jin 265–420 | |||||||
| Szesnaście Królestw 304–439 | |||||||
| Dynastie Południowe i Północne 420–589 | |||||||
| Dynastia Sui 581–618 | |||||||
| Dynastia Tang 618–907 | |||||||
| (Dynastia Zhou 690–705) | |||||||
| Pięć Dynastii i Dziesięć Królestw 907–960 |
Dynastia Liao 907–1125 | ||||||
| Dynastia Song 960–1279 |
|||||||
| Xixia 1038–1227 | |||||||
| Jin 1115–1234 | |||||||
| Dynastia Yuan 1271–1368 | |||||||
| Dynastia Ming 1368–1644 | |||||||
| Dynastia Qing 1644–1911 | |||||||
| Współczesność | |||||||
| Republika Chińska 1912–1949 | |||||||
|
Powiązane artykuły
| |||||||
Dynastia Jin (1115-1234; dżurdżeński: Anchu) – państwo ustanowione na północy Chin w XII-XIII wieku przez Dżurdżenów.
Powstanie państwa Jin[edytuj | edytuj kod]
Dynastię Jin założyli Dżurdżeni, którzy byli wasalnym szczepem dynastii Liao, ustanowionej przez Kitanów. W 1114 r. Dżurdżeni, zamieszkujący dolinę rzeki Sungari na terenie dzisiejszej prowincji Jilin rozpoczęli pod wodzą Akuty wojnę, która zakończyła się w 1124 r. wyparciem Kitanów z północy Chin do Azji Środkowej.
Po zrzuceniu kitańskiego jarzma, Dżurdżeni zaatakowali państwo chińskiej dynastii Song, które stawiło im słaby opór. W roku 1126 zdobyli oni jego stolicę, Kaifeng, i wzięli do niewoli cesarza Qinzonga i jego poprzednika Huizonga. Spalili także Hangzhou i zdobyli Ningbo. Zapewne podbiliby całe państwo Song, gdyby nie waśnie o sukcesję, które rozgorzały po śmierci Akuty. W 1115 r. Dżurdżeni ustanowili własne państwo Jin (złoty, po koreańsku - Kim) ze stolicą w Pekinie, który nosił wówczas nazwę Yan (Yanjing). Z kronik Songów wynika, że państwo Jin liczyło od początku istnienia ok. 50 mln ludności.
Historia Państwa Jin[edytuj | edytuj kod]
Na ziemiach chińskich Dżurdżeni szybko ulegli sinizacji, przyjęli chińskie obyczaje, sposoby rządzenia itd. W 1147 r. Dżurdżeni sami zostali zaatakowani przez Mongołów, którzy wyparli ich z ziem na północy, w dolinie rzeki Kerulen. Przyspieszyło to proces przyjmowania chińskiej kultury.
W 1187 r. cesarz państwa Jin zaalarmowany postępującą sinizacją, zakazał Dżurdżenom przyjmowania chińskich nazwisk i noszenia chińskich strojów. Ten swego rodzaju apartheid nie zapobiegł roztapianiu się Dżurdżenów w chińskiej populacji.
W 1206 r. przywódcą Mongołów został Temudżyn, który w 1210 r. najechał państwo Jin, rozprawiwszy się uprzednio z krajem Xixia w zakolu Huang He. Mongołowie zmietli dżurdżeńsko-chińskie wojsko i oblegali Pekin. W tym czasie przyswoili sobie od wroga chińskie techniki oblężnicze, które w przyszłości miały im pomóc w podbojach w Azji i w Europie. Ostateczny upadek państwa Jin nastąpił w 1234 roku.
Dżurdżeni zamieszkujący tereny dzisiejszej Mandżurii nie ulegli tak silnej asymilacji i zachowali odrębność. Po upadku mongolskiej dynastii Yuan i chińskiej Ming zjednoczyli się i przyjęli nową nazwę - Mandżurowie. W XVII wieku najechali Chiny i ustanowili ostatnią dynastię w historii Chin - Qing.

