Dyskusja wikiprojektu:Zoologia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kategoria:Anatomia zwierząt[edytuj]

Cześć, z tej strony Sławek Borewicz. W kategorii znajduje się blisko 100 artykułów, które z różnych względów nie zostały przyporządkowane węższym podkategoriom. Pozwolę sobie tu wrzucić jeden problem do rozgryzienia - w części z nich jest mowa o anatomii bezkręgowców, ale ta jednostka taksonomiczna jest przestarzała - prawdopodobnie nie w publikacjach, gdzie różne części/elementy ciała zwierząt są omawiane. Pojęcie bezkręgowców pojawia się tu w krótkich definicjach (leadach) artykułów. →Odbiór 22:32, 11 sty 2017 (CET)
@Sławek Borewicz Przejrzałem pobieżnie tę kategorię i znajduje się tam wiele pojęć z anatomii różnych, często odległych grup taksonomicznych (pewnie Ameryki tu nie odkrywam), w związku z tym muszą tak pozostać. Chyba, że ktoś czuje się na siłach, by niektóre z nich umieścić w węższych kategoriach. Podobnie jest z Kategoria:Anatomia stawonogów lub Kategoria:Neuroanatomia, pozdrawiam, D kuba (dyskusja) 20:32, 14 mar 2017 (CET)

Ewolucja biologiczna[edytuj]

Ostatnio obserwuję pewne zmiany w rzeczonym artykule, co do których nie jestem przekonany.

  1. Primo art omawia bardzo szerokie zagadnienie, z konieczności więc wszystkie zagadnienia, którym nauka poświęca często tysiące publikacji, omawia skrótowo. Często pojęciom należącym do najważniejszych w biologii poświęca po akapicie. Prezentowanie marginalnych w ewolucjonizmie kwestii tak szeroko nie powinno mieć m-ca w artykule ogólnym, mogą być rozwinięte w osobnym arcie.
  2. Zmiany te nie są w całości uźródłowione
  3. Zawiera błędy

Co proponujecie w tej kwestii? Mpn (dyskusja) 19:47, 16 lut 2017 (CET)

T. ewolucji biologicznej jest teorią naukową biologiczną, dlatego w haśle o niej opinie niebiologicznych środowisk i nienaukowych z zakresu biologii w sumie nie mają większego znaczenia. Dlatego o ile w rysie historycznym warto zapewne omówić krytykę darwinizmu przez wczesnych genetyków itp. o tyle co sądzą kreacjoniści, filozofowie i inni tacy w zasadzie jest zbędne. Ponieważ jednak trudno zaprzeczyć, że t. ewolucji i jej nauczenie wzbudzało i wzbudza ponadprzeciętne zainteresowanie i spory, to wątku tego pominąć nie można - w końcu dowolny anaukowy szum jest ency, o ile tylko jest odpowiednio głośnym i długotrwałym szumem. Wydaje mi się, że w haśle o t. ewolucji powinny zostać biologiczne krytyki i spory, choć w ograniczonej objętości (bo to wszak nie jest hasło o dziejach ewolucjonizmu i naukowa krytyka e. przez np. Agassiza lub Owena nie tyczy współczesnego ewolucjonizmu). Natomiast b. obszerne krytyki e. przez kreacjonizmów, czy też niebiologów (w tym też prasowe) powinny być jednak wydzielone w oddzielne hasło (z kilkuzdaniowym omówieniem realnych rzeczy - tzn. np. sporów o edukację w USA w haśle o t. ewolucji i linkowaniem do nowego), bo inaczej ten mało w sumie ważny dla teorii wątek może mieć zbyt dużą objętość, a i trudno uznać by taka krytyka była merytorycznie związana z t. ewolucji. --Piotr967 podyskutujmy 20:46, 16 lut 2017 (CET)
Nie powiedziałbym, że jest ten opis zbędny, ale znaczenie ma marginalne dla opisywanego tematu. Tak jak w artykułach o prawdopodobieństwie poświęcamy większość miejsca matematyce, a nie omawiamy za bardzo – niezwykle ciekawych, to inna sprawa – przemyśleń Hellera na ten temat ani też w arcie o Słońcu nie piszemy za bardzo o tym, że wedle Azteków zatrzymałoby się, gdyby przestali wyżynać serce jakimś biedakom, którzy mieli pecha dostać się pod nóż. Myślę, że najlepiej byłoby przygotować w miarę krótką sekcję o krytyce ewolucjonizmu do tego artu, podobnie jak i inne sekcje pisane są skrótowo, a o przeznaczeniu reszty by się później decydowało. Mpn (dyskusja) 21:08, 16 lut 2017 (CET)
Zdaje się, że to właśnie proponowałem:) Jednak bez oddzielnego arta nt. "Co dyletanci sądzą o ewolucji" nie dasz rady upilnować by ta krótka sekcja w haśle o ewolucji nie rozrastała się do rozmiarów przykrywających samą ewolucję. --Piotr967 podyskutujmy 21:13, 16 lut 2017 (CET)
Chyba uczciwie jest powiadomić nowego autora o zarzutach - @Quodvultdeus. Dodał On około 8K treści, co względnie nie stanowi wcale wyolbrzymienia. Sekcję dobrał właściwie, teorie ewolucji stały się przyczyną powstania odrębnego nurtu w filozofii. Przy czym krytyka ewolucjonizmu nie jest tożsama z krytyką teorii (licznych) ewolucji - def. w onet - "pogląd w filozofii wg którego struktura rzeczywistości i jej stan teraźniejszy mogą być wyjaśnione tylko jako rezultat rozwoju (ewolucji), któremu podlegają przedmioty i zjawiska." W nauce krytyka jest elementem niezbędnym i powszechnie szanowanym, stąd próby wypychania jej z artykułu są niestosowne - motywowane ideologicznie. Błędy trzeba poprawić, najlepiej we współpracy z autorem, bo on włada źródłami. Poprawianie bez widzenia źródeł to oszustwo w świetle zasad. NYT jako źródło poglądów jest dla mnie odpowiednim źródłem, a autor artykułu pełni istną funkcję społeczną. Za to cytaty, których treść i tak jest omówiona w tekście lepiej chyba umieścić w przypisach, co wizualnie znacznie skróci rozdział. Polecałbym tekst omawiająca problem sporu opublikowany w recenzowanym czasopiśmie i do tego po polsku, i jeszcze za free [1], bo sedno jakby umyka.--Pisum (dyskusja) 09:18, 17 lut 2017 (CET)
8k? Ile jest o teorii molekularnej mutacji neutralnych? Ile o egzaptacjach?
