Dyskusja Wikipedii:Wikipedia dla klimatu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stringy plant.svg
Small evergreen.svg
Ornamental tree.svg
General Tree.svg
Multystem tree.svg
Broadleaved Evergreen.svg
Groundcover pattern.svg
Strona główna Uczestnicy Artykuły do napisania
i poprawy
Przydatne źródła
i grafiki
Wykonane prace
(hasła i ilustracje)
Pomoc dla początkujących Dyskusja

Wrzucam listę haseł do zrobienia i do poprawienia. Może się przyda. Sławek Borewicz, → odbiór 21:01, 7 paź 2020 (CEST)

Zrobiłem jeszcze sortowanie ze względu na to, jakimi priorytetami kierowano się w wersji angielskiej. Widzę, że jako bardzo istotne są tam ujęte kwestie społeczne, a w mniejszym stopniu zjawiska/procesy i sposoby badania klimatu. Część haseł posiada szablony informujące o potrzebie poprawy (ne wyłapałem wszystkich szablonów przy generowaniu list). Sławek Borewicz, → odbiór 12:53, 9 paź 2020 (CEST)
Propozycje przerzuciłem tutaj: Wikipedia:Wikipedia dla klimatu/Propozycje. Sławek Borewicz, → odbiór 17:31, 14 paź 2020 (CEST)


Jakość haseł w wersji angielskiej[edytuj kod]

Jeśli byłyby wątpliwości co do jakości haseł dot. klimatu w wersji angielskiej warto zaprosić też ludzi z tego grona: en:Category:WikiProject Climate change participants. Najlepiej przez stronę dyskusji en:Wikipedia talk:WikiProject Climate change

aktywni członkowie projektu: user:C-randles, user:C.J. Griffin, user:Chidgk1, user:Clayoquot, user:Daniel Mietchen, user:Drbogdan, user:Femkemilene, user:Goldsztajn, user:HMasundire, user:Marajozkee, user:Mariordo, user:MaynardClark, user:MurrayScience, user:OliverEastwood, user:Peaceray, user:Ratel, user:Ptinphusmia.
i nieco mniej aktywni: user:Abdullah Al Manjur, user:Ainali, user:Battykin, user:Crisantom, user:Daylen, user:Hedgehoque, user:Nsaa, user:Skinnytony1, user:Tillman, user:Tym2412, user:אלכסנדר סעודה.

Dobre (bezpieczne) do tłumaczenia[edytuj kod]

Podział informacji w polskiej wikipedii[edytuj kod]

W angielskiej wikipedii są dwa oddzielne hasła en:Climate_variability_and_change oraz en:Climate_change w polskiej Zmiana klimatu i Globalne ocieplenie. Może to być trochę mylące dla czytelników. Może zrobić podobnie do angielskiej, żeby jednak globalne ocieplenie i zmiana klimatu były jednym hasłem a Zmienność klimatu drugim. Midge (dyskusja) 20:59, 13 paź 2020 (CEST)

Dorzuć do pierwszej propozycji: Wikipedia:Wikipedia dla klimatu/Propozycje. W innych wersjach jednak jest globalne ocieplenie. W wersji angielskiej przenosin / zmian nazwy było sporo. Sławek Borewicz, → odbiór 17:28, 14 paź 2020 (CEST)


