Dziegieć brzozowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dziegieć brzozowy, maź brzozowa (farm. Pix Betulae, syn. Oleum Rusci, Oleum muscoviticum, Pix liquida Betulae, Pix Betulina, Oleum Betulae empyreumaticum, smoła brzozowa, ang. Birch Tar Oil, niem. Birkenteer)[1] – produkt suchej destylacji drewna, kory i korzeni dwóch gatunków rodzaju brzoza: brzozy brodawkowatej (Betula pendula) oraz brzozy omszonej (B. pubescens)[2].

Farmakopea Niemiecka (DAB 6) opisuje dziegieć brzozowy jako czerwonobrązową do czarnobrązowej maź o charakterystycznej, silnie przenikliwej i dość ostrej woni[3]. Podobnie jak w przypadku innych produktów suchej destylacji drewna (dziegci) skład dziegciu brzozowego jest bardzo złożony i nie do końca poznany. Zawarte są w nim fenole, gwajakol, krezol, pirokatechina, fenantren i wiele innych węglowodorów cyklicznych, seskwiterpeny, chryzen[2]. Ponadto charakterystycznymi związkami zawartymi dla tego dziegciu są m.in. betulina, kwas betulinowy i lupeol.

Smoła brzozowa jest rozpuszczalna całkowicie w eterze, alkoholu amylowym, benzolu, chloroformie, dwusiarczku węgla oraz terpentynie, częściowo rozpuszczalna w lekkiej benzynie, a słabo rozpuszczalna w stężonym spirytusie, kwasie octowym i anilinie[3]. Gęstość wynosi ok. 1,09 g/cm3[4].

Działanie i zastosowanie w lecznictwie dziegciu brzozowego jest bardzo zbliżone jak w przypadku dziegciu sosnowego. Dodatkowymi wskazaniami dla jego stosowania jest leczenie strupienia woszczynowego (Trichophytiasis faviforme) oraz zakażeń opryszczkowych (Herpes)[1]. Stosowany jest w różnorodnych postaciach leku recepturowego (maści, pasty, papki, roztwory – zakres stężeń 1-30%). Wchodzi też w skład mazidła Wiśniewskiego.

Preparaty[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Henryk Różański. Dziegieć brzozowy. W: Dziegcie i smoły pochodzenia roślinnego i mineralnego – Pices (Pyrolea)
  2. a b Hagers Handbuch der Pharmaceutischen Praxis – für Apotheker, Ärzte, Drogisten und Medicinalbeamte. Springer-Verlag Berlin Heidelberg; 1902 r. – strona 649.
  3. a b Deutsches Arzneibuch. 6. Ausgabe 1926 (DAB 6) > str. 538 > monografia szczegółowa – Pix Betulae (Birkenteer)
  4. Norma jakościowa wytwórcy Caelo Caesar&Loretz GmbH, dla produktu Birketeer, art.Nr g193a.
  5. Caelo Caesar&Loretz GmBh > art.Nr g193a
  6. Galenopharm St.Petersburg > Дёготь берёзовый : http://web.archive.org/web/20160120182148/http://www.galenopharm.ru:80/production/skin_diseases/birch_tar.php