Wedle Onetu ewolucjonizm jest teorią? Po raz kolejny utwierdzam się w trzymaniu się z dala od onetu. Krytyka w nauce jest czymś oczywistym, z tym że, gdybyś zamiast cytować bzdury zauważył, że ewolucjonizm stanowi obecnie paradygmat, inaczej by to wyglądało. Nie każda krytyka warta jest przytaczania. Krytyce pozbawionej w nauce większej wagi nie ma co poświęcać tyle miejsca. Natomiast dziwi mnie ten rzekomy spór, bo w biologii żadnego sporu między ewolucjonizmem a kreacjonizmem nie ma. Mpn (dyskusja) 17:15, 17 lut 2017 (CET) PS Nie wchodzi mi
Dziękuję za wiadomość o tej dyskusji. Co do uźródłowienia sekcji Percepcja i krytyka teorii ewolucji – dwa sygnalizowane miejsca bez źródeł są z tekstu, który był w artykule już od jakiegoś czasu. Trzeci jest po prostu zdaniem kard. Schoenborna. Natomiast co do treści dotyczących, jak to ktoś ujął wyżej, pisanej przez "dyletantów" na tematy z epoki przedcywilizowanej (Aztekowie, składających ofiary z ludzi, "wieki ciemne" średniowiecza europejskiego), np. metafizyka a ewolucja, albo ewolucja, ślepy zegarmistrz a idea Stwórcy. Jeśli wolicie, by artykuł pozostał czysto biologiczny. Można stworzyć nowy artykuł, podobnie jak to jest w przypadku Człowiek rozumny → osoba. NB. w artykule Człowiek rozumny warto dodać sekcję o rozumności tego zwierzęcia, na czym ona polega, czym rozumność homo różni się od inteligencji człowiekowatych. A przynajmniej, jeżeli już więcej cecha rozumności nie jest uważana przez biologów za wyznacznik tego gatunku, skąd historycznie się ta nazwa człowiek rozumny wzięła. Zdaje się, że pochodzi właśnie z epoki ciemnych barbarzyńców--Quodvultdeus (dyskusja) 09:49, 17 lut 2017 (CET)
Art nie musi być czysto biologiczny i pewnie nie powinien, ale powinien zachowywać należyte proporcje. We współczesnej biologii krytyka ewolucjonizmu prawie nie istnieje (tak jak nie krytykuje się kulistości Ziemi ani liczb zespolonych), istnieje ostra krytyka różnych teorii ewolucji bądź hipotez ewolucyjnych. Zasady nauki, zwłaszcza nauk przyrodniczych, są zaś takie, że wykluczają ze swego zainteresowania wszelką metafizykę. Również ideę Stwórcy. Nie wypowiadają się na temat idei Stwórcy. Nie wypowiadają się w ogóle na temat idei. Porównanie z człowiekiem jest nietrafione. Ani każdy człowiek nie jest osobą, ani każda osoba nie jest człowiekiem. Porównywanie Homo (tak się to pisze) do człowiekowatych stanowi już dyskutowane niedawno porównywanie podzbioru do zbioru, mające z tego powodu swoich przeciwników. Cecha rozumności raczej nie może być wyznacznikiem gatunku (co masz na myśli, mówiąc o wyznaczniku gatunku?), jak ją zdefiniować? A wzięła się zapewne stąd, że autor gatunku tak sobie wymyślił. Może napisał w publikacji ustanawiającej gatunek, czemu tak, a nie inaczej, a może nie. Nie wiem, nie czytałem. Pochodzi od Linneusza. Czasy zupełnie innej biologii. Mpn (dyskusja) 17:27, 17 lut 2017 (CET)
W rzeczy samej Mpnie w tej edycji dodałeś szablon fakt do tekstu, który wprowadziłeś dnia 6.X 2016.--Pisum (dyskusja) 11:15, 17 lut 2017 (CET)
A racja, tyle że wtedy był uźródłowiony, a teraz wynika z artu, że pochodzi z książki Hellera, w której tego nie ma, bo sprawdzałem ostatnio. Mpn (dyskusja) 17:15, 17 lut 2017 (CET) PS Przez rzymskim numerem miesiąca nie stawia się kropki
Kopiuję z porównania edycji z 6.10.2016 kod i wklejam: "Celowościowa, uporządkowana wizja przyrody przemawiała zarówno do filozofów, jak i przyrodników. Powstały więc ujęcia teorii ewolucji postulujące jej ukierunkowanie na określone cele, co pozostaje w sprzeczności z operującą w kategoriach przyczyn i skutków teorią Darwina. Pod koniec XIX wieku [[Hugh Miller]] proponował jako cel ewolucji centralną pozycję ssaków wśród istot żywych<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko = Heller | imię = Michał | tytuł = Dylematy ewolucji | wydawca = Copernicus Center Press | miejsce = Kraków | data = 2016 | seria = Nauka i Religia | strony = 117-118 | isbn = 978-83-7886-212-3 | nazwisko2 = Życiński | imię2 = Józef | rozdział = Cel i konieczność w ewolucji | imię r = Józef | nazwisko r = Życiński}}</ref>.". Gdzie jest źródło, skoro to nie z Hellera?--Pisum (dyskusja) 18:24, 17 lut 2017 (CET)
Z chęcią bym to poprawił, tylko że teraz pytanie brzmi, czy powinniśmy to poprawiać tutaj? Jakaś krótka krytyka i skrócona dyskusja kwestii filozoficznych w arcie powinna być, ale imo nie taka obszerna, jak jest. Prawie każdy z akapitów tego artu można rozwinąć w wielowątkowy art. Natomiast tu mamy, wydaje mi się, sporo kwestii nieistotnych Mpn (dyskusja) 18:35, 17 lut 2017 (CET)
To subiektywne. Wpływ darwinizmu na myśl społeczną jest obszernie opisywany w literaturze. Powstało wiele niebiologicznych interpretacji. Najlepiej gdyby zainteresowani zadeklarowali czy chcą ten wątek rozwijać wtedy byłoby wiadomo, czy już jest potrzeba wydzielenia oddzielnego (może kilku) artykułów. Istotność ma to do siebie, że każdy może mieć inne zainteresowania. Fakty dokumentujące ewolucję poruszył teologów, filozofów i wraz z powszechną edukacją niespecjalistów. Pokpiwanie na temat utworzenia artykułu Co dyletanci sądzą o ewolucji pewnie ma podnieść ciśnienie. Po co? Cała sekcja może równie dobrze znaleźć się w artykule ewolucjonizm, a może w innym. Istotność ma to do siebie że może być inna dla każdego. Przyjmując dobra wolę zakładam, że skoro coś Quodvultdeus dopisał to uznał to za istotne.--Pisum (dyskusja) 22:01, 17 lut 2017 (CET)
Zapewne tak unzał. O istotności danego zagadnienia może jednak świadczyć zainteresowanie autorów. Google scholar dla pojęcia klad (clade) daje 285000 wyników [2], dla egzaptacji (exaptation) 12500 [3]. Kreacjoznim (cerationism) daje 40800 [4], z czego większość wyszukiwanych najpierw omawia prezentuje jego krytykę, a nie kreacjonistyczną krytykę ewolucjonizmu. Z tego wnioskuję, że kreacjonistyczna krytyka ewolucjonizmu jest mało ważna. Na pewno trzeba te tematy opisać obszerniej, ale nie w liczącym 240 kB arcie na inny temat. Mpn (dyskusja) 07:42, 18 lut 2017 (CET)
  • Artykuł ma ok. 240 kB i niestety jest przykładem chaosu redakcyjnego w Wikipedii. Oczywiście, że z racji objętości artykułu i wagi tematu 'Krytyka i percepcja teorii e.' zasługuje na odrębne opisanie, tu z zostawieniem krótkiego maina. Ale dotyczy to też kilku innych sekcji. "Ewolucyjna historia życia" nawet teraz nie linkuje do Historia życia na Ziemi. Cała seria sekcji opisuje zagadnienia opisane odrębnie (wymieranie, powstawanie gatunków, adaptacja (biologia), dobór naturalny, dryf genetyczny, zmienność genetyczna), ale tylko Historia myśli ewolucyjnej jest podlinkowana właściwym w takiej sytuacji szablonem 'Osobny artykuł'. W każdym wypadku więcej treści na każdy z tych tematów jest w tym artykule, niż tam, gdzie powinna się ona znaleźć. W dodatku tu treści są weryfikowalne, a artykuły odrębnie opisane w różnym stopniu pod tym względem kuleją. IMO treści stąd należałoby poprzenosić do odrębnych artykułów tu zostawiając streszczenia; docelowo zmniejszając zasób znaków do uznawanych na innych wiki za max. 100 kB (ten sztuczny limit naprawdę porządkuje podejście do redagowania artykułów). Z punktu widzenia użytkowników rozkład informacji na wszystkie ww. tematy w pl.Wikipedii jest bardzo niefortunny. Kenraiz (dyskusja) 08:48, 18 lut 2017 (CET)

Czerwona księga gatunków zagrożonych IUCN[edytuj]

Jest jakiś powód poza 13 letnią inercją dla którego ten artykuł jest pod taką nazwą a nie Czerwoną listą gatunków zagrożonych? Dodam jeszcze że z dyskusji do angielskiej wersji artykułu wynika że taki byt jak Red Book of Endangered Species istniał. Jacek rybak (dyskusja) 12:41, 18 lut 2017 (CET)

  • Chciałem wrzucić jakieś sensowne źródło wspierające, ale ciężko o coś jednoznacznego. "Czerwona lista gatunków Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody" jest tu, tu, poza tym pojawia się w bibliografiach publikacji naukowych. Tak czy siak poprawna nazwa polska jest w użyciu mimo przytłaczającego, błędnego wpływu w tej kwestii Wikipedii. Powinniśmy zmienić nasz artykuł. Kenraiz (dyskusja) 14:52, 18 lut 2017 (CET)
  • O „księdze” mówi polskojęzyczny komunikat Komisji Europejskiej. Jacek555 15:01, 18 lut 2017 (CET)
    ... w polskim tłumaczeniu, bo oczywiście w innych językach jest "lista". Jakiś czas temu na międzynarodowej konferencji widziałem jak tłumacz symultaniczny z niemieckiego na polski miał stale podgląd na Wikipedię i dzięki niej tłumaczył różne nazwy własne. Błędy w Wikipedii mają wielką moc rażenia. Kenraiz (dyskusja) 18:59, 18 lut 2017 (CET)

Systematyka ptaków - co do AnM?[edytuj]

Chciałabym w niedalekiej przyszłości zgłosić art systematyka ptaków do medalu. Co waszym zdaniem powinno się jeszcze w nim znaleźć? A może zostawić tak jak jest? Soldier of Wasteland (dyskusja) 16:48, 5 mar 2017 (CET)

Sphingonotus caerulans[edytuj]

Witam - mam pytanie: czy Sphingonotus caerulans to jest to samo, co Sphingonotus coerulans, opisany też po polsku jako przewężek niebieskawy? Opisałem występowanie w haśle Pożegowo (Mosina), ale prosiłbym o weryfikację i ewentualną korektę. Dzięki. Pzdr. MOs810 (dyskusja) 11:36, 21 mar 2017 (CET)

Zapis caerulans/coerulans lub caerulea/coerulea to powszechny wariant ortograficzny wielu nazw naukowych. Kenraiz (dyskusja) 11:40, 21 mar 2017 (CET)
Dzięki. Pzdr. MOs810 (dyskusja) 11:52, 21 mar 2017 (CET)
W oryginale było przez ae, więc zgodnie z zaleceniami ICZN ten wariant powinien być preferowany. Przy okazji okazało się, że art o gatunku już na wiki był pod prawidłową łaciną. Przeniosłem pod pl. nazwę przewężek błękitny, bo ta zdecydowanie dominuje nad przwężkiem niebieskawym. Carabus (dyskusja) 13:39, 21 mar 2017 (CET)

Gryzonie[edytuj]

Cześć, jak zwykle proszę o dodanie nazw gatunkowych/rodzajowych z „Polskiego nazewnictwa ssaków świata”. Tym razem w artykułach myszówka, myszoskoczka, Neotominae, Otomys (uszkor jak mniemam), Paucidentomys vermidax (rodzaj ma polską nazwę dwuząb, a wg artu jest monotypowy) i pyszczkowiak. Dalszymi porządkami (przenosinami i oczywiście zaniebieszczaniem czerwonych linków) mogę się zająć sam, ale nie mam tej książki. Szczureq (π?) 19:07, 21 mar 2017 (CET)

Szablon:Zoologia[edytuj]

"Część działu zoologii" brzmi, jak na me laickie ucho, trochę niegramatycznie i eee, niezrozumiale. Poza tym czcionka u samej góry i na samym dole jest bezlitośnie mała... SpiderMum (dyskusja) 18:22, 18 kwi 2017 (CEST)

Nosorożec biały północny[edytuj]

Zdarza się, ale dość rzadko, że podgatunki mają polskie nazwy zwyczajowe. Może macie jakieś pomysly/źródła? Jeśli nie, to trzeba będzie przenieść pod nazwę naukową. D kuba (dyskusja) 20:46, 19 kwi 2017 (CEST)

Mamy to, co zawsze :-) MIIZ PAN, s. 166 ma nosorożec północny Mpn (dyskusja) 21:54, 19 kwi 2017 (CEST)
 ;) Dzięki. D kuba (dyskusja) 21:34, 22 kwi 2017 (CEST)

Zimorodek zwyczajny[edytuj]

Dysponuje ktoś z Was pozycją: Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany, 2003. Chodzi mi o informacje nt. zimorodka zwyczajnego. Obecnie krótka informacja o wystepowaniu w kraju jest bez źródła. D kuba (dyskusja) 21:46, 23 kwi 2017 (CEST)

Systematyka ptaków[edytuj]

Artykuł został zgłoszony do medalu. Toczy się dyskusja, prosimy o udział. Gdarin dyskusja 09:06, 5 maj 2017 (CEST)

Wymarłe ssaki holocenu - nazewnictwo[edytuj]

W Wymarłe zwierzęta holocenu zaktualizowałam listę ptaków. Lista ssaków dalej jest jednak w wersji z 2008, przydałoby się, aby ktoś z wolnym czasem i książką PAN z nazewnictwem uaktualnił zarówno listę, jak i nazewnictwo. Soldier of Wasteland (dyskusja) 15:23, 6 maj 2017 (CEST)

Artykuł nazywa się Wymarłe zwierzęta holocenu, ale zawiera zaledwie kręgowce (w dodatku ryby znacznie niekompletne). Proponowałbym przeniesienie do wymarłe kręgowce holocenu. Bezkręgowców wymarłych w holocenie są tysiące gat. (także opisanywane na bazie szczątków subfosylnych) i raczej nie dałoby się tego skompilować w jeden artykuł, a teraz czytelnik dostaje odnosi wrażenie, że ostatnio tylko kręgowce wymierają, albo że tylko kręgowce to zwierzęta. Carabus (dyskusja) 11:43, 9 maj 2017 (CEST)
Ja byłabym za dopisaniem stubowej sekcji o bezkręgowcach. Takie przekierowanie to byłby błąd, zresztą prędzej ktoś wklepie w wyszukiwarkę wymarłe zwierzęta, niż wymarłe kręgowce. Soldier of Wasteland (dyskusja) 13:37, 9 maj 2017 (CEST)
Oczywiście bez pozostawiania przekierowania. Błędem byłoby tworzenie stubowej sekcji dla liczącej ponad 95% gatunków grupy i zachowanie zajmującej 95% artu sekcji dla liczącej poniżej 5% gatunków grupy :P Gdyby nawet ktoś skompletował taką listę dla całego królestwa to i tak by ją musiał podzielić na mniejsze arty, bo miałaby kilkaset kB. Carabus (dyskusja) 14:16, 9 maj 2017 (CEST)
Ja uważam podobnie jak SoWa - nie ma potrzeby przenoszenia, bo w końcu kręgowce to też zwierzęta, zamiast zawężać definicję, możena albo - jak zaproponowała SoWa - zrobić stub (tak, nawet dla grupy liczącej 95% zwierząt) albo na początku artu zaznaczyć, że dotyczy głównie kręgowców lub krótko, że stosunek wymarłych bezkręgowów do kręgowców wynosi 95/5% i żeby Czytelnik czytając/przeglądając art miał tego świadomość. Do takiego podziału potrzebne jest jednak źródło:) D kuba (dyskusja) 19:49, 13 maj 2017 (CEST)

Świstunka górska[edytuj]

To jeszcze tutaj dam znać, chciałabym poznać zdanie kogoś więcej poza jedną anonimową osobą na Zgłoś błąd: https://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Zg%C5%82o%C5%9B_b%C5%82%C4%85d_w_artykule#.C5.9Awistunka_g.C3.B3rska Wireonek (dyskusja) 10:07, 19 maj 2017 (CEST)

Polskie nazwy potrzebne[edytuj]

Przydałoby się uzupełnić polskie nazwy małp w artykule o wyspie Bioko (pomijając oczywiście inne niedoskonałości tego artu...). Ktoś coś? Soldier of Wasteland (dyskusja) 15:08, 23 maj 2017 (CEST)

Poczyniono, małpy okazały się po części małpiatkami. Beznadziejny art. Mpn (dyskusja) 17:12, 23 maj 2017 (CEST)
@Mpn Dzięki. Coś tam naskrobałam i uźródłowiłam, ale przynajmniej część o historii nadal brak źródeł. Autor tych treści jest niezbyt aktywny (jeśli dobrze kojarzę z nicka to nie jedyny art gdzie dodając raczej napsuł niż pomógł), więc nie wiem kogo prosić o pomoc. Wywaliłam póki co, za dnia zobaczę czy czegoś nie mam w PWNowskim atlasie. Soldier of Wasteland (dyskusja) 01:51, 24 maj 2017 (CEST)