Proponuję zrobić ujednoznacznienie, tak aby po wpisaniu hasła "zmiana klimatu" pojawiała się propozycja przejścia do haseł:
- "współczesna zmiana klimatu (globalne ocieplenie)" (uaktualnione hasło globalne ocieplenie)
- "zmiana klimatu (pojęcie ogólne)" (gruntownie uporządkowane i dopasowane do tego podziału hasło zmiana klimatu).
Aekardas (dyskusja) 10:33, 24 lis 2020 (CET)
Powinno być "Zmiana klimatu" czy ogólnie "Zmienność klimatu"? Mamy też artykuł Naturalna zmienność klimatu, raczej chyba do skrócenia (przekierowania) właśnie do "Zmienność klimatu". Kenraiz (dyskusja) 16:22, 24 lis 2020 (CET)
Jest sens aby były oba terminy. Przez naturalną zmienność rozumiemy oscylacje wokół jakiejś średniej. Jej przejawy obejmują np. niewielkie wahania związane z 11 letnimi cyklami aktywności słonecznej - coś, czego nie nazwalibyśmy jeszcze zmianami klimatu (są słabe i krótkotrwałe) - albo wymienione w haśle oscylacje oceaniczne (niepowodujące zmiany w ilości energii zgromadzonej w systemie klimatycznym Ziemi). Z kolei zmiana klimatu w ogólności może być naturalna (dawne) lub antropogeniczna (współczesna). Dobrym przewodnikiem jest tu słownik AMS, w którym znajdziemy: Climate change (tu w znaczeniu ogólnym) i Climate variability. Aekardas (dyskusja) 16:51, 24 lis 2020 (CET)
Taka mała informacje, może nie wszyscy zauważyli, artykuł Globalne ocieplenie jest przerabiany przez PFlorka w brudnopisie Wikipedysta:PFlorek/Globalne ocieplenie. StoK (dyskusja) 17:13, 24 lis 2020 (CET)
Tak, super! To jeden z powodów, dla których proponuję żeby jako hasło dotyczące współczesnej zmiany klimatu zostawić właśnie to. Aekardas (dyskusja) 19:04, 24 lis 2020 (CET)
Ok, myślę że na razie skończyłem. Jak to teraz ma wyglądać zmerdżowanie tego hasła z wersją główną? Czy ktoś (Aekardas?) przejrzy moją wersję i zasugeruje poprawki? Generalnie powyrzucałem z hasła sporo rzeczy (w większości nieaktualne, niektóre błędne, niektóre moim subiektywnym zdaniem będące poza zakresem hasła), więc podejrzewam że proste przeniesienie wszystkiego do hasła głównego może zostać uznane za wandalizm. PFlorek (dyskusja) 22:24, 24 lis 2020 (CET)
@PFlorek Rzuciłem okiem na zmiany, jako "nie-klimatolog" i "nie-autor" artykułu, ale wieloletni wikipedysta i mam parę uwag redakcyjnych. 1) Trzeba by uzupełnić opis bibliograficzny źródeł, obecnie wstawionych w wielu miejscach jako odnośnik z gołym linkiem (najlepiej używać {{Szablon:Cytuj}}. 2) Trochę szkoda mi bloku tekstu odnoszącego się do CO2 w sekcji "Atmosferyczne gazy cieplarniane" – w Wikipedii raczej nie usuwamy treści uźródłowionych o ile nie są błędne... 3) Z sekcji "Aerozole atmosferyczne" po zmianach redakcyjnych zniknął link do Globalne zaciemnienie, a chyba przydałoby się go tam wpleść. 4) Wypadło też sporo treści dot. aktywności słonecznej w sekcji "Czynniki naturalne". Może przywrócić część w formie informacji o dawnych poglądach nt. ich wpływu? Jeśli były błędne to warto to tak spuentować, podczas gdy samo ich usunięcie skutkować może tym, że znów ktoś je za jakiś czas doda do artykułu. 5) W sekcji "Modele klimatu" wypadło sporo treści, jak rozumiem z powodu przedawnienia (opisywały głównie modele z początków XXI wieku), jednak wprowadzone informacje nie są w pełni uźródłowione. Kenraiz (dyskusja) 22:59, 24 lis 2020 (CET)
