Dziegieć brzozowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Dziegieć brzozowy, maź brzozowa (farm. Pix Betulae, syn. Oleum Rusci, Oleum muscoviticum, Pix liquida Betulae, Pix Betulina, Oleum Betulae empyreumaticum, smoła brzozowa, ang. Birch Tar Oil, niem. Birkenteer)[1] – produkt suchej destylacji drewna, kory i korzeni dwóch gatunków rodzaju brzoza: brzozy brodawkowatej (Betula pendula) oraz brzozy omszonej (B. pubescens)[2].

Farmakopea Niemiecka (DAB 6) opisuje dziegieć brzozowy jako czerwonobrązową do czarnobrązowej maź o charakterystycznej, silnie przenikliwej i dość ostrej woni[3]. Podobnie jak w przypadku innych produktów suchej destylacji drewna (dziegci) skład dziegciu brzozowego jest bardzo złożony i nie do końca poznany. Zawarte są w nim fenole, gwajakol, krezol, pirokatechina, fenantren i wiele innych węglowodorów cyklicznych, seskwiterpeny, chryzen[2]. Ponadto charakterystycznymi związkami zawartymi dla tego dziegciu są m.in. betulina, kwas betulinowy i lupeol.

Smoła brzozowa jest rozpuszczalna całkowicie w eterze, alkoholu amylowym, benzolu, chloroformie, dwusiarczku węgla oraz terpentynie, częściowo rozpuszczalna w lekkiej benzynie, a słabo rozpuszczalna w stężonym spirytusie, kwasie octowym i anilinie[3]. Gęstość wynosi ok. 1,09 g/cm3[4].

Działanie i zastosowanie w lecznictwie dziegciu brzozowego jest bardzo zbliżone jak w przypadku dziegciu sosnowego. Dodatkowymi wskazaniami dla jego stosowania jest leczenie strupienia woszczynowego (Trichophytiasis faviforme) oraz zakażeń opryszczkowych (Herpes)[1]. Stosowany jest w różnorodnych postaciach leku recepturowego (maści, pasty, papki, roztwory – zakres stężeń 1-30%). Wchodzi też w skład mazidła Wiśniewskiego.

Preparaty[edytuj]

Przypisy

  1. a b Henryk Różański. Dziegieć brzozowy. W: Dziegcie i smoły pochodzenia roślinnego i mineralnego – Pices (Pyrolea)
  2. a b Hagers Handbuch der Pharmaceutischen Praxis – für Apotheker, Ärzte, Drogisten und Medicinalbeamte. Springer-Verlag Berlin Heidelberg; 1902 r. – strona 649.
  3. a b Deutsches Arzneibuch. 6. Ausgabe 1926 (DAB 6) > str. 538 > monografia szczegółowa – Pix Betulae (Birkenteer)
  4. Norma jakościowa wytwórcy Caelo Caesar&Loretz GmbH, dla produktu Birketeer, art.Nr g193a.
  5. Caelo Caesar&Loretz GmBh > art.Nr g193a
  6. Galenopharm St.Petersburg > Дёготь берёзовый : http://web.archive.org/web/20160120182148/http://www.galenopharm.ru:80/production/skin_diseases/birch_tar.php