Dzięciur złotoczelny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dzięciur złotoczelny
Melanerpes aurifrons[1]
(Wagler, 1829)
Ilustracja
Samiec
Ilustracja
Samica
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

dzięciołowe

Podrząd

dzięciołowce

Rodzina

dzięciołowate

Podrodzina

dzięcioły

Plemię

Melanerpini

Rodzaj

Melanerpes

Gatunek

dzięciur złotoczelny

Synonimy
  • Picus Aurifrons Wagler, 1829[2]
  • Centurus aurifrons (Wagler, 1829)[1]
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Dzięciur złotoczelny[4] (Melanerpes aurifrons) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny dzięciołowatych (Picidae). Występuje na terenach Ameryki Północnej – od południowo-środkowych Stanów Zjednoczonych po Nikaraguę.

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Autorzy Handbook of the Birds of the World wyróżniają następujące podgatunki[2][5]:

  • M. a. aurifrons (Wagler, 1829)dzięciur złotoczelny – południowo-środkowe USA (stany Oklahoma i Teksas) do środkowego Meksyku
  • M. a. polygrammus (Cabanis, 1862) – stan Oaxaca do Chiapas (południowo-zachodni Meksyk)
  • M. a. grateloupensis (Lesson, 1839) – południowy stan Tamaulipas do Puebla i środkowego Veracruz (wschodni Meksyk)
  • M. a. veraecrucis Nelson, 1900 – południowe Veracruz (wschodni Meksyk) do północnej Gwatemali
  • M. a. dubius (S. Cabot, 1844)półwysep Jukatan (południowo-wschodni Meksyk) do Belize i północno-wschodniej Gwatemali
  • M. a. leei (Ridgway, 1885) – wyspa Cozumel (u wybrzeży wschodniego Meksyku)
  • M. a. santacruzi (Bonaparte, 1838)dzięciur złotobrzuchy – południowy stan Chiapas (południowy Meksyk) do północnej Nikaragui
  • M. a. hughlandi Dickerman, 1987 – środkowa Gwatemala
  • M. a. pauper (Ridgway, 1888) – północny Honduras
  • M. a. turneffensis (Russell, 1963) – wyspy Turneffe (u wybrzeży Belize)
  • M. a. insulanus (J. Bond, 1936) – wyspa Utila (u karaibskich wybrzeży Hondurasu)
  • M. a. canescens (Salvin, 1889) – wyspy Roatán i Barburat (u karaibskich wybrzeży Hondurasu)

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) do Melanerpes aurifrons zalicza tylko podgatunek nominatywny, pozostałe podgatunki wydziela do osobnego gatunku o nazwie dzięciur złotobrzuchy (Melanerpes santacruzi)[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Wygląd
Średniej wielkości dzięcioł. Długi, czarny dziób, przód głowy żółty. Samca cechuje czerwona czapeczka. Wierzch ciała w drobne, czarno-białe paseczki. Zewnętrzne sterówki ogona także czarno-biało paskowane. Spód ciała i nogi szare.
Wymiary
  • długość ciała: 22–26 cm
  • rozpiętość skrzydeł: 43 cm
  • masa ciała: 65–102 g

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Biotop
Świetliste lasy.
Pożywienie
Owady, owoce, nasiona, okazjonalnie ptasie jaja i jaszczurki[6].
Lęgi
Najprawdopodobniej dwa lęgi w sezonie[7]. Gniazdo znajduje się w dziupli w konarze lub pniu żywego bądź martwego drzewa[6]. Samica składa 4–7 białych jaj, inkubacja trwa 12–14[7] dni. Pisklęta klują się nagie i ślepe. Opuszczają gniazdo po 30–32 dniach od wyklucia[6].

Status[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje dzięciura złotoczelnego za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku[3]. W 2017 roku organizacja Partners in Flight szacowała liczebność światowej populacji lęgowej na około 3 miliony osobników[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Melanerpes aurifrons, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b Winkler, H. & Christie, D.A.: Golden-fronted Woodpecker (Melanerpes aurifrons). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-04-17].
  3. a b Melanerpes aurifrons, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Melanerpini Gray,GR, 1846 (wersja: 2020-03-02). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-04-17].
  5. a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Woodpeckers. IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-04-17]. (ang.).
  6. a b c d Golden-fronted Woodpecker Life History. [w:] All About Birds [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2021-09-02]. (ang.).
  7. a b Melanerpes aurifrons (Golden-Fronted Woodpecker. ZipcodeZoo. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-28)]. (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]