@Kenraiz 1) ok 2) Chodzi o ten fragment ze scenariuszami SRES i omówieniem artykułu Hansena z 2000 r.? W obu przypadkach są to rzeczy już nieaktualne, dodatkowo wnioski z artykułu Hansena zostały źle przetłumaczone. 3) ok (w ogóle sekcja o aerozolach powinna być rozszerzona) 4) Sytuacja podobna jak w punkcie 2, większość oryginalnego hasła to rzeczy albo przestarzałe, albo opis kontrowersji które przestały być kontrowersyjne 10 lat temu. Nie jestem przekonany, że streszczanie całej historii badań nad aktywnością słoneczną w haśle poświęconym przyczynom globalnego ocieplenia jest bardziej sensowne od przedstawienia najbardziej aktualnego stanu badań. 5) ok, dodam jakieś źródła do tej sekcji. Pewnie też trzeba byłoby napisać od nowa hasło o modelach klimatu, bo z tego co widzę jest tłumaczeniem czegoś co William Connolley napisał 15 lat temu. PFlorek (dyskusja) 01:43, 25 lis 2020 (CET)
W uzasadnieniu edycji trzeba będzie to zawrzeć, by ktoś nie przywrócił wyciętych fragmentów. W przypadku modeli klimatu cięcie tutaj jest uzasadnione też tym, że jest osobny artykuł – w takim wypadku tu faktycznie wystarczy tylko krótkie streszczenie (tyle że oparcie w źródle musi być). Kenraiz (dyskusja) 09:16, 25 lis 2020 (CET)
@Kenraiz / @Aekardas Postarałem się poprawić większość rzeczy o których wspomniano. Dodatkowo, krótki opis co zostało w haśle zmienione i dlaczego zawarłem tutaj Wikipedysta:PFlorek/Globalne ocieplenie opis edycji. Nie wiem czy jest to wystarczająco szczegółowe by było przydatne, ale jeśli jest potrzeba to mogę to rozwinąć. PFlorek (dyskusja) 11:21, 29 lis 2020 (CET)
@PFlorek Uwagi do działu "Przyczyny globalnego ocieplenia": ja mam taką tendencję, że kiedy widzę w spisie treści tytuł "Przyczyny globalnego ocieplenia", to spodziewam się, że podtytuły będą wylistowaniem tych przyczyn. Warto byłoby dobitniej zasygnalizować, że tak nie jest (albo doprowadzić, żeby było). Propozycje:
1. zmiana tytułów na "przyczyny i zjawiska wpływające na przebieg globalnego ocieplenia", "pojęcie wymuszania radiacyjnego", "znaczenie aerozoli", "znaczenie czynników naturalnych" (zwłaszcza, że np. podtytuły "Atmosferyczne gazy cieplarniane" i "Wymuszenie radiacyjne" nie są "z tego samego poziomu", "wymuszenie" to ogólne pojęcie a zmiany koncentracji gazów to już konkretne wymuszenie lub przejaw sprzężenia).
2. zrobienie dwóch podpunktów, "przyczyny globalnego ocieplenia" (tu byłoby o gazach cieplarnianych i sadzy) oraz "zjawiska wpływające na przebieg globalnego ocieplenia" (i tu o sprzężeniach, aerozolach, innych czynnikach naturalnych).
Aekardas (dyskusja) 10:18, 25 lis 2020 (CET)
Dzięki, trochę przerobiłem tę sekcję zgodnie z sugestiami, resztę (chmury i biogeochemię) postaram się dokończyć niebawem. PFlorek (dyskusja) 21:50, 26 lis 2020 (CET)
Dzięki! Aekardas (dyskusja) 12:15, 4 gru 2020 (CET)

Hasła sygnalizowane jako wymagające poprawy szablonem Szablon:Dopracować[edytuj kod]

Pora rokuPora suchaWiosnaPrzedzimiePrzedwiośnieZiemia śnieżkaMikroklimatPustynnienieOkres wegetacyjnyClimatePrediction.netProtokół z KiotoStrefy klimatyczno-roślinneStrefa okołobiegunowaRuchy eustatyczneMłodszy dryasPara wodna (meteorologia)Nierównowagowe symulacje klimatuRównowagowe symulacje klimatuZlodowacenie środkowopolskieZlodowacenie południowopolskieGlobalne ocieplenie – wielkie oszustwoPóźny glacjałInterglacjał mazowieckiZlodowacenie podlaskieKlimat polarnyKlimat we WrocławiuProxy (klimat)

Poprawianie starych haseł[edytuj kod]

Na pierwszy rzut oka wygląda na to, że priorytetem powinny być hasła Globalne ocieplenie i Zmiana klimatu, które są dla wielu osób podstawowym źródłem informacji na te tematy. Oba hasła (jak większość z tej dziedziny) zawierają informacje nieaktualne, reprezentując stan badań w najlepszym razie z ubiegłej dekady albo gorzej; są też wewnętrzne sprzeczności i błędy. Chciałbym się więc zapytać jak w praktyce ma wyglądać ich poprawianie? Czy inkrementalna edycja, akapit po akapicie, będzie akceptowalnym rozwiązaniem? Czy też lepiej będzie przeedytować je w całości, od początku do końca, co w praktyce skończy się pewnie przeredagowaniem dużej ilości tekstu, albo wręcz napisaniem go od nowa? Z tego co widzę (jeśli się mylę, proszę sprostować) silnik wikipedii raczej średnio się nadaje do takich dużych edycji, czy nie byłoby więc łatwiej popracować nad pierwszą wersją tych haseł w jakichś zewnętrznych narzędziach do wspólnej pracy nad tekstem (Google Docs etc)? PFlorek (dyskusja) 11:20, 26 paź 2020 (CET)

PFlorek, możesz skopiować treść (kod strony) do swojego brudnopisu, np. Wikipedysta:PFlorek/Globalne ocieplenie i tam nad nim popracować (także wspólnie). Czasami lepiej będzie skupić się nad jednym akapitem, czasem nad strukturą hasła. Raczej kilka razy trzeba będzie zapisać wykonane edycje. W przypadku zewnętrznych edytorów problem jest z podglądem. W przypadku błędów technicznych (np. przypadkowego uszkodzenia linku lub szablonu) zewnętrzny edytor tego raczej nie wyłapie. Google Docs jest zazwyczaj ociężałe. Polecam gedit i w nim już można dobrze pracować nad kodem źródłowym (edytuj kod źródłowy -> kopiuj -> wklej do gedita). Można w nim wybrać podkreślanie składni MediaWiki (pod polem edycji klikasz w "Zwykły tekst" i zmieniasz na "MediaWiki"). Sławek Borewicz, → odbiór 17:25, 26 paź 2020 (CET)
Dzięki za sugestie, rozpocząłem edycję pierwszego hasła w tym brudnopisie Wikipedysta:PFlorek/Globalne ocieplenie. PFlorek (dyskusja) 21:13, 26 paź 2020 (CET)
Silnik MediaWiki pozwala na tworzenie haseł do 2 MB, ale gdy hasło zbliża się do 0,5 MB to edytowanie mocno spowalnia (zależnie od sprzętu i przeglądarki). Globalne ocieplenie ma nieco powyżej 100 KB, a Zmiana klimatu nieco ponad 20 KB, więc wspólne ich edytowanie nie powinno być problematyczne. Przed chwilą dokonałem czysto technicznych poprawek i nie było problemu ze zmianą kodu i zapisem strony. Sławek Borewicz, → odbiór 17:52, 26 paź 2020 (CET)

Tłumaczenia specjalistycznych terminów[edytuj kod]

  • (radiative) forcing - wymuszanie czy wymuszenie? Obecna forma hasła to Wymuszanie radiacyjne, taka też forma pojawiła się w polskim tłumaczeniu Streszczenia dla Decydentów Piątego Raportu IPCC , ale google sugeruje też formę drugą, podobnie jak książka Nauka o klimacie (której autorami są osoby które też tłumaczyły SPM). Wydaje mi się że wymuszanie to błąd tłumaczenia, bo forcing nie jest tutaj formą gerund (jak podejrzewam myślał np autor strony IGF FUW) ale deverbal noun, i np. może występować też w liczbie mnogiej (jak w „różne wymuszenia radiacyjne” czy „zastosowano kombinację wymuszeń”). PFlorek (dyskusja) 15:07, 6 gru 2020 (CET)
@PFlorek Ciekawe zagadnienie. Rzeczywiście mamy tu niekonsekwencję lub ewolucję tłumaczenia. W praktyce i literaturze używa się (jak widać z przykładów) obu wersji, więc może po prostu obie powinny znaleźć się w nagłówku?
Jako "użytkowniczka" obu terminów mogę powiedzieć, że kiedy mam na myśli czynnik wpływający na klimat to powiem raczej o "wymuszeniu" a gdy chodzi o liczbę, wskaźnik mówiący o wpływie czynnika na klimat, mogę powiedzieć "wymuszanie" (po angielsku w obu przypadkach jest forcing). Ale to tylko osobiste wrażenie na temat tego, jak mówię i jak mówią inni. Aekardas (dyskusja) 16:06, 14 gru 2020 (CET)

Szablon:Nauka o atmosferze[edytuj kod]

Niedawno powyższy szablon został zgłoszony do usunięcia. Można go jeszcze dostosować - tzn. umieścić kluczowe hasła i usunąć kategorie. Kategorie są ze sobą powiązane w drzewo, więc nie ma potrzeby takiego nawigowania. To pewnie relikt jakichś wcześniejszych rozwiązań. Sławek Borewicz, → odbiór 13:08, 22 lis 2020 (CET)

Opinia naukowa o zmianie klimatu - zmiana nazwy[edytuj kod]

Wydaje mi się, że warto zmienić nazwę artykułu.

Pierwszy człon:

  • Słowo opinia sugeruje subiektywność. W artykule jednak wymienione są zbiorcze stanowiska, które są opinią naukową.
  • Spośród (rozumianych przeze mnie) międzynarodowych odpowiedników: artykuły angielski, kataloński, portugalski, czeski, ukraiński i indonezyjski używają w tytule odpowiednika słowa konsensus, tylko jedna, hiszpańska wersja używa słowa opinia.

Drugi człon:

  • wszystkie wymienione w artykule stanowiska dotyczą obecnej zmiany klimatu, czyli de facto globalnego ocieplenia

W związku z wypisanymi powyżej moja propozycja to Naukowy konsensus na temat globalnego ocieplenia (nota bene, w jakimś linku istniała dokładnie taka nazwa).

Ponieważ jestem początkującym Wikipedystą, zatem nie wiem jak się do powyższego działania zabrać: czy powinienem założyć dyskusję na podstronie artykułu, czy wystarczy omówić kwestię tutaj?

Ciepło pozdrawiam, Rotifyld (dyskusja) 14:59, 12 sty 2021 (CET)

Przedyskutować najlepiej tutaj. Mam wrażenie, że do dyskusji artykułów mało kto zagląda. Są miejsca, gdzie wypowiedziałoby się pewnie więcej osób, np. Wikipedia:Kawiarenka/Nazewnictwo czy Wikipedia:Kawiarenka/Artykuły, ale tak naprawdę, gdy jakiś wikiprojekt żyje, to lepiej zacząć właśnie dyskusję w jego ramach, bo wypowiedzą się głównie osoby mające dany temat w większym zainteresowaniu. Co do meritum, to mnie taka zmiana nazwy wydaje mi się niezłym rozwiązaniem. Gdyby udało się wypracować wspólne stanowisko przeważające tę opinię, technicznie najlepiej byłoby użyć funkcji "przenieś" z zachowaniem starej nazwy jako strony przekierowującej. Panek (dyskusja) 15:15, 12 sty 2021 (CET)
Wydaje mi się, że zaproponowana nazwa rzeczywiście będzie lepsza bo konsensus naukowy jak jest wskazane w pierwszych zdaniach artykułu został wypracowany a sam termin "konsensus naukowy" jest częściej spotykany moim zdaniem w tym kontekście niż "opinia naukowa" która pasuje bardziej do opiniowania jakiejś inwestycji. Pozdrawiam Grudzio240 (dyskusja) 11:47, 13 sty 2021 (CET)
  • Jestem za zmianą – "opinia" to niskiej rangi/niewiążące stanowisko w jakiejś sprawie, z założenia niejako do dyskusji, ew. podważenia. Kenraiz (dyskusja) 22:07, 13 sty 2021 (